زیباییهای اخلاق

استاد حسین انصاریان

بخش شانزدهم: راه بهشت

والاترین مكتب

مكتب اهل بیت (علیهم السلام) كه در حقیقت توضیحی جامع و تفسیری كامل بر آیات قرآن مجید و بیان كننده ی سنّت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) است راهنمای انسان به سوی سعادت دنیا و آخرت و ضامن امنیت و آرامش در دنیا و رفاه و آسایش ابدی در آخرت است .

در این مكتب انسان ساز تمام ملكات مثبت باطنی و زیبایی های اخلاقی وحسنات باطنی بیان شده و نسبت به همه ی زشتی های اخلاقی به انسان هشدار داده اند .
آنچه در این دو زمینه برای آبادی دنیا و آخرت بیان شده ، آگاهانه و به جرأت می توان گفت كه در هیچ مكتب و مدرسه ای و در هیچ آموزشگاه و دانشگاهی و از طرف هیچ استادی بیان نشده است .
من تا حدّی به خاطر نیازی كه برای سخنرانی ها و نوشتن كتاب هایم داشته ام به كتاب های اخلاقی و روانكاوی و روانشناسی شرق و غرب بویژه به نوشته ها و مقالات اساتید معروف یونان زمین و اسكندریه ی قدیم و پارسیان حكیم و فلوطونیان جدید و اروپاییان قرون وسطی و قرن هیجدهم به بعد مراجعه داشته و به دقت آنها را بررسی كرده ام ، خدا را گواه می گیرم و به همه ی حقایق سوگند می خورم آنچه در مسائل اخلاقی و روانی در مكتب اهل بیت دیده ام نمونه اش را در جایی نیافته ام .
بی توجهی به مدرسه ی اهل بیت و بی خبری از حقایقی كه آن بزرگواران برای
﴿صفحه 372﴾
انسان سازی بیان كرده اند و جایگزین كردن مكتب دیگر به جای مكتب آنان چه مكتب شرقی و چه مكتب غربی بزرگ ترین خسارتی است كه انسان به دست خود برای خود فراهم می آورد ، و كوبنده ترین ضربه ای است كه با دست خود بر ساختمان انسانیت خود وارد می كند ، و سخت ترین بلایی است كه جاهلانه به سر خود می آورد !
اهل بیت (علیهم السلام) با راهنمایی های خود ، بویژه با هدایت گری الهی و ملكوتی خود به سوی حسنات اخلاقی ، راه بهشت را به سوی انسان می گشایند و جاده ی خطرناك دوزخ را به روی انسان مسدود می كنند .
اهل بیت (علیهم السلام) هم چون پیامبران دلسوزترین معلمان نسبت به انسان هستند ، این انسان است كه باید با آگاه شدن از تعلیمات آنان و به كار گرفتن آن تعلیمات از وجود مباركشان قدردانی كند و نسبت به ساحت مقدسشان سپاس ورزد.
روایات فراوانی در كتاب های معتبر نقل شده است كه منظور از صدیقین و شهدا و صالحین در آیات قرآن مجید اهل بیت و ائمه ی طاهرین (علیهم السلام) هستند و روایات بسیاری به دنباله ی آیه ی شریفه ی
( وَمَن یُطِعِ اللّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَیْهِم مِنَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِیقاً)(521) .
نقل شده است كه هركس پس از خدا و پیامبر از اهل بیت كه مفسر قرآن و بیان كننده ی سنت واقعی پیامبرند اطاعت كند در قیامت با آنان خواهد بود و بر سر همان سفره ای متنعّم خواهد گشت كه آنان متنعم اند .
كمال اطاعت از خدا و پیامبر به این است كه از اهل بیت اطاعت شود ; زیرا خدا و پیامبر اطاعت آنان را به عنوان اولوالامر و اهل ذكر و دانایان واقعی واجب
﴿صفحه 373﴾
كرده اند و بدون اطاعت از آنان در حقیقت خدا و پیامبر اطاعت نمی شود .

شیعه در كلام اهل بیت (علیهم السلام)

انسان با اطاعت از خدا و رسول و اهل بیت به عنوان شیعه یعنی مؤمن واقعی ، مطیع كامل شناخته می شود وحرمتی مافوق حرمت همه ی موجودات پیدا می كند.
امام صادق (علیه السلام) فرمود :
إنَّ لِكُلِّ شَیء جُوهراً وَجُوهَرُ وُلْدِ آدَمَ مُحَمَّدٌ وَنَحْنُ وَشِیعَتُنا(522) .
بی تردید برای هر چیزی مادّه و ذاتی است و ماده و ذات فرزندان آدم ، محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) و ما اهل بیت و شیعیان ما هستند .
امام صادق (علیه السلام) به فضیل بن یسار فرمود :
أنتُم وَاللهِ نورٌ فِی ظُلُماتِ الأرض(523) .
به خدا سوگند شما شیعیان روشنایی و نور در تاریكی های زمین هستید .
امام هشتم (علیه السلام) فرمود :
حَقٌّ علی اللهِ أن یَجعَلَ وَلِیّنا رَفیقاً لِلنَّبِیّینَ وَالصدّیقِینَ وَالشُّهَداءِ وَالصّالِحِینَ وَحَسُنَ أولئكَ رَفِیقاً(524) .
بر عهده ی خداست كه عاشق و یار ما را هم نشین با پیامبران و صدیقین و شهیدان و صالحین قرار دهد و اینان نیكو رفیقانی هستند .
از فرزند عمر بن خطاب معروف به ابن عمر روایت شده است كه پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم)فرمود :
﴿صفحه 374﴾
مَن أحبّ عَلیّاً قَبلَ الله عنه صَلاتَه وَصِیامَه وَقِیامَه واستجابَ دُعاءَه ، ألا ومَن أحبّ عَلیّاً أعطاهُ اللهُ بِكُلِّ عَرَق فِی بَدنِه مَدینَةٌ فِی الجنّةِ ، ألا وَمَن أحبَّ آلَ مُحمّد أمِنَ مِن الحِسابِ وَالمِیزانِ والصِراطِ ، ألا وَمَن مَاتَ عَلی حُبِّ آلِ مُحمّد فَأنا كَفیله بِالجَنَّةِ مَعَ الأنبِیاء ، ألا وَمَن أبغَض آلَ مُحمّد جاءَ یَوم القِیامَةِ مَكتُوباً بَینَ عَیْنَیْهِ : آیِسٌ مِن رَحمَة الله(525) .
كسی كه علی (علیه السلام) را دوست بدارد ، خدا نماز و روزه و عبادت شبش را می پذیرد و دعایش را مستجاب می كند ، آگاه باشید هركس به علی عشق ورزد خدا برابر هر رگی كه در بدن دارد شهری در بهشت به او عطا می كند ، آگاه باشید هركس عاشق آل محمد باشد از حساب و میزان و صراط در امان است ، آگاه باشید هركس با آل محمد دشمنی ورزد روز قیامت می آید در حالی كه به پیشانی اش نوشته شده : ناامید از رحمت خداست .
امام صادق (علیه السلام) در توضیح آیه ی شریفه ی زیر فرمودند :
( إِنَّ أَوْلَی النَّاسِ بِإِبْرَاهِیمَ لَلَّذِینَ اتَّبَعُوهُ وَهذَا النَّبِیُّ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَاللّهُ وَلِیُّ الْمُؤْمِنِینَ )(526) .
كه شایسته ترین مردم به ابراهیم كسانی هستند كه او را پیروی كردند و شایسته ترین مردم ، این پیامبر و مؤمنانند و خدا یار مؤمنان است .
منظور از مؤمنان در این آیه ائمه و پیروانشان هستند .
امامان بزرگوار پیوسته عاشقان شیعه بودن را به عبادات و حسنات اخلاقی سفارش می كردند و می فرمودند : هركس عامل به عبادات و آراسته به حسنات اخلاقی باشد شیعه و پیرو ما و مؤمن حقیقی است . و اعلام می كردند دسترسی به
﴿صفحه 375﴾
حقیقت تشیع و ایمان بدون عمل و زیبایی های اخلاق میسّر نیست .
امام صادق (علیه السلام) می فرمود :
أمّا وَاللهِ إنَّكُم لَعَلَی دِینِ اللهِ وَمَلائِكَتِهِ فَأعِینُونَا عَلَی ذَلِكَ بِوَرَع وَإجتهاد ، عَلیكُم بِالصَّلاةِ وَالعِبادَةِ عَلَیكُم بِالوَرَعِ(527) .
بیدار باشید به خدا سوگند شما شیعیان بر دین خدا و فرشتگان هستید ، پس ما را بر پابرجا بودن به این دین به كمك پرهیزكاری و سخت كوشی در امور خیر یاری دهید ، بر شما باد به نماز و بندگی خدا ، بر شما باد به پرهیزكاری و تقوا .
سلیمان به مهران می گوید : خدمت حضرت صادق (علیه السلام) رسیدم ، گروهی از شیعیان نزد حضرت بودند و امام خطاب به آنان می فرمود :
مَعاشِرَ الشِّیعةِ ! كُونُوا لَنَا زَیناً وَلاَ تَكُونُوا عَلَیْنا شَیْناً ، قُولُوا لِلنَّاسِ حُسناً وَاحْفَظُوا ألسِنَتَكُم ، وَكُفُّوها عَنِ الفُضُولِ وَقَبِیحِ القَوْلِ(528).
ای جمعیت شیعه ! برای ما زینت باشید نه مایه ی بدنامی ، با مردم سخن به نیكی و خوشی گویید ، زبانتان را از گناهان مربوط به زبان حفظ كنید ، و آن را از زیاده گویی و زشت گویی نگاه دارید .
امام صادق (علیه السلام) در این روایت بسیار مهم اوصاف شیعه را بیان می كنند :
شِیعَتُنَا أهلُ الوَرَعِ وَالإجتِهادِ ، وَأهلُ الوَفاءِ وَالأمانَةِ ، وَأهلُ الزُّهدِ وَالعِبادَةِ ، أصحابُ إحدَی وَخَمسینَ رَكعةً فِی الیَومِ وَاللَّیلَةِ ، القائِمونَ بِاللَّیلِ ، الصَّائِمونَ
﴿صفحه 376﴾
بِالنَّهارِ ، یُزَكُّونَ أموالَهُم وَیَحُجُّونَ البَیْتَ وَیَجْتَنِبونَ كُلَّ مُحرَّم(529) .
شیعیان ما اهل پرهیزكاری و كوشش در راه خدا و اهل وفای به عهد و امانت و اهل بی رغبتی به دنیا و عبادت و اهل پنجاه و یك ركعت نماز واجب و مستحب در روز و شب هستند ، آنان شب بیدار و روزه دار در روزند ، زكات مال خود را می پردازند و حج بیت را به جا می آورند و از همه ی حرام های دوری می كنند .
آنچه در صفحات گذشته خواندید شمه ای از فرهنگ پاك اهل بیت (علیهم السلام)و تعلیمات مدرسه ی آل محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) و ویژگی های پیروان آن بزرگواران بود ، این فرهنگ راهی فراروی انسان به سوی خوشبختی در دنیا و رضوان الهی در آخرت است و به جانب خوشبختی و بهشت راهی و طریقی جز این راه وجود ندارد و هر راهی جز این راه بی تردید ضلالت و گمراهی است .