زیباییهای اخلاق

استاد حسین انصاریان

جوشش اخلاص از پاكدلی گمنام

عالمی بزرگوار و صاحب نفسی بردبار برایم حكایت كرد : اهل خیری ، كریم بزرگواری مسجدی را در محلّی مورد نیاز بنا كرد و آن را برای اقامه ی نماز و مجالس مذهبی آماده نمود ، ولی از این كه آن را بر اساس علاقه اش به جای گلیم و موكت مفروش به فرش های قابل توجه كند به خاطر كمبود مال بازماند .
خادم مسجد گفت : شبی به منزل یكی از اقوامم كه فاصله ای بسیار دور با مسجد داشت مهمان بودم ، به خاطر گذشتن وقت نتوانستم به مسجد بازگردم ، نزدیك اذان صبح جهت آماده كردن مسجد برای نماز جماعت به مسجد بازگشتم ، دیدم به جای قفل درب زنجیری به آن بسته شده ، به نظرم آمد دزدی به مسجد زده و آنچه را توانسته برده ، وقتی وارد مسجد شدم و چراغ ها را روشن كردم دیدم تمام محوطّه ی نمازخانه با فرش های دست بافت شهر مشهد مفروش شده و چندین جعبه و كارتن كه محتوی انواع ظروف جهت پذیرایی از چند صد نفر است در گوشه ی مسجد قرار دارد و نامه ای به این مضمون روی یكی از جعبه ها نهاده شده : ای خادم ! چند شب بود مسجد را زیر نظر داشتم تا شب گذشته دیدم مسجد را رها كردی و رفتی ، با استمداد از حق تمام شبستان را فرش كردم و این ظروف را برای مصرف در مجالس مذهبی محرم و صفر و افطار ماه رمضان آوردم ; اگر بخواهی مرا بشناسی كه كیستم و از كجایم ، قیامت از محضر حق بپرس ، اگر صلاح بود مرا معرفی می كند ، اگر صلاح نبود معرفی نمی نماید و من این كار را در دنیا فقط برای رضای محبوب انجام دادم و بس !!

اخلاص ، مرتفع ترین قله ی معنویت

قرآن مجید مردم را از نظر عقاید و اعمال به چهار دسته تقسیم كرده است :
﴿صفحه 231﴾
مؤمن ، مشرك ، كافر ، منافق .
مؤمن انسانی است كه باورهایش بر اساس حق و اعمالش پاك و همراه با نیت صادقانه و برای همیشه اهل نجات و سعادت است .
مشرك انسانی آلوده باطن است كه باورهایش شرك آلود و اعمالش ناخالص است ، و اگر توبه نكند برای همیشه دچار شقاوت و عذاب الیم است .
كافر موجودی است كه باورهایش بر اساس گمان باطل و خیال فاسد و اعمالش شیطانی و برای همیشه اگر به خدا رجوع نكند بدبخت و خوار و اهل آتش است .
و منافق آلوده قلبی است كه از نظر قرآن از مشرك و كافر بدتر و عذابش دردناك تر و منزلتش از همه ی موجودات پست تر است . ولی قرآن مجید می گوید اگر منافق توبه ی واقعی كند و مفاسد گذشته اش را اصلاح نماید و به خدا تمسّك جوید و عبادتش را برای خدا خالصانه انجام دهد از گروه مؤمنان محسوب خواهد شد و به اجر عظیم خواهد رسید .
( إِنَّ الْمُنَافِقِینَ فِی الدَّرْكِ الاَْسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِیراً * إِلاَّ الَّذِینَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَاعْتَصَمُوا بِاللّهِ وَأَخْلَصُوا دِینَهُمْ لِلّهِ فَأُولئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِینَ وَسَوْفَ یُؤْتِ اللّهُ الْمُؤْمِنِینَ أَجْراً عَظِیماً )(290) .
بی تردید منافقین در گودترین و پست ترین جایی از آتش دوزخند ، و برای آنان یاوری نخواهی یافت ، مگر كسانی كه توبه كنند ، و ظاهر و باطن خود را اصلاح نمایند و به خدا تمسّك ورزند ، و عبادتشان را برای خدا خالص نمایند ، اینان در نتیجه با مؤمنان خواهند بود ، و خدا به زودی مؤمنان را پاداش بزرگ خواهد داد .
﴿صفحه 232﴾

با خالصان باش

خدای متعال از این كه ثروتمندان و صاحبان مال و جاه و زر و زیور نمی پسندند پیامبر بزرگ اسلام با فقیران مؤمن و تهیدستان پاك دل و خالصان مطیع حق نشست و برخاست داشته باشد و آنان را در محضر مباركش بپذیرد ، اظهار نفرت كرد و خواسته ی بی جای آنان را مردود شمرد ، و در آیه ای بسیار بسیار مهم وظیفه ی پیامبر عزیز اسلام را در رابطه با آن چهره های نورانی و آن آلوده دلان بیان داشت :
( وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ وَلاَ تَعْدُ عَیْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِیدُ زِینَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَلاَ تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطاً )(291) .
با آنان باش كه پیوسته پروردگارشان را در شب و روز عبادت می كنند و تنها خشنودی و رضای او را می خواهند و دیده از آنان برمگیر و روی از آنان برمتاب و از كسی كه دلش را از قرآنم و یادم بی خبر كرده ام و هوای نفسش را پیروی می كند و سراسر زندگی اش زیاده روی است پیروی مكن .