زیباییهای اخلاق

استاد حسین انصاریان

پیشگفتار

هو المحسن
این نوشتار كه بخشی از زیبایی های اخلاق را از منظر قرآن و روایات بازگو می كند ، محصول بیست و پنج سخنرانی ماه مبارك رمضان سال 1381 شمسی است ، كه به درخواست مؤسسه ی دار العرفان ـ پس از پیاده شدن از نوار ـ به صورت كتاب حاضر در آمد .
بدون شك تبدیل متن گفتار به نوشتار ، زحمتی سنگین و مشقتی فراوان می طلبد ; ولی توفیق و عنایت حق ، تحمل زحمت و مشقت را بر خادم اهل بیت (علیهم السلام) ، آسان می كند .
وظیفه ی من پرداختن به این خدمت ناچیز بود ، باشد كه مردان و زنان مسلمان آن را مطالعه كنند و به كار بندند . تا نزد حضرت دوست كه قبول افتد و چه در نظر آید .
فقیر حسین انصاریان

أَفَمَن كَانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كَانَ فَاسِقاً لاَ یَسْتَوُونَ
سجده (32): 18

بخش یكم: تفاوت مؤمن و فاسق

﴿صفحه 21﴾

فضایل و رذایل

فضایل ، ارزش های خدادادی است كه از آنها به عنوان ارزش های فطری و طبیعی یاد شده است ; ارزش هایی كه انسان از راه معرفت و دانش و تمرین های عملی و ریاضت های شرعی آنها را به دست می آورد . و هر آنچه ضد آن است ، و قرار داشتنش بر صفحه ی وجود انسان از قدر و قیمت او می كاهد و وی را به شرارت و گناه و مزاحمت برای دیگران و پایمال كردن حقوق انسان ها می كشاند ، رذایل نامیده شده است .
انصاف و عدل ، جود و كرم ، تواضع و فروتنی ، صدق و صداقت ، امانت داری و وفای به عهد ، شجاعت و عفت ، مهرورزی و ادب از جنس فضایل ; و ظلم و ستم ، بخل و حرص ، تكبر و خودبینی ، نفاق و دورویی ، ترس و شهوت رانی ، و كینه و بی تربیتی از جنس رذایل است .
از آنجا كه بر اساس آیات قرآن و روایت اهل بیت (علیهم السلام) فضایل ، پرتو و شعاع ایمان و رذایل ، نشانه ی كوردلی و تاریكی درون و حالت بسیار زشت فسق است ، بایست دیدگاه قرآن و روایات را در مورد این دو صفت دانست و ما در قدم اول تلاش كرده ایم مؤمن و فاسق را ـ كه یكی برخودار از فضایل و دیگری آلوده به رذایل است ـ از نگاه قرآن و روایات بشناسیم و بررسی نماییم .
﴿صفحه 22﴾