اصول کافی جلد چهارم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید هاشم رسولی محلاتی

باب شمرده و هموار خواندن قرآن با آواز خوش

بَابُ تَرْتِیلِ الْقُرْآنِ بِالصَّوْتِ الْحَسَنِ
(3510) 1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ وَاصِلِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَیْمَانَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ص بَیِّنْهُ تِبْیَاناً وَ لَا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ وَ لَا تَنْثُرْهُ نَثْرَ الرَّمْلِ وَ لَكِنْ أَفْزِعُوا قُلُوبَكُمُ الْقَاسِیَةَ وَ لَا یَكُنْ هَمُّ أَحَدِكُمْ آخِرَ السُّورَةِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 418 روایة: 1
1- عبداللّه بن سلیمان گوید: از حضرت صادق (ع) پرسیدم از گفتار خداى عزوجل (كه فرماید:) «و رتل القرآن ترتیلا» فرمود: امیرالمؤمنین صلوات اللّه علیه فرموده: یعنى او را خوب بیان كن و همانند شعر آنرا بشتاب مخوان، و مانند ریگ (هنگام خواندن) آنرا پراكنده مساز، ولى دلهاى سخت خود را بوسیله آن به بیم و هراس افكنید، و همت شما این نباشد كه سوره را بآخر رساند (یعنى همت خود را در تدبر و تأمل در آیات و بكار بستن و عمل كردن آنها قرار دهید نه باینكه سوره را بآخر رسانید).
2- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ بِالْحُزْنِ فَاقْرَءُوهُ بِالْحُزْنِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 418 روایة: 2
2- حضرت صادق (ع) فرمود: قرآن را براى اندوه (و تأثر در نفوس مردمان) نازل شده پس آنرا با آواز حزین بخوانید.
3- عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ الْأَحْمَرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص اقْرَءُوا الْقُرْآنَ بِأَلْحَانِ الْعَرَبِ وَ أَصْوَاتِهَا وَ إِیَّاكُمْ وَ لُحُونَ أَهْلِ الْفِسْقِ وَ أَهْلِ الْكَبَائِرِ فَإِنَّهُ سَیَجِی ءُ مِنْ بَعْدِی أَقْوَامٌ یُرَجِّعُونَ الْقُرْآنَ تَرْجِیعَ الْغِنَاءِ وَ النَّوْحِ وَ الرَّهْبَانِیَّةِ لَا یَجُوزُ تَرَاقِیَهُمْ قُلُوبُهُمْ مَقْلُوبَةٌ وَ قُلُوبُ مَنْ یُعْجِبُهُ شَأْنُهُمْ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 419 روایة: 3
3- امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا (ص) فرمود: قرآن را با لحنها و آواز عرب بخوانید، و از لحن فاسقان و گنهكاران دورى كنید، زیرا پس از من مردمانى بیایند كه قرآن را در گلو بچرخانند، مانند خوانندگى و نوحه خوانى و خواندن كشیشان، كه از گلوى آنها نگذرد (یعنى مقبول درگاه خداوند واقع نگردد - از مجلسى ره) دلهاى ایشان وارونه است، و هر كه از آنها خوشش آید نیز دلش وارونه است.
4- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَنِ بْنِ شَمُّونٍ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ النَّوْفَلِیُّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ ذَكَرْتُ الصَّوْتَ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع كَانَ یَقْرَأُ فَرُبَّمَا مَرَّ بِهِ الْمَارُّ فَصَعِقَ مِنْ حُسْنِ صَوْتِهِ وَ إِنَّ الْإِمَامَ لَوْ أَظْهَرَ مِنْ ذَلِكَ شَیْئاً لَمَا احْتَمَلَهُ النَّاسُ مِنْ حُسْنِهِ قُلْتُ وَ لَمْ یَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ ص یُصَلِّی بِالنَّاسِ وَ یَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص كَانَ یُحَمِّلُ النَّاسَ مِنْ خَلْفِهِ مَا یُطِیقُونَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 419 روایة: 4
4- على بن محمد نوفلى گوید: نزد حضرت ابى الحسن علیه السلام از آواز خواندن یاد كردم فرمود: همانا على بن الحسین علیهماالسلام قرآن مى خواند و چه بسا كسانى بر آن حضرت مى گذشتند و از آواز خوش او مدهوش مى شدند، و اگر راستى امام چیزى از آواز خوشش آشكار كند مردم تاب شنیدن آنرا ندارند، عرضكردم: مگر نبود كه رسول خدا (ص) با مردم نماز (جماعت) مى خواند و آوازش را بخواندن بلند مى كرد؟ فرمود: رسول خدا (ص) باندازه تحمل و طاقت آنان كه پشت سرش بودند آوازش را بلند مى كرد.
5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ سُلَیْمٍ الْفَرَّاءِ عَمَّنْ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ أَعْرِبِ الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ عَرَبِیٌ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 419 روایة: 5
5- حضرت صادق (ع) فرمود: قرآن را با اعراب بخوانید زیرا كه قرآن عربى است.
شرح:
فیض (ره) گوید: یعنى فصیح بخوانید و از غلط آنرا بر كنار كنید، و مجلسى (ره) گوید: گفته شده: یعنى بلحنهاى عرب بخوانید باینكه محسنات قرائت از تفخیم و ترقیق و ادغام و چیزهاى دیگر را در آن بكار برید.
(3515) 6- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَوْحَى إِلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ ع إِذَا وَقَفْتَ بَیْنَ یَدَیَّ فَقِفْ مَوْقِفَ الذَّلِیلِ الْفَقِیرِ وَ إِذَا قَرَأْتَ التَّوْرَاةَ فَأَسْمِعْنِیهَا بِصَوْتٍ حَزِینٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 419 روایة: 6
6- امام صادق علیه السلام فرمود: خداى عزوجل بموسى بن عمران علیه السلام وحى فرمود: كه هرگاه برابر من ایستادى چون شخص زبون و نیازمندى بایست، و هرگاه تورات مى خوانى بآواز حزین بخوان.
7- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَمْ یُعْطَ أُمَّتِی أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثٍ الْجَمَالِ وَ الصَّوْتِ الْحَسَنِ وَ الْحِفْظِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 7
7- و نیز فرمود: علیه السلام كه رسول خدا (ص) فرموده: بامت من كمتر از سه چیز داده نشده: زیبائى، آواز خوش، حافظه.
8- عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ النَّبِیُّ ص إِنَّ مِنْ أَجْمَلِ الْجَمَالِ الشَّعْرَ الْحَسَنَ وَ نَغْمَةَ الصَّوْتِ الْحَسَنِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 8
8- و نیز فرمود: علیه السلام كه رسول خدا (ص) فرموده: از جمله زیباترین زیبائیها موى زیبا و نغمه آواز خوش است.
9- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ النَّبِیُّ ص لِكُلِّ شَیْ ءٍ حِلْیَةٌ وَ حِلْیَةُ الْقُرْآنِ الصَّوْتُ الْحَسَنُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 9
9- و نیز فرمود علیه السلام: كه رسول خدا (ص) فرموده است: هر چیزى زینتى دارد و زینت قرآن آواز خوش است.
10- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُمَرَ الصَّیْقَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْمِیثَمِیِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نَبِیّاً إِلَّا حَسَنَ الصَّوْتِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 10
10- مردى از امام صادق علیه السلام حدیث كند كه فرمود: خداوند هیچ پیمبرى را مبعوث نفرموده جز اینكه خوش آواز باشد.
(3520) 11- سَهْلُ بْنُ زِیَادٍ عَنِ الْحَجَّالِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ص أَحْسَنَ النَّاسِ صَوْتاً بِالْقُرْآنِ وَ كَانَ السَّقَّاءُونَ یَمُرُّونَ فَیَقِفُونَ بِبَابِهِ یَسْمَعُونَ قِرَاءَتَهُ وَ كَانَ أَبُو جَعْفَرٍ ع أَحْسَنَ النَّاسِ صَوْتاً
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 11
11- و نیز فرمود علیه السلام كه على بن الحسین علیهما السلام خوش آوازترین مردم بود در خواندن قرآن و سقاها که مى گذشتند بدر خانه اش مى ایستادند و قرآن خواندن او را گوش مى دادند، و حضرت باقر علیه السلام نیز خوش آوازترین مردمان بود.
12- حُمَیْدُ بْنُ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَسَدِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْمِیثَمِیِّ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یُكْرَهُ أَنْ یُقْرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ بِنَفَسٍ وَاحِدٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 420 روایة: 12
12- حضرت صادق (ع) فرمود: مكروه است كه قل هو اللّه احد بیك نفس خوانده شود.
13- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ ع إِذَا قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَرَفَعْتُ بِهِ صَوْتِی جَاءَنِی الشَّیْطَانُ فَقَالَ إِنَّمَا تُرَائِی بِهَذَا أَهْلَكَ وَ النَّاسَ قَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ اقْرَأْ قِرَاءَةً مَا بَیْنَ الْقِرَاءَتَیْنِ تُسْمِعُ أَهْلَكَ وَ رَجِّعْ بِالْقُرْآنِ صَوْتَكَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یُحِبُّ الصَّوْتَ الْحَسَنَ یُرَجَّعُ فِیهِ تَرْجِیعاً
اصول كافى جلد 4 صفحه: 421 روایة: 13
13- ابو بصیر گوید: بحضرت باقر علیه السلام عرضكردم: هرگاه قرآن را با صداى بلند مى خوانم شیطان نزدم آید و گوید: تو با اینكار بخانواده خودت و مردم خود نمائى (و ریا) مى كنى؟ فرمود: اى ابا محمد با صوت (و آواز) متوسطى بخوان كه خانواده ات بشنوند، و آوازت را در خواندن قرآن در گلو بچرخان زیرا خداى عزوجل آواز خوش را كه در گلو چرخانده شود دوست دارد.

باب كسیكه هنگام خواندن قرآن خود را بغش مى زند

بَابٌ فِیمَنْ یُظْهِرُ الْغَشْیَةَ عِنْدَ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ الضَّبِّیِّ عَنْ أَبِی عِمْرَانَ الْأَرْمَنِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ قُلْتُ إِنَّ قَوْماً إِذَا ذَكَرُوا شَیْئاً مِنَ الْقُرْآنِ أَوْ حُدِّثُوا بِهِ صَعِقَ أَحَدُهُمْ حَتَّى یُرَى أَنَّ أَحَدَهُمْ لَوْ قُطِعَتْ یَدَاهُ أَوْ رِجْلَاهُ لَمْ یَشْعُرْ بِذَلِكَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ ذَاكَ مِنَ الشَّیْطَانِ مَا بِهَذَا نُعِتُوا إِنَّمَا هُوَ اللِّینُ وَ الرِّقَّةُ وَ الدَّمْعَةُ وَ الْوَجَلُ
أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ أَبِی عِمْرَانَ الْأَرْمَنِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع مِثْلَهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 421 روایة: 1
1- جابر گوید: به حضرت باقر (ع) عرضكردم: مردمى هستند كه چون آیه اى از قرآن را ذكر كنند و یا براى آنان خوانده شود مدهوش گردند و چنان مى نمایند كه اگر دستها یا پاهایش را ببرند نمى فهمد؟ فرمود: سبحان اللّه این كار شیطان است بچنین چیزى توصیف نشده اند، و همانا تأثر از قرآن باینست كه دل نرم شود و برقت قلب و اشك ریختن و ترس است.
و بسند دیگر نیز جابر این حدیث را از آن حضرت علیه السلام روایت كرده است.

باب مدت خواندن قرآن و ختم آن و مقدار زمانى كه یك ختم قرآن در آن شود

بَابٌ فِی كَمْ یُقْرَأُ الْقُرْآنُ وَ یُخْتَمُ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِی لَیْلَةٍ قَالَ لَا یُعْجِبُنِی أَنْ تَقْرَأَهُ فِی أَقَلَّ مِنْ شَهْرٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 422 روایة: 1
1- محمد بن عبداللّه گوید: به حضرت صادق (ع) عرضكردم: قرآن را در یك شب بخوانم؟ فرمود: خوش ندارم كه در كمتر از یك ماه بخوانى.
(3525) 2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ لَهُ أَبُو بَصِیرٍ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فِی لَیْلَةٍ فَقَالَ لَا قَالَ فَفِی لَیْلَتَیْنِ قَالَ لَا قَالَ فَفِی ثَلَاثٍ قَالَ هَا وَ أَشَارَ بِیَدِهِ ثُمَّ قَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ لِرَمَضَانَ حَقّاً وَ حُرْمَةً لَا یُشْبِهُهُ شَیْ ءٌ مِنَ الشُّهُورِ وَ كَانَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ ص یَقْرَأُ أَحَدُهُمُ الْقُرْآنَ فِی شَهْرٍ أَوْ أَقَلَّ إِنَّ الْقُرْآنَ لَا یُقْرَأُ هَذْرَمَةً وَ لَكِنْ یُرَتَّلُ تَرْتِیلًا فَإِذَا مَرَرْتَ بِ آیَةٍ فِیهَا ذِكْرُ الْجَنَّةِ فَقِفْ عِنْدَهَا وَ سَلِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ الْجَنَّةَ وَ إِذَا مَرَرْتَ بِ آیَةٍ فِیهَا ذِكْرُ النَّارِ فَقِفْ عِنْدَهَا وَ تَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 422 روایة: 2
2- على بن ابى حمزه گوید: خدمت حضرت صادق (ع) شرفیاب شدم پس ابوبصیر بآن حضرت عرض كرد: قربانت بروم در ماه رمضان همه قرآن را در یك شب بخوانم؟ فرمود: نه عرضكرد: در دو شب؟ فرمود: نه، عرضكرد: در سه شب؟ فرمود: ها (یعنى آرى بخوان) و با دست خود اشاره فرمود: (مجلسى (ره) گوید: گویا اشاره فرمود كه خاموش باش) سپس فرمود: اى ابا محمد براى ماه رمضان حقى و حرمتى است كه ماههاى دیگر مانند آن نیستند (یعنى اینكه اذنت دادم در سه شب بخوانى بخاطر حرمت ماه رمضان و امتیازش با ماههاى دیگر است) و اصحاب حضرت محمد (ص) قرآن را در یك ماه یا كمتر مى خوانند، و هر آینه قرآن با سرعت و شتاب خوانده نشود، و باید هموار و شمرده و با آهنگ خوش خوانده شود، و هر گاه به آیه اى كه در آن نام بهشت برده شده است گذر كنى آنجا بایست، و از خداى عزوجل بهشت را بخواه، و چون بآیه اى كه در آن ذكر دوزخ است گذر كنى نزد آن نیز ایست كن و از دوزخ بخدا پناه ببر.
3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُلْتُ لَهُ فِی كَمْ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَقَالَ اقْرَأْهُ أَخْمَاساً اقْرَأْهُ أَسْبَاعاً أَمَا إِنَّ عِنْدِی مُصْحَفاً مُجَزًّى أَرْبَعَةَ عَشَرَ جُزْءاً
اصول كافى جلد 4 صفحه: 422 روایة: 3
3- حسین بن خالد گوید:به حضرت صادق (ع) عرضكردم: در چه مقدار از زمان (و در چند روز) قرآن را بخوانم؟ فرمود: آنرا در پنج قسمت بخوان (یعنى پنج روز كه هر روزى شش جزء باشد) و در هفت بخش بخوان (یعنى در هفت روز) و در نزد من قرآنى است كه چهارده قسمت است (یعنى در چهارده روز ختم مى شود).
4- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی الْبِلَادِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ أَبِی سَأَلَ جَدَّكَ عَنْ خَتْمِ الْقُرْآنِ فِی كُلِّ لَیْلَةٍ فَقَالَ لَهُ جَدُّكَ كُلَّ لَیْلَةٍ فَقَالَ لَهُ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ لَهُ جَدُّكَ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ لَهُ أَبِی نَعَمْ مَا اسْتَطَعْتُ فَكَانَ أَبِی یَخْتِمُهُ أَرْبَعِینَ خَتْمَةً فِی شَهْرِ رَمَضَانَ ثُمَّ خَتَمْتُهُ بَعْدَ أَبِی فَرُبَّمَا زِدْتُ وَ رُبَّمَا نَقَصْتُ عَلَى قَدْرِ فَرَاغِی وَ شُغُلِی وَ نَشَاطِی وَ كَسَلِی فَإِذَا كَانَ فِی یَوْمِ الْفِطْرِ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ ص خَتْمَةً وَ لِعَلِیٍّ ع أُخْرَى وَ لِفَاطِمَةَ ع أُخْرَى ثُمَّ لِلْأَئِمَّةِ ع حَتَّى انْتَهَیْتُ إِلَیْكَ فَصَیَّرْتُ لَكَ وَاحِدَةً مُنْذُ صِرْتُ فِی هَذَا الْحَالِ فَأَیُّ شَیْ ءٍ لِی بِذَلِكَ قَالَ لَكَ بِذَلِكَ أَنْ تَكُونَ مَعَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَلِی بِذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 422 روایة: 4
4- على بن مغیرة گوید: بحضرت ابى الحسن (كاظم) علیه السلام عرضكردم: كه پدر من از جد شما پرسیده از ختم قرآن در هر شب؟ و جد شما فرموده بود: هر شب، و باو عرضكرده بود: در ماه رمضان؟ جد شما فرموده بود: و در ماه رمضان، پدرم باو عرضكرده بود: آرى هر چه توانائى داشته باشم (بخوانم)؟ (فیض (ره) گوید: محتمل است در اینجا چیزى افتاده و ساقط شده باشد) و پدرم چنین بود كه چهل بار قرآن را در ماه رمضان ختم مى كرد و من نیز از این پس از پدرم (بهمین اندازه ها) ختم مى كنم گاهى بیشتر و گاهى كمتر باندازه فراغت و شغلم و باندازه نشاط و كسالتم؟ و چون روز عید فطر شود یكختم آنرا هدیه رسول خدا (ص) كنم، و یكى را هدیه على علیه السلام و یكى را هدیه فاطمه علیهما السلام و همچنین براى هر یك از ائمه (ع) تا برسد بشما كه براى هر یك یكى هدیه كنم و تا باین حال رسیده ام چنین كرده ام، براى من در برابر این عمل چه پاداشى هست؟ فرمود: پاداشت این است كه روز قیامت با ایشان باشى، گفتم: اللّه اكبر! این است پاداش من؟ تا سه بار فرمود: آرى.
5- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ سَأَلَ أَبُو بَصِیرٍ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَا حَاضِرٌ فَقَالَ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِی لَیْلَةٍ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِی لَیْلَتَیْنِ فَقَالَ لَا حَتَّى بَلَغَ سِتَّ لَیَالٍ فَأَشَارَ بِیَدِهِ فَقَالَ هَا ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ ص كَانَ یَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِی شَهْرٍ وَ أَقَلَّ إِنَّ الْقُرْآنَ لَا یُقْرَأُ هَذْرَمَةً وَ لَكِنْ یُرَتَّلُ تَرْتِیلًا إِذَا مَرَرْتَ بِ آیَةٍ فِیهَا ذِكْرُ النَّارِ وَقَفْتَ عِنْدَهَا وَ تَعَوَّذْتَ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو بَصِیرٍ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِی رَمَضَانَ فِی لَیْلَةٍ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِی لَیْلَتَیْنِ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِی ثَلَاثٍ فَقَالَ هَا وَ أَوْمَأَ بِیَدِهِ نَعَمْ شَهْرُ رَمَضَانَ لَا یُشْبِهُهُ شَیْ ءٌ مِنَ الشُّهُورِ لَهُ حَقٌّ وَ حُرْمَةٌ أَكْثِرْ مِنَ الصَّلَاةِ مَا اسْتَطَعْتَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 423 روایة: 5
5- على بن ابى حمزه گوید: ابوبصیر از امام صادق علیه السلام پرسید - و من نیز در خدمتش بودم - و عرضكرد: قربانت شوم! من قرآن را در یك شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضكرد: در دو شب؟ فرمود: نه، تا رسید بشش شب با دست اشاره كرده فرمود: ها (یعنى آرى بخوان) سپس حضرت صادق (ع) فرمود: اى ابا محمد آنان كه پیش از شماها بودند از اصحاب محمد (ص) قرآن را در یك ماه و كمتر مى خوانند، قرآن را بشتاب و سرعت نباید خواند بلكه باید هموار و شمرده خوانده شود، و هرگاه بآیه اى برخورد كردى كه در آن ذكر دوزخ است نزد آن بایستى و از دوزخ بخدا پناه برى، پس ابو بصیر عرضكرد: در ماه رمضان قرآن را در یك شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضكرد: در دو شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضكرد: در سه شب بخوانم؟ فرمود: آرى بخوان - و با دست خود اشاره كرد - آرى ماه رمضان (ماهى) است كه هیچكدامیك از ماهها بدو نمانند براى آنماه حق و حرمتى است، (و در آن ماه) نماز هر چه توانى بخوان.