فهرست کتاب


اصول کافی جلد چهارم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید هاشم رسولی محلاتی

باب دعاى هنگام خوابیدن و هنگام بیدار شدن

بَابُ الدُّعَاءِ عِنْدَ النَّوْمِ وَ الِانْتِبَاهِ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ جَمِیعاً عَنْ بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَالَ حِینَ یَأْخُذُ مَضْجَعَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی عَلَا فَقَهَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی بَطَنَ فَخَبَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی مَلَكَ فَقَدَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُحْیِی الْمَوْتَى وَ یُمِیتُ الْأَحْیَاءَ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ خَرَجَ مِنَ الذُّنُوبِ كَهَیْئَةِ یَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 310 روایة: 1
1- حضرت صادق (ع) فرمود: هركس هنگامى كه ببستر خواب مى رود سه بار بگوید: «الحمد لله الذى على فقهر و الحمد لله الذى بطن فخبر و الحمد لله الذى ملك فقدر و الحمد لله الذى یحیى الموتى و یمیت الاحیاء و هو على كل شى ء قدیر» از گناهان بیرون آید مانند روزى كه مادر او را زائیده.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ رَفَعَهُ إِلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا أَوَى أَحَدُكُمْ إِلَى فِرَاشِهِ فَلْیَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّی احْتَبَسْتُ نَفْسِی عِنْدَكَ فَاحْتَبِسْهَا فِی مَحَلِّ رِضْوَانِكَ وَ مَغْفِرَتِكَ وَ إِنْ رَدَدْتَهَا إِلَى بَدَنِی فَارْدُدْهَا مُؤْمِنَةً عَارِفَةً بِحَقِّ أَوْلِیَائِكَ حَتَّى تَتَوَفَّاهَا عَلَى ذَلِكَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 310 روایة: 2
2- و نیز آن حضرت علیه السلام فرمود: چون یكى از شماها ببستر خود رود پس بگوید: «اللهم انى احتسب نفسى عندك فاحتبسها فى محل رضوانك و مفغرتك و ان رددتها (الى بدنى) فارددها مؤمنة عارفة بحق اولیائك حتى تتوفاها على ذلك».
(3305) 3- حُمَیْدُ بْنُ زِیَادٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ یَحْیَى بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ كَانَ یَقُولُ عِنْدَ مَنَامِهِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ كَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ اللَّهُمَّ احْفَظْنِی فِی مَنَامِی وَ فِی یَقَظَتِی
اصول كافى جلد 4 صفحه: 310 روایة: 3
3- یحیى بن ابى العلاء گوید: حضرت صادق (ع) را رسم چنین بود كه هنگام خواب مى فرمود: «آمنت باللّه و كفرت بالطاغوت، اللهم احفظنى فى منامى و فى یقظتى».
4- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أَ لَا أُخْبِرُكُمْ بِمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَقُولُ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قُلْتُ بَلَى قَالَ كَانَ یَقْرَأُ آیَةَ الْكُرْسِیِّ وَ یَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ كَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ اللَّهُمَّ احْفَظْنِی فِی مَنَامِی وَ فِی یَقَظَتِی
اصول كافى جلد 4 صفحه: 310 روایة: 4
4- محمد بن مروان از حضرت صادق (ع) حدیث كند كه فرمود: آیا شما را آگاه نكنم بآنچه رسم رسول خدا (ص) كه چون ببستر خواب مى رفت آنرا میگفت؟ عرض كردم: چرا، فرمود: آیة الكرسى را مى خواند و مى فرمود: «بسم اللّه و كفرت بالطاغوت، اللهم احفظنى فى منامى و فى یقظتى».
5- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ص یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِكَ مِنَ الِاحْتِلَامِ وَ مِنْ سُوءِ الْأَحْلَامِ وَ أَنْ یَلْعَبَ بِیَ الشَّیْطَانُ فِی الْیَقَظَةِ وَ الْمَنَامِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 311 روایة: 5
5- حضرت صادق (ع) فرمود: امیرالمؤمنین علیه السلام مى فرمود: «اللهم انى اعوذ بك من الاحتلام و من سوء الاحلام و ان یلعب بى الشیطان فى الیقظة و المنام».
توضیح:
این دعائى است كه براى جلوگیرى از احتلام خوانده شود و ترجمه آن چنین است: «بار خدایا به تو پناه مى برم از احتلام و از خوابهاى بد، و از اینكه شیطان با من در خواب و بیدارى بازى كند» و از آنجائیكه یكى از نشانه هاى ائمه معصومین صلوات اللّه علیهم اجمعین محتلم نشدن و مستولى نشدن شیطان بر آنهاست چه در خواب و چه در بیدارى از این رو مرحوم مجلسى (ره) گوید: گویا این دعا براى تعلیم دیگران بوده یا براى اظهار عجز و تواضع و نیازمندى بدر گاه خداى تعالى.
6- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ جَمِیعاً عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ تَسْبِیحُ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ ع إِذَا أَخَذْتَ مَضْجَعَكَ فَكَبِّرِ اللَّهَ أَرْبَعاً وَ ثَلَاثِینَ وَ احْمَدْهُ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ وَ سَبِّحْهُ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ وَ تَقْرَأُ آیَةَ الْكُرْسِیِّ وَ الْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ عَشْرَ آیَاتٍ مِنْ أَوَّلِ الصَّافَّاتِ وَ عَشْراً مِنْ آخِرِهَا
اصول كافى جلد 4 صفحه: 311 روایة: 6
6- حضرت صادق (ع) علیه السلام فرمود: (یكى از جاهائیكه) تسبیح حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام (گفتن آن وارد است) هنگامى است كه به خوابگاه خود رفتى، پس سى و چهار بار اللّه اكبر بگو، و سى و سه بار الحمدلله، و سى و سه بار سبحان الله، و بخوان آیه الكرسى و معوذتین را (دو سوره قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق) و ده آیه از اول سوره صافات و ده آیه از آخر آن را.
7- عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَخِیهِ أَنَّ شِهَابَ بْنَ عَبْدِ رَبِّهِ سَأَلَهُ أَنْ یَسْأَلَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ قَالَ قُلْ لَهُ إِنَّ امْرَأَةً تُفْزِعُنِی فِی الْمَنَامِ بِاللَّیْلِ فَقَالَ قُلْ لَهُ اجْعَلْ مِسْبَاحاً وَ كَبِّرِ اللَّهَ أَرْبَعاً وَ ثَلَاثِینَ تَكْبِیرَةً وَ سَبِّحِ اللَّهَ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ تَسْبِیحَةً وَ احْمَدِ اللَّهَ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ وَ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ لَهُ اخْتِلَافُ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ عَشْرَ مَرَّاتٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 311 روایة: 7
7- شهاب بن عبدربه از برادر داود بن فرقد خواهش كرد كه از حضرت صادق (ع) (براى رفع گرفتارى كه برایش رخ داده بود) پرسشى كند (و دستورى بگیرد) و (گرفتاریش این بود كه) گفت: به آن حضرت عرض كن كه زنى است كه شبها (به خواب من مى آید و) در خواب مرا به هراس مى اندازد حضرت فرمود: به بگو: تسبیحى بساز و سى و چهار بار اللّه اكبر بگو و سى و سه بار سبحان اللّه و سى و سه بار الحمد لله، و ده بار بگو: «لا اله الا اللّه وحده لا شریك له، له الملك و له الحمد یحیى و یمیت و یمیت و یحیى، بیده الخیر و له اختلاف اللیل و النهار و هو على كل شى ء قدیر».
(3310) 8- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ أَتَاهُ ابْنٌ لَهُ لَیْلَةً فَقَالَ لَهُ یَا أَبَهْ أُرِیدُ أَنْ أَنَامَ فَقَالَ یَا بُنَیَّ قُلْ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً ص عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَعُوذُ بِعَظَمَةِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِقُدْرَةِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِجَلَالِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِسُلْطَانِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ وَ أَعُوذُ بِعَفْوِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِرَحْمَةِ اللَّهِ مِنْ شَرِّ السَّامَّةِ وَ الْهَامَّةِ وَ مِنْ شَرِّ كُلِّ دَابَّةٍ صَغِیرَةٍ أَوْ كَبِیرَةٍ بِلَیْلٍ أَوْ نَهَارٍ وَ مِنْ شَرِّ فَسَقَةِ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ مِنْ شَرِّ فَسَقَةِ الْعَرَبِ وَ الْعَجَمِ وَ مِنْ شَرِّ الصَّوَاعِقِ وَ الْبَرَدِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ قَالَ مُعَاوِیَةُ فَیَقُولُ الصَّبِیُّ الطَّیِّبِ عِنْدَ ذِكْرِ النَّبِیِّ الْمُبَارَكِ قَالَ نَعَمْ یَا بُنَیَّ الطَّیِّبِ الْمُبَارَكِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 312 روایة: 8
8- معاویة بن وهب گوید: شبى یكى از پسران حضرت صادق (ع) نزد او آمد و گفت: پدر جان مى خواهم بخوابم، فرمود: پسر جانم بگو «اشهد ان لا اله الا اللّه و ان محمداً (ص) عبده و رسوله، اعوذ بعظمة اللّه و اعوذ بعزة اللّه و اعوذ بقدرتة اللّه و اعوذ بجلال اللّه و اعوذ بسلطان الله، ان اللّه على كل شى ء قدیر و اعوذ بعفو اللّه و اعوذ بغفران اللّه و اعوذ برحمة اللّه من شر السامة و الهامة و من شر كل دابة صغیرة او كبیرة بلیل او نهار و من شر فسقة الجن و الانس و من شر فسقة العرب و العجم و من شر الصواعق و البرد، اللهم صل على محمد عبدك و رسولك» معاویه گوید: آن كودك هنگامى كه نام پیغمبر (ص) برده شد گفت: «الطیب المبارك» حضرت فرمود: آرى پسر جانم الطیب المبارك.
شرح:
یعنى آن كودك بنام پیغمبر (ص) كه رسید از پیش خود بدان افزود: «الطیب المبارك» آن حضرت آنرا تقریر كرد و بر گفتن آن تحسین فرمود كه آرى پسر جانم آن را بگو.
9- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا تَبِیتَ لَیْلَةً حَتَّى تَعَوَّذَ بِأَحَدَ عَشَرَ حَرْفاً قُلْتُ أَخْبِرْنِی بِهَا قَالَ قُلْ أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِقُدْرَةِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِجَلَالِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِسُلْطَانِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِجَمَالِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِدَفْعِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِمَنْعِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِجَمْعِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِمُلْكِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِوَجْهِ اللَّهِ وَ أَعُوذُ بِرَسُولِ اللَّهِ ص مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَ بَرَأَ وَ ذَرَأَ وَ تَعَوَّذْ بِهِ كُلَّمَا شِئْتَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 312 روایة: 9
9- مفضل بن عمر گوید: حضرت صادق به من فرمود: اگر بتوانى هیچ شبى نخوابى تا بیازده كلمه پناه ببرى، عرض كردم: مرا از آن (یازده كلمه) آگاه فرما، فرمود. بگو: «اعوذ بعزة اللّه و اعوذ بقدرة الله، و اعوذ بجلال الله، و اعوذ بسلطان اللّه و اعوذ بجمال الله، و اعوذ بدفع الله، و اعوذ بمنع الله، و اعوذ بجمع الله، و اعوذ بملك الله، و اعوذ بوجه الله، و اعوذ برسول اللّه (ص) من شر ما خلق و براً و ذراً» و بدان پناه گیر هر زمان كه خواهى. (یعنى اختصاص به وقت معینى ندارد در هر وقت از شب و روز بخوانى خوبست).
10- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ خَالِدِ بْنِ نَجِیحٍ قَالَ كَانَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِذَا أَوَیْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ وَضَعْتُ جَنْبِیَ الْأَیْمَنَ لِلَّهِ عَلَى مِلَّةِ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفاً لِلَّهِ مُسْلِماً وَ مَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِینَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 313 روایة: 10
10- خالد بن نجیح گوید: حضرت صادق (ع) مى فرمود: هر گاه ببستر خود رفتى بگو: «بسم اللّه وضعت جنبى الایمن (للّه) على ملة ابراهیم حنیفاً للّه مسلماً و ما انا من المشركین».
11- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ حُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ جَرَّاحٍ الْمَدَائِنِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّیْلِ فَلْیَقُلْ سُبْحَانَ رَبِّ النَّبِیِّینَ وَ إِلَهِ الْمُرْسَلِینَ وَ رَبِّ الْمُسْتَضْعَفِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُحْیِی الْمَوْتَى وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ یَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقَ عَبْدِی وَ شَكَرَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 313 روایة: 11
11- جراح مدائنى از حضرت صادق (ع) حدیث كند كه فرمود: چون یكى از شماها شب از خواب برخاست پس بگوید: «سبحان رب النبیین و اله المرسلین و رب المستضعفین، و الحمد لله الذى یحیى الموتى و هو على كل شى ء قدیر» خداى عزوجل فرماید: بنده من راست گفت و شكر گزارد.
توضیح:
مجلسى (ره) گوید: «المستضعفین» در جمله «رب المستضعفین» مقصود ائمه طاهرین علیهم السلام هستند كه مخالفین آنانرا مستضعف كردند و اشاره است به آیه شریفه: «و نرید ان نمن على الذین استضعفوا فى الارض...» و متحمل است آنرا تعمیم داد كه شیعیانشانرا نیز شامل گردد.
12- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ حَرِیزٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِذَا قُمْتَ بِاللَّیْلِ مِنْ مَنَامِكَ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی رَدَّ عَلَیَّ رُوحِی لِأَحْمَدَهُ وَ أَعْبُدَهُ فَإِذَا سَمِعْتَ صَوْتَ الدِّیكِ فَقُلْ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَ الرُّوحِ سَبَقَتْ رَحْمَتُكَ غَضَبَكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ عَمِلْتُ سُوءاً وَ ظَلَمْتُ نَفْسِی فَاغْفِرْ لِی فَإِنَّهُ لَا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَإِذَا قُمْتَ فَانْظُرْ فِی آفَاقِ السَّمَاءِ وَ قُلِ اللَّهُمَّ لَا یُوَارِی مِنْكَ لَیْلٌ دَاجٍ وَ لَا سَمَاءٌ ذَاتُ أَبْرَاجٍ وَ لَا أَرْضٌ ذَاتُ مِهَادٍ وَ لَا ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ وَ لَا بَحْرٌ لُجِّیٌّ تُدْلِجُ بَیْنَ یَدَیِ الْمُدْلِجِ مِنْ خَلْقِكَ تَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ مَا تُخْفِی الصُّدُورُ غَارَتِ النُّجُومُ وَ نَامَتِ الْعُیُونُ وَ أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لَا تَأْخُذُكَ سِنَةٌ وَ لَا نَوْمٌ سُبْحَانَ رَبِّی رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ إِلَهِ الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 313 روایة: 12
12- زراره از حضرت باقر (ع) حدیث كند كه فرمود: چون شب از خواب برخاستى بگو: «الحمدلله الذى رد على روحى لا حمده و اعبده» و چون بانگ خروس را شنیدى بگو: «سبوح قدوس رب الملائكة و الروح سبقت رحمتك غضبك لا اله الا انت وحدك عملت سوءاً و ظلمت نفسى فاغفرلى فانه لا یغفر الذنوب الا انت» و چون برخاستى در كرانه هاى آسمان نگاه كن و بگو: «اللهم لا یوارى منك لیل داج و لا سماء ذات ابراج و لا ارض ذات مهاد و لا ظلمات بعضها فوق بعض و لا بحر لجى تدلج بین یدى المدلج من خلقك تعلم خائنة الاعین و ما تخفى الصدور غارت النجوم و نامت العیون و انت الحى القیوم لا تأحذك سنة و لا نوم سبحان ربى رب العالمین و اله المرسلین و الحمد للّه رب العالمین».
(3315) 13- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِیعاً عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ كَانَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا قَامَ آخِرَ اللَّیْلِ یَرْفَعُ صَوْتَهُ حَتَّى یُسْمِعَ أَهْلَ الدَّارِ وَ یَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّی عَلَى هَوْلِ الْمُطَّلَعِ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ ضِیقَ الْمَضْجَعِ وَ ارْزُقْنِی خَیْرَ مَا قَبْلَ الْمَوْتِ وَ ارْزُقْنِی خَیْرَ مَا بَعْدَ الْمَوْتِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 314 روایة: 13
13- عبدالرحمن بن حجاج گوید: رسم حضرت صادق (ع) این بود كه چون آخر شب برمیخاست بانگ بر میداشت چنانكه اهل خانه مى شنیدند و مى گفت: «اللهم اعنى على هول المطلع، و وسع على ضیق المضجح و ارزقنى خیر ما قبل الموت و ارزقنى خیر ما بعد الموت».
توضیح:
مجلسى (ره) گوید: بلند كردن بانگ حضرت براى این بوده كه بیدار شود هر كه مى خواهد بیدار شود، و برخیزد هر كه مى خواهد برخیزد، و در این حدیث اشاره باینست كه جایز است انسان دیگرى را براى عبادت بیدار كند در صورتیكه راضى باشد.
14- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ رَفَعَهُ قَالَ تَقُولُ إِذَا أَرَدْتَ النَّوْمَ اللَّهُمَّ إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِی فَارْحَمْهَا وَ إِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا
اصول كافى جلد 4 صفحه: 314 روایة: 14
14- على بن ابراهیم در حدیث مرفوعى (كه سند را بمعصوم رسانده) حدیث كند كه فرمود: چون خواستى بخوابى مى گوئى: «اللهم ان امسكت نفسى فارحمها و ان ارسلتها فاحفظها».
15- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ جَمِیعاً عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مِائَةَ مَرَّةٍ حِینَ یَأْخُذُ مَضْجَعَهُ غُفِرَ لَهُ مَا عَمِلَ قَبْلَ ذَلِكَ خَمْسِینَ عَاماً وَ قَالَ یَحْیَى فَسَأَلْتُ سَمَاعَةَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ حَدَّثَنِی أَبُو بَصِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ ذَلِكَ وَ قَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَمَا إِنَّكَ إِنْ جَرَّبْتَهُ وَجَدْتَهُ سَدِیداً
اصول كافى جلد 4 صفحه: 314 روایة: 15
15- ابو اسامة گوید: شنیدم از حضرت صادق (ع) كه مى فرمود: هر كس هنگامى كه ببستر خواب مى رود صد بار قل هو اللّه احد را بخواند خداوند گناهان گذشته او را تا پنجاه سال بیامرزد، یحیى گوید: این مطلب را از سماعة پرسیدم؟ گفت: ابو بصیر براى من حدیث كرد و گفت: شنیدم كه حضرت صادق علیه السلام اینرا فرمود: و فرمود: اى ابا محمد (كنیه ابوبصیر است) هر آینه اگر تو آن را تجربه كنى مى یابى كه درست است.
شرح:
یعنى در خواب میابى، یا آثار آن را در بیدارى مى بینى چون نورانى شدن دل و توفیق و هدایت، یا حالات غریبه و كمالات عجیبه اى براى خواننده آن ظاهر گردد، یا به تجربه رسیده است كه پس از پنجاه سال براى كسیكه مواظبت بر خواندنش كند بلائى باو نرسد و به گرفتارى دچار نشود و این نشانه آمرزش گناهان او است زیرا بلاها كفاره گناهان است، اینها احتمالاتى است كه مرحوم مجلسى (ره) ذكر كرده و سپس گوید: پوشیده نماند كه بیشتر این احتمالات بعید است.
16- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَحْیَا وَ بِاسْمِكَ أَمُوتُ فَإِذَا قَامَ مِنْ نَوْمِهِ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَحْیَانِی بَعْدَ مَا أَمَاتَنِی وَ إِلَیْهِ النُّشُورُ وَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ قَرَأَ عِنْدَ مَنَامِهِ آیَةَ الْكُرْسِیِّ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ الْ آیَةَ الَّتِی فِی آلِ عِمْرَانَ شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ آیَةَ السُّخْرَةِ وَ آیَةَ السَّجْدَةِ وُكِّلَ بِهِ شَیْطَانَانِ یَحْفَظَانِهِ مِنْ مَرَدَةِ الشَّیَاطِینِ شَاءُوا أَوْ أَبَوْا وَ مَعَهُمَا مِنَ اللَّهِ ثَلَاثُونَ مَلَكاً یَحْمَدُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ یُسَبِّحُونَهُ وَ یُهَلِّلُونَهُ وَ یُكَبِّرُونَهُ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُ إِلَى أَنْ یَنْتَبِهَ ذَلِكَ الْعَبْدُ مِنْ نَوْمِهِ وَ ثَوَابُ ذَلِكَ لَهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 315 روایة: 16
16- ابن قداح گوید: حضرت صادق (ع) فرمود: رسم رسول خدا (ص) این بود كه چون در بستر خواب مى رفت مى فرمود: «اللهم باسمك احیا و باسمک أموت» و چون از خواب برمى خاست مى فرمود: «الحمدللّه الذى احیانى بعد ما اماتنى و الیه النشور».
گوید: و حضرت صادق (ع) فرمود: هركس هنگام خوابیدنش سه بار آیة الكرسى را بخواند، و هم چنین آیه اى كه در سوره آل عمران است: «شهد اللّه انه لا اله الا هو و الملائكة... آیه 18» و آیه سخره (كه آیه 54 از سوره اعراف است) و آیه سجده را (كه مشهور بنا به گفته مرحوم مجلسى دو آیه آخر سوره حم سجده است، و برخى گفته اند آیه چسبیده بآیه سجده اى است كه در سوره الم سجده است – یعنی آیه 16 - سپس گوید: و احتیاط جمع است) (پس) دو شیطان بر او گمارده شود كه او را از مرده شیاطین محافظت كنند چه بخواهند و چه نخواهند، و با آندو سى نفر فرشته باشند كه خداى را حمد كنند و تسبیح و تهلیل و تكبیر گویند، و براى آن بنده آمرزش خواهند تا از خواب بیدار شود، و ثواب آنها همه از آن اوست.
17- أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْكُوفِیُّ عَنْ حَمْدَانَ الْقَلَانِسِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِیدِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُذَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ یَقْرَأُ آخِرَ الْكَهْفِ عِنْدَ النَّوْمِ إِلَّا تَیَقَّظَ فِی السَّاعَةِ الَّتِی یُرِیدُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 315 روایة: 17
17- حضرت صادق (ع) فرمود: هیچ كس نیست كه (آیه) آخر سوره كهف یعنى آیه «قل انما انا بشر مثلكم...» را هنگام خوابیدنش بخواند جز اینكه در هر ساعتى كه بخواهد از خواب بیدار شود.
(3320) 18- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ النَّبِیُّ ص مَنْ أَرَادَ شَیْئاً مِنْ قِیَامِ اللَّیْلِ وَ أَخَذَ مَضْجَعَهُ فَلْیَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ لَا تُؤْمِنِّی مَكْرَكَ وَ لَا تُنْسِنِی ذِكْرَكَ وَ لَا تَجْعَلْنِی مِنَ الْغَافِلِینَ أَقُومُ سَاعَةَ كَذَا وَ كَذَا إِلَّا وَكَّلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ مَلَكاً یُنَبِّهُهُ تِلْكَ السَّاعَةَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 316 روایة: 18
18- و نیز آن حضرت علیه السلام فرمود: كه رسول خدا (ص) فرمود: هر كه بخواهد مقدارى از شب را (براى عبادت) برخیزد، ببستر خواب كه رود، بگوید: «]بسم اللّه[ اللهم لا تؤ منى مكرك و لا تنسنى ذكرك، و لا تجعلنى من الغافلین، اقوم ساعة كذا و كذا» (و بجاى كذا و كذا ساعتى كه مى خواهد برخیزد بگوید) پس خداى عزوجل فرشته اى بدو گمارد تا او را در همان ساعت از خواب بیدار كند.

باب دعاى هنگام بیرون رفتن از منزل

بَابُ الدُّعَاءِ إِذَا خَرَجَ الْإِنْسَانُ مِنْ مَنْزِلِهِ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَزَّازِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ رَأَیْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یُحَرِّكُ شَفَتَیْهِ حِینَ أَرَادَ أَنْ یَخْرُجَ وَ هُوَ قَائِمٌ عَلَى الْبَابِ فَقُلْتُ إِنِّی رَأَیْتُكَ تُحَرِّكُ شَفَتَیْكَ حِینَ خَرَجْتَ فَهَلْ قُلْتَ شَیْئاً قَالَ نَعَمْ إِنَّ الْإِنْسَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ قَالَ حِینَ یُرِیدُ أَنْ یَخْرُجَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثَلَاثاً بِاللَّهِ أَخْرُجُ وَ بِاللَّهِ أَدْخُلُ وَ عَلَى اللَّهِ أَتَوَكَّلُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِی فِی وَجْهِی هَذَا بِخَیْرٍ وَ اخْتِمْ لِی بِخَیْرٍ وَ قِنِی شَرَّ كُلِّ دَابَّةٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِیَتِهَا إِنَّ رَبِّی عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ لَمْ یَزَلْ فِی ضَمَانِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَتَّى یَرُدَّهُ اللَّهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِی كَانَ فِیهِ.
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ مِثْلَهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 316 روایة: 1
1- ابوحمزه گوید: حضرت صادق (ع) را دیدم كه هنگامى كه مى خواست از منزل بیرون رود لبانش را مى جنبانید و بر در خانه ایستاده بود، عرض كردم: من شما را دیدم كه هنگامى كه از منزل بیرون آمدى لبانت را مى جنبانیدى آیا چیزى گفتى؟ فرمود: آرى همانا انسان چون از منزل بیرون رود هنگامى كه خواهد بیرون رود سه بار بگوید: «اللّه كبر» و سه بار بگوید: «باللّه اخرج و باللّه ادخل و على اللّه اتوكل» (سپس گوید:) «اللهم افتح لى فى وجهى هذا بخیر و اختم لى بخیر وقنى شر كل دابة انت آخذ بناصیتها ان ربى على صراط مستقیم» پیوسته در ضمانت خداى عزوجل مى باشد تا خداوند او را بجائى كه بوده است برگرداند
و بسند دیگر این حدیث را از ابى حمزه روایت كرده است.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ قَالَ أَتَیْتُ بَابَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فَوَافَقْتُهُ حِینَ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَالَ یَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ عَرَضَ لَهُ الشَّیْطَانُ فَإِذَا قَالَ بِسْمِ اللَّهِ قَالَ الْمَلَكَانِ كُفِیتَ فَإِذَا قَالَ آمَنْتُ بِاللَّهِ قَالَا هُدِیتَ فَإِذَا قَالَ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ قَالَا وُقِیتَ فَیَتَنَحَّى الشَّیْطَانُ فَیَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ كَیْفَ لَنَا بِمَنْ هُدِیَ وَ كُفِیَ وَ وُقِیَ قَالَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّ عِرْضِی لَكَ الْیَوْمَ ثُمَّ قَالَ یَا أَبَا حَمْزَةَ إِنْ تَرَكْتَ النَّاسَ لَمْ یَتْرُكُوكَ وَ إِنْ رَفَضْتَهُمْ لَمْ یَرْفُضُوكَ قُلْتُ فَمَا أَصْنَعُ قَالَ أَعْطِهِمْ مِنْ عِرْضِكَ لِیَوْمِ فَقْرِكَ وَ فَاقَتِكَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 317 روایة: 2
2- و نیز ابوحمزه ثمالى گوید: به در خانه حضرت على بن الحسین علیهما السلام آمدم و هنگامى رسیدم كه آن حضرت از خانه بیرون مى رفت، پس فرمود: «بسم اللّه آمنت باللّه و توكلت على اللّه» سپس فرمود: اى ابا حمزه بنده چون از خانه اش بیرون رود شیطان سر راه او آید، پس همینكه «بسم اللّه» گوید دو فرشته (موكل بر او) گویند: كفایت شدى، و همین كه گوید: «آمنت باللّه» گویند: راهنمائى شدى، و چون گوید: «توكلت على اللّه» گویند: نگهدارى شدى، و شیطانها از او دور شوند و برخى از آنها به برخى گویند: چگونه ما راه داریم به كسى كه راهنمائى و كفایت و نگهدارى شده، گوید: سپس فرمود: بار خدایا امروز آبروى من از آن تو است، سپس فرمود: اى ابا حمزه اگر تو مردم را رها كنى آنها تو را رها نكنند، و اگر تو آنها را ترك گوئى آنها ترا ترك نگویند، عرض كردم پس من چه كنم؟ فرمود: از آبروى خود بآنها بده و آنرا براى روز احتیاج و نیاز خود ذخیره كن.
شرح:
مجلسى (ره) در آنجا كه حضرت فرمود: «اللهم ان عرضى لك الیوم...یعنى خدایا آبروى من امروز از آن تو است» گوید: یعنى من بخاطر تو متعرض آنكس كه آبرویم را بریزد نشوم یا باینكه او را عفو كنم و یا براى تقیه جواب او را ندهم.
و فیض گوید: یعنى من آبروى خود را بخاطر تو مباح كردم پس اگر غیبت مرا كردند یا به بدى مرا یاد كردند از آنها گذشتم و در عوض اجر آن را در قیامت از تو خواهم، زیرا تو دستور به عفو و گذشت دادى، و در حدیث وارد شده كه روز قیامت ندا شود: هر كه بر خدا مزدى دارد برخیزد، پس بر نخیزید جز آن كس كه در دنیا گذشت و عفو داشته، و از پیغمبر (ص) حدیث شده كه فرمود: آیا شما عاجزید كه چون أبى ضمضم باشید كه هر گاه از خانه بیرون مى رفت مى گفت: بار خدایا من آبروى خود را به مردم صدقه دادم یعنى من درباره آن روز قیامت داد خواهى نكنم، و این باعث نشود كه غیبت آن حضرت بر مردمان حلال شود زیرا به مجرد مباح كردن انسان آبروى خود را براى مردم حقش ساقط نشود زیرا این گذشت از چیزى است كه هنوز ثابت نشده، جز اینكه وعده اى است كه سزاوار است بدان وفا كند خصوص اگر براى خدا قرار دهد.
مجلسى (ره) باین كلام فیض (ره) ایراد كند: كه در خصوص مورد حدیث امام (علیه السلام) است عفو و گذشت سودى ندارد زیرا مذمت و غیبت امام كفر است و گذشت آنها در رفع عقاب سودى ندارد، و شفاعت او را هم نكنند جز از كسیكه خدا از او خشنود باشد و كافر پسندیده نزد خداوند و مورد خشنودى نیست.
و برخى از حاشیه نویسان وافى گوید: وجه مباح نبودن آبروى مردم نه آنست كه فیض (ره) گفته است بلكه شاید وجهش این باشد كه غیبت چون از فواحش دیگرى است كه شارع بانجام آن در خارج بهیچگونه راضى نیست مانند زنا و محرمات دیگر، و این مانند آنست كه كسى بگوید: من بر تو مباح كردم كه مرا بكشى، یا دست مرا جدا كنى، پس چنانچه آن جایز نیست این نیز روا نیست، زیرا غیبت و مانند آن داراى دو جنبه است یكى حق خدائى و دیگر حق بنده حق خداوندى ساقط نگردد.
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ اسْتَأْذَنْتُ عَلَى أَبِی جَعْفَرٍ ع فَخَرَجَ إِلَیَّ وَ شَفَتَاهُ تَتَحَرَّكَانِ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ أَ فَطَنْتَ لِذَلِكَ یَا ثُمَالِیُّ قُلْتُ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ إِنِّی وَ اللَّهِ تَكَلَّمْتُ بِكَلَامٍ مَا تَكَلَّمَ بِهِ أَحَدٌ قَطُّ إِلَّا كَفَاهُ اللَّهُ مَا أَهَمَّهُ مِنْ أَمْرِ دُنْیَاهُ وَ آخِرَتِهِ قَالَ قُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِی بِهِ قَالَ نَعَمْ مَنْ قَالَ حِینَ یَخْرُجُ مِنْ مَنْزِلِهِ بِسْمِ اللَّهِ حَسْبِیَ اللَّهُ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ خَیْرَ أُمُورِی كُلِّهَا وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ خِزْیِ الدُّنْیَا وَ عَذَابِ الْ آخِرَةِ كَفَاهُ اللَّهُ مَا أَهَمَّهُ مِنْ أَمْرِ دُنْیَاهُ وَ آخِرَتِهِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 318 روایة: 3
3- ابوحمزه گوید: اجازه شرفیابى از حضرت باقر (ع) خواستم (دیدم) آن حضرت به نزد من بیرون آمد و لبانش مى جنبد، به او عرض كردم (كه آنچه مى فرمودى چه بود) فرمود: آنرا متوجه شدى اى ثمالى؟ عرض كردم: آرى فدایت شوم، فرمود: همانابه خدا سوگند من به كلامى تكلم كردم كه هیچكس بدان لب نگشاید جز اینكه خدا كفایت كند از كار دنیا و آخرتش آنچه كه او را اندوهگین ساخته، گوید: عرض كردم: مرا از آن آگاه فرما، فرمود: آرى هر كه بگوید هنگامیكه از خانه اش بیرون آید: «بسم اللّه حسبى اللّه توكلت على اللّه اللهم انى اسئلك خیر امورى كلها و اعوذ بك من خزى الدنیا و عذاب الاخرة» خداوند او را از آنچه اندوهگینش كرده از كارهاى دنیا و آخرتش كفایت كند.
4- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَالَ حِینَ یَخْرُجُ مِنْ بَابِ دَارِهِ أَعُوذُ بِمَا عَاذَتْ بِهِ مَلَائِكَةُ اللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا الْیَوْمِ الْجَدِیدِ الَّذِی إِذَا غَابَتْ شَمْسُهُ لَمْ تَعُدْ مِنْ شَرِّ نَفْسِی وَ مِنْ شَرِّ غَیْرِی وَ مِنْ شَرِّ الشَّیَاطِینِ وَ مِنْ شَرِّ مَنْ نَصَبَ لِأَوْلِیَاءِ اللَّهِ وَ مِنْ شَرِّ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ مِنْ شَرِّ السِّبَاعِ وَ الْهَوَامِّ وَ مِنْ شَرِّ رُكُوبِ الْمَحَارِمِ كُلِّهَا أُجِیرُ نَفْسِی بِاللَّهِ مِنْ كُلِّ شَرٍّ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَ تَابَ عَلَیْهِ وَ كَفَاهُ الْهَمَّ وَ حَجَزَهُ عَنِ السُّوءِ وَ عَصَمَهُ مِنَ الشَّرِّ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 319 روایة: 4
4- ابوبصیر از حضرت باقر (ع) حدیث كند كه فرمود: هركس هنگامیكه از در خانه اش بیرون مى رود بگوید: «اعوذ بما عاذت به ملائكة اللّه من شر هذا الیوم الجدید الذى اذا غابت شمسه لم تعد من شر نفسى و من شر غیرى و من شر الشیاطین و من شر من نصب لاولیاء اللّه و من شر الجن و الانس و من شر السباع و الهوام و من شر ركوب المحارم كلها، اجیر نفسى باللّه من كل شر» خداوند او را بیامرزد و توبه اش بپذیرد و مهمش را كفایت كند، و از بدى او را جلوگیرى كند و از شر او را نگهدارد.
(3325) 5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا خَرَجْتَ مِنْ مَنْزِلِكَ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ خَیْرَ مَا خَرَجْتُ لَهُ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا خَرَجْتُ لَهُ اللَّهُمَّ أَوْسِعْ عَلَیَّ مِنْ فَضْلِكَ وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ نِعْمَتَكَ وَ اسْتَعْمِلْنِی فِی طَاعَتِكَ وَ اجْعَلْ رَغْبَتِی فِیمَا عِنْدَكَ وَ تَوَفَّنِی عَلَى مِلَّتِكَ وَ مِلَّةِ رَسُولِكَ ص
اصول كافى جلد 4 صفحه: 319 روایة: 5
5- معاویة بن عمار از حضرت صادق (ع) حدیث كند كه فرمود: هرگاه (خواستى) از منزلت بیرون روى بگو: «بسم اللّه توكلت على اللّه، لا حول و لاقوة الا باللّه، اللهم انى اسئلك خیر ما خرجت له و اعوذ بك من شر ما خرجت له، اللهم اوسع على من فضلك، و اتمم على نعمتك، و استعملنى فى طاعتك و اجعل رغبتى فیما عندك، و توفنى على ملتك و ملة رسولك صلى اللّه علیه و آله».
6- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی هَاشِمٍ عَنْ أَبِی خَدِیجَةَ قَالَ كَانَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا خَرَجَ یَقُولُ اللَّهُمَّ بِكَ خَرَجْتُ وَ لَكَ أَسْلَمْتُ وَ بِكَ آمَنْتُ وَ عَلَیْكَ تَوَكَّلْتُ اللَّهُمَّ بَارِكْ لِی فِی یَوْمِی هَذَا وَ ارْزُقْنِی فَوْزَهُ وَ فَتْحَهُ وَ نَصْرَهُ وَ طَهُورَهُ وَ هُدَاهُ وَ بَرَكَتَهُ وَ اصْرِفْ عَنِّی شَرَّهُ وَ شَرَّ مَا فِیهِ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ اللَّهُمَّ إِنِّی قَدْ خَرَجْتُ فَبَارِكْ لِی فِی خُرُوجِی وَ انْفَعْنِی بِهِ قَالَ وَ إِذَا دَخَلَ فِی مَنْزِلِهِ قَالَ ذَلِكَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 319 روایة: 6
6- ابو خدیجه گوید: هرگاه حضرت صادق (ع) از خانه بیرون مى رفت مى فرمود: «اللهم بك خرجت و لك اسملت و بك آمنت و علیك توكلت، اللهم بارك لى فى یومى هذا و ارزقنى فوزه و فتحه و نصره و طهوره و هداه و بركته و اصرف عنى شرء و شر مافیه، بسم اللّه و باللّه و اللّه اكبر و الحمد لله رب العالمین، اللهم انى قد خرجت فبارك لى فى خروجى و انفعنى به» گوید: و چون وارد منزل هم مى شد همین را مى فرمود.
توضیح:
مجلسى (ره) گوید: یعنى با مختصر تغییرى همین دعا را مى خواند و بجاى «خرجت» و «قد خرجت» و «فى خروجى» دخلت و قد دخلت و فى دخولى مى فرمود.
7- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الرِّضَا ع قَالَ كَانَ أَبِی ع إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ خَرَجْتُ بِحَوْلِ اللَّهِ وَ قُوَّتِهِ لَا بِحَوْلٍ مِنِّی وَ لَا قُوَّتِی بَلْ بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ یَا رَبِّ مُتَعَرِّضاً لِرِزْقِكَ فَأْتِنِی بِهِ فِی عَافِیَةٍ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 320 روایة: 7
7- حضرت رضا علیه السلام فرمود: هرگاه پدرم از منزل بیرون مى رفت مى گفت: «بسم اللّه الرحمن الرحیم خرجت بحول اللّه و قوته لا بحول منى و لا قوتى بل بحولك و قوتك یارب متعرضاً لرزقك فأتنى به فى عافیة».
8- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ حِینَ یَخْرُجُ مِنْ مَنْزِلِهِ عَشْرَ مَرَّاتٍ لَمْ یَزَلْ فِی حِفْظِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كِلَاءَتِهِ حَتَّى یَرْجِعَ إِلَى مَنْزِلِهِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 320 روایة: 8
8- حضرت رضا علیه السلام فرمود: هر كس هنگامیكه از خانه اش بیرون مى رود ده بار سوره قل هو اللّه احد بخواند پیوسته در حفظ خداوند و نگهدارى او است تا به خانه اش برگردد.
9- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ صَبَّاحٍ الْحَذَّاءِ قَالَ قَالَ أَبُو الْحَسَنِ ع إِذَا أَرَدْتَ السَّفَرَ فَقِفْ عَلَى بَابِ دَارِكَ وَ اقْرَأْ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ أَمَامَكَ وَ عَنْ یَمِینِكَ وَ عَنْ شِمَالِكَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ أَمَامَكَ وَ عَنْ یَمِینِكَ وَ عَنْ شِمَالِكَ وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ أَمَامَكَ وَ عَنْ یَمِینِكَ وَ عَنْ شِمَالِكَ ثُمَّ قُلِ اللَّهُمَّ احْفَظْنِی وَ احْفَظْ مَا مَعِی وَ سَلِّمْنِی وَ سَلِّمْ مَا مَعِی وَ بَلِّغْنِی وَ بَلِّغْ مَا مَعِی بَلَاغاً حَسَناً ثُمَّ قَالَ أَ مَا رَأَیْتَ الرَّجُلَ یُحْفَظُ وَ لَا یُحْفَظُ مَا مَعَهُ وَ یَسْلَمُ وَ لَا یَسْلَمُ مَا مَعَهُ وَ یَبْلُغُ وَ لَا یَبْلُغُ مَا مَعَهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 320 روایة: 9
9- صباح حذاء گوید: حضرت ابوالحسن (موسى بن جعفر) علیهما السلام فرمود: چون آهنگ مسافرت كردى بر در خانه ات بایست، و سوره حمد را از جلو رو و از طرف راست و چپت بخوان، و نیز سوره قل هو اللّه احد را از پیش رو و از طرف راست و چپت بخوان، و نیز سوره قل اعوذ برب الناس و سوره قل اعوذ برب الفلق را از جلو رو و از راست و چپت بخوان سپس بگو: «اللهم احفظنى و احفظ ما معى و سلمنى و سلم مامعى، و بلغنى و بلغ ما معى بلاغاً حسناً» سپس فرمود: آیا دیده اى كه مرد محفوظ ماند ولى آنچه با اوست محفوظ نماند؟ و خودش سالم بماند و آنچه با اوست سالم نماند؟ و خودش بمنزل برسد و آنچه با اوست نرسد.
توضیح:
مجلسى (ره) گوید: این فرمایش از حضرت در دنباله دعا «اما رأیت...» براى بیان فائده ضمیمه كردن «ما معى» در فقرات دعا است.
(3330) 10- حُمَیْدُ بْنُ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع أَنَّهُ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنَ الْبَیْتِ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ خَرَجْتُ وَ عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 321 روایة: 10
10- ابو حمزه گوید: حضرت باقر (ع) هرگاه از خانه بیرون مى رفت مى فرمود: «بسم اللّه خرجت و على اللّه توكلت لا حول و لا قوة الا بالله».
11- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ صَبَّاحٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ یَا صَبَّاحُ لَوْ كَانَ الرَّجُلُ مِنْكُمْ إِذَا أَرَادَ سَفَراً قَامَ عَلَى بَابِ دَارِهِ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ الَّذِی یَتَوَجَّهُ لَهُ فَقَرَأَ الْحَمْدَ أَمَامَهُ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ الْمُعَوِّذَتَیْنِ أَمَامَهُ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ أَمَامَهُ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ آیَةَ الْكُرْسِیِّ أَمَامَهُ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ احْفَظْنِی وَ احْفَظْ مَا مَعِی وَ سَلِّمْنِی وَ سَلِّمْ مَا مَعِی وَ بَلِّغْنِی وَ بَلِّغْ مَا مَعِی بِبَلَاغِكَ الْحَسَنِ الْجَمِیلِ لَحَفِظَهُ اللَّهُ وَ حَفِظَ مَا مَعَهُ وَ سَلَّمَهُ وَ سَلَّمَ مَا مَعَهُ وَ بَلَّغَهُ وَ بَلَّغَ مَا مَعَهُ أَ مَا رَأَیْتَ الرَّجُلَ یُحْفَظُ وَ لَا یُحْفَظُ مَا مَعَهُ وَ یَبْلُغُ وَ لَا یَبْلُغُ مَا مَعَهُ وَ یَسْلَمُ وَ لَا یَسْلَمُ مَا مَعَهُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 321 روایة: 11
11- صباح حذاء از حضرت موسى بن جعفر علیهماالسلام حدیث كند گوید: كه فرمود: اى صباح اگر هرگاه مردى از شما آهنگ سفرى مى كرد بر در خانه اش روى خود را به جانب آنجائى كه مى خواهد برود متوجه مى كرد، و سوره حمد را از پیش رو و از سمت راست و چپش مى خواند و نیز معوذتین یعنى دو سوره (قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق) را از پیش رو و طرف راست و چپش مى خواند، و هم چنین سوره قل هو اللّه احد را از پیش رو و سمت راست و چپش مى خواند، و نیز آیة الكرسى را از پیش رو و جانب راست و چپش مى خواند، سپس بگوید: «اللهم احفظنى و احفظ ما معى و سلمنى و سلم ما معى و بلغنى و بلغ ما معى ببلاغك الحسن الجمیل» هر آینه خداوند او را و هر چه همراه اوست حفظ كند، و او را با هر چه همراه اوست به منزل رساند، آیادیده اى كه مرد خودش محفوظ ماند ولى آنچه با او است حفظ نشود؟ و خودش به مقصد رسد ولى آنچه با اوست به مقصد نرسد؟ و خودش سالم ماند ولى آنچه با اوست سالم نماند.
12- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ إِذَا خَرَجْتَ مِنْ مَنْزِلِكَ فِی سَفَرٍ أَوْ حَضَرٍ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ آمَنْتُ بِاللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَتَلَقَّاهُ الشَّیَاطِینُ فَتَنْصَرِفُ وَ تَضْرِبُ الْمَلَائِكَةُ وُجُوهَهَا وَ تَقُولُ مَا سَبِیلُكُمْ عَلَیْهِ وَ قَدْ سَمَّى اللَّهَ وَ آمَنَ بِهِ وَ تَوَكَّلَ عَلَیْهِ وَ قَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 321 روایة: 12
12- حسن بن جهم از حضرت رضا علیه السلام حدیث كند كه فرمود: چون (خواستى) از منزلت بیرون روى در سفر باشد یا در حضر بگو: «بسم اللّه آمنت باللّه توكلت على الله، ماشاء اللّه لا حول و لا قوة الا با لله» پس شیاطین باو برخورند و باز گردند و فرشتگان بروى آنها بزنند و بگویند: چه راهى شما بدو دارید در صورتیكه او نام خدا را برده و باو ایمان آورده و بر او توكل كرده و گفته است «ما شاء اللّه لا حول و لا قوة الا با لله».

باب دعا پیش از نماز

بَابُ الدُّعَاءِ قَبْلَ الصَّلَاةِ
1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع یَقُولُ مَنْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ كَانَ مَعَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ إِذَا قَامَ قَبْلَ أَنْ یَسْتَفْتِحَ الصَّلَاةَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَتَوَجَّهُ إِلَیْكَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أُقَدِّمُهُمْ بَیْنَ یَدَیْ صَلَاتِی وَ أَتَقَرَّبُ بِهِمْ إِلَیْكَ فَاجْعَلْنِی بِهِمْ وَجِیهاً فِی الدُّنْیَا وَ الْ آخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ مَنَنْتَ عَلَیَّ بِمَعْرِفَتِهِمْ فَاخْتِمْ لِی بِطَاعَتِهِمْ وَ مَعْرِفَتِهِمْ وَ وَلَایَتِهِمْ فَإِنَّهَا السَّعَادَةُ وَ اخْتِمْ لِی بِهَا فَإِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ ثُمَّ تُصَلِّی فَإِذَا انْصَرَفْتَ قُلْتَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی مَعَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فِی كُلِّ عَافِیَةٍ وَ بَلَاءٍ وَ اجْعَلْنِی مَعَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فِی كُلِّ مَثْوًى وَ مُنْقَلَبٍ اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْیَایَ مَحْیَاهُمْ وَ مَمَاتِی مَمَاتَهُمْ وَ اجْعَلْنِی مَعَهُمْ فِی الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا وَ لَا تُفَرِّقْ بَیْنِی وَ بَیْنَهُمْ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 322 روایة: 1
1- حضرت صادق (ع) فرمود: كه امیر المؤمنین علیه السلام مى فرمود: هر كه این كلام را بگوید با محمد و آل محمد خواهد بود، هنگامیكه (براى نماز) برخیزد پیش از اینكه شروع بنماز و (تكبیرة الاحرام) كند (بگوید:) «اللهم انى اتوجه الیك بمحمد و آل محمد و اقدمهم بین یدى صلاتى و اتقرب بهم الیك فاجعلنى بهم وجیهاً فى الدنیا و الاخرة و من المقربین مننت على بمعرفتهم فاختم لى بطاعتهم و معرفتهم و ولایتهم فانها السعادة و اختم لى بها فانك على كل شى ء قدیر» سپس نماز مى خوانى و چون از نماز فائق شدى بگوئى: «اللهم اجعلنى مع محمد و آل محمد فى كل عافیه و بلاء و اجعلنى مع محمد و آل محمد فى كل مثوى و منقلب، اللهم اجعل محیاى محیاهم و مماتى مماتهم و اجعلنى معهم فى المواطن كلها و لا تفرق بینى و بینهم انك على كل شى ء قدیر».
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا رَفَعَهُ قَالَ تَقُولُ قَبْلَ دُخُولِكَ فِی الصَّلَاةِ اللَّهُمَّ إِنِّی أُقَدِّمُ مُحَمَّداً نَبِیَّكَ ص بَیْنَ یَدَیْ حَاجَتِی وَ أَتَوَجَّهُ بِهِ إِلَیْكَ فِی طَلِبَتِی فَاجْعَلْنِی بِهِمْ وَجِیهاً فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَاتِی بِهِمْ مُتَقَبَّلَةً وَ ذَنْبِی بِهِمْ مَغْفُوراً وَ دُعَائِی بِهِمْ مُسْتَجَاباً یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 322 روایة: 2
2- و در حدیث مرفوعى (كه سندش بمعصوم رسد) فرمود: پیش از آنكه وارد در نماز شوى گوئى: «اللهم انى اقدم محمداً نبیك صلى اللّه علیه و آله بین یدى حاجتى و أتوجه به (الیك) فى طلبتى فاجعلنى بهم وجیهاً فى الدنیا و الاخرة و من المقربین، اللهم اجعل صلاتى بهم متقبله و ذنبى بهم مغفوراً و دعائى بهم مستجاباً یا ارحم الراحمین».
(3335) 3- عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ قَالَ شَهِدْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ قَبْلَ التَّكْبِیرِ وَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا تُؤْیِسْنِی مِنْ رَوْحِكَ وَ لَا تُقَنِّطْنِی مِنْ رَحْمَتِكَ وَ لَا تُؤْمِنِّی مَكْرَكَ فَإِنَّهُ لَا یَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا سَمِعْتُ بِهَذَا مِنْ أَحَدٍ قَبْلَكَ فَقَالَ إِنَّ مِنْ أَكْبَرِ الْكَبَائِرِ عِنْدَ اللَّهِ الْیَأْسَ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ وَ الْقُنُوطَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَ الْأَمْنَ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 323 روایة: 3
3- صفوان جمال گوید: من (هنگام نماز) خدمت حضرت صادق (ع) بودم كه پیش از تكبیرة الاحرام روبروى قبله ایستاد و گفت: «اللهم لا تویسنى من روحك و لا تقنطنى من رحمتك و لا تؤمنى مكرك فانه لا یأمن مكر اللّه الا القوم الخاسرون» (یعنى بار خدایا مرا از رحمت خود محروم مساز و از مهر خود ناامیدم مكن، و از مكر و كیفر خود آسوده خاطرم منما زیرا از مكر خدا آسوده خاطر نشوند جز مردمان زیانكار) گوید: من عرضكردم: قربانت من این دعا را از هیچكس پیش از شما نشنیدم: فرمود: همانا از بزرگترین گناهان كبیره نزد خداوند ناامیدى از رحمت خدا و آسوده خاطر بودن از كیفر و مكر خدا است.
شرح:
مجلسى (ره) گوید: مكر خدا همانند استدراج است كه دلش آسوده گردد و از مجازات خداوند در معصیتش نترسد، و معتقد باشد كه گناهش آمرزیده است، زیرا این اعتقاد دروغ پنداشتن وعیدهاى خدا است، و این خوش گمانى بخدا نیست، زیرا خوش گمانى آنست كه عمل كند و آمرزش خواهد و گمان داشته باشد كه عملش مقبول درگاه است و پیش از این گفته شد.