اصول کافی جلد چهارم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید هاشم رسولی محلاتی

باب آنچه خداى تبارك و تعالى خود را بدان تمجید كرده است

بَابُ مَا یُمَجِّدُ بِهِ الرَّبُّ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى نَفْسَهُ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثَلَاثَ سَاعَاتٍ فِی اللَّیْلِ وَ ثَلَاثَ سَاعَاتٍ فِی النَّهَارِ یُمَجِّدُ فِیهِنَّ نَفْسَهُ فَأَوَّلُ سَاعَاتِ النَّهَارِ حِینَ تَكُونُ الشَّمْسُ هَذَا الْجَانِبَ یَعْنِی مِنَ الْمَشْرِقِ مِقْدَارَهَا مِنَ الْعَصْرِ یَعْنِی مِنَ الْمَغْرِبِ إِلَى الصَّلَاةِ الْأُولَى وَ أَوَّلُ سَاعَاتِ اللَّیْلِ فِی الثُّلُثِ الْبَاقِی مِنَ اللَّیْلِ إِلَى أَنْ یَنْفَجِرَ الصُّبْحُ یَقُولُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ مَالِكُ یَوْمِ الدِّینِ إِنِّی أَنَا اللَّهُ لَمْ أَزَلْ وَ لَا أَزَالُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ خَالِقُ الْخَیْرِ وَ الشَّرِّ إِنِّی أَنَا اللَّهُ خَالِقُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ إِنِّی أَنَا اللَّهُ بَدِی ءُ كُلِّ شَیْ ءٍ وَ إِلَیَّ یَعُودُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ عَالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لِیَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى إِنِّی أَنَا اللَّهُ الْكَبِیرُ الْمُتَعَالِ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مِنْ عِنْدِهِ وَ الْكِبْرِیَاءُ رِدَاؤُهُ فَمَنْ نَازَعَهُ شَیْئاً مِنْ ذَلِكَ أَكَبَّهُ اللَّهُ فِی النَّارِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ یَدْعُو بِهِنَّ مُقْبِلًا قَلْبُهُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا قَضَى حَاجَتَهُ وَ لَوْ كَانَ شَقِیّاً رَجَوْتُ أَنْ یُحَوَّلَ سَعِیداً
اصول كافى جلد 4 صفحه: 281 روایة: 1
1- حضرت صادق (ع) فرمود: همانا براى خداى عزوجل در شب سه ساعت است و در روز سه ساعت كه خود را در آن تمجید كند، پس نخستین ساعتها از روز آن ساعت است كه خورشید در جانب مشرق باشد و باندازه اى كه در عصر به غروب مانده است (به وقت نماز ظهر مانده باشد) و تا هنگام نماز اولى (یعنى نماز ظهر) ادامه یابد، و نخستین ساعتهاى شب ثلث آخر شب است تا زدن سپیده (كه در این ساعات خداوند خود را تمجید كند و) فرماید:
«انى انا اللّه العظیم، انى انا اللّه العزیز الحكیم، انى انا اللّه الغفور الرحیم، انى انا اللّه الرحمن الرحیم، انى انا اللّه مالك یوم الدین، انى انا اللّه لم ازل و لا ازل، انى انا اللّه خالق الخیر و الشر، انى انا اللّه خالق الجنة و النار، انى انا اللّه بدى ء كل شى ء والى یعود، انى انا اللّه الواحد الصمد، انى انا اللّه عالم الغیب و الشهادة، انى انا اللّه الملك القدوس السلام المؤمن المیهن العزیز الجبار المتكبر، انى انا اللّه الخالق البارى ء المصور لى الاسماء الحسنى، انى انا اللّه الكبیر المتعال».
سپس حضرت صادق (ع) از بیان خودش فرمود: «و الكبریاء رداؤه» (یعنى كبریاء و بزرگى برازنده حضرت اوست) و هر كس درباره آن با او ستیزه كند خداوند او را به رو در آتش اندازد، سپس فرمود: هیچ بنده مؤمنى نیست كه این اسامى را بخواند و دلش متوجه خداى عزوجل باشد جز اینكه حاجتش بر آورده شود، و اگر شقى (و با شقاوت) باشد امید دارم كه سعید گردد.
توضیح:
یعنى این اسماء شریفه را بخواند، نه اینكه تمامى این جملات را بدون كم و زیاد بگوید چنانچه در حدیث (2) بیاید.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُكَیْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى یُمَجِّدُ نَفْسَهُ فِی كُلِّ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَمَنْ مَجَّدَ اللَّهَ بِمَا مَجَّدَ بِهِ نَفْسَهُ ثُمَّ كَانَ فِی حَالِ شِقْوَةٍ حَوَّلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى سَعَادَةٍ یَقُولُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِینَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْعَزِیزُ الْعَلِیُّ الْكَبِیرُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مَالِكُ یَوْمِ الدِّینِ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مِنْكَ بَدَأَ الْخَلْقُ وَ إِلَیْكَ یَعُودُ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ لَمْ تَزَلْ وَ لَا تَزَالُ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَالِقُ الْخَیْرِ وَ الشَّرِّ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَالِقُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَحَدٌ صَمَدٌ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدُ وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِكُونَ هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى یُسَبِّحُ لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ إِلَى آخِرِ السُّورَةِ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْكَبِیرُ وَ الْكِبْرِیَاءُ رِدَاؤُكَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 282 روایة: 2
2- حضرت صادق (ع) علیه السلام فرمود: خداى تبارك و تعالى در هر روز و شب سه بار خود را تمجید كند پس هر كه خدا را تمجید كند به همان نحو كه او خودش را تمجید كرده و در حال شقاوت باشد خداى عزوجل او را بحال سعادت در آورد بگوید:
«انت اللّه لااله الا انت رب العالمین، انت اللّه لااله الا انت الرحمن الرحیم، انت اللّه لا اله الا انت العزیز (العلى) الكبیر، انت اللّه لا اله الا انت مالك یوم الدین، انت اللّه لا اله الا انت الغفور الرحیم انت اللّه لا اله الا العزیز الحكیم، انت اللّه لااله الا انت منك بدء الخلق و الیك یعود، انت اللّه (الذى) لا اله الا انت لم تزل و لا تزال، انت اللّه لا اله الا انت خالق الخیر و الشر، انت اللّه لا اله الا انت خالق الجنة و النار، انت اللّه لا اله الا انت احد صمد لم یلد و لم یولد و لم یكن له كفواً احد، انت اللّه لا اله الا انت الملك القدوس السلام المؤمن المیهن العزیز الجبار المتكبر سبحان اللّه عما یشركون، هو اللّه الخالق البارى ء المصور له الاسماء الحسنى یسبح له ما فى السماوات و الارض و هوالعزیز الحكیم تا آخر سوره (حشر) انت اللّه لا اله الا انت الكبیر، و الكبریاء رداؤك».

باب آنچه خداى تبارك و تعالى خود را بدان تمجید كرده است

بَابُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ مَا مِنْ شَیْ ءٍ أَعْظَمَ ثَوَاباً مِنْ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَعْدِلُهُ شَیْ ءٌ وَ لَا یَشْرَكُهُ فِی الْأُمُورِ أَحَدٌ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 283 روایة: 1
1- ابو حمزه گوید: شنیدم حضرت باقر (ع) مى فرمود: هیچ چیز ثوابش بزرگتر از این نیست كه انسان گواهى دهد بیگانگى خداوند (و لا اله الا اللّه بگوید) همانا با خداوند عزوجل هیچ چیز برابرى نكند، و أحدى با او در كارها شركت نجوید.
2- عَنْهُ عَنِ الْفُضَیْلِ بْنِ عَبْدِ الْوَهَّابِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عُبَیْدِ اللَّهِ عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِیدِ الْوَصَّافِیِّ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ غُرِسَتْ لَهُ شَجَرَةٌ فِی الْجَنَّةِ مِنْ یَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ مَنْبِتُهَا فِی مِسْكٍ أَبْیَضَ أَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَ أَشَدَّ بَیَاضاً مِنَ الثَّلْجِ وَ أَطْیَبَ رِیحاً مِنَ الْمِسْكِ فِیهَا أَمْثَالُ ثُدِیِّ الْأَبْكَارِ تَعْلُو عَنْ سَبْعِینَ حُلَّةً وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص خَیْرُ الْعِبَادَةِ قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ قَالَ خَیْرُ الْعِبَادَةِ الِاسْتِغْفَارُ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی كِتَابِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 284 روایة: 2
2- رسول خدا (ص) فرمود: هر كه «لا اله الا اللّه» بگوید، برایش درختى در بهشت كاشته شود كه از یاقوت سرخ باشد، و بن آن درخت در مشك سفید است، و (میوه اش) از عسل شیرین تر و از برف سفیدتر و از مشك خوشبوتر است، و در آن درختها است مانند پستانهاى دوشیزگان كه در زیر هفتاد پیراهن بر آمده باشد. و رسول خدا (ص) فرمود: بهترین عبادت گفتن «لااله الا اللّه» است.
و فرموده است: استغفار بهترین عبادت است (یعنى مجموع این دو بهترین عبادات است) و این است گفتار خداى عزوجل در قرآن (كه فرماید): پس بدانكه همانا نیست مبعودى جز خدا و آمرزش خواه براى گناه خویش» (سوره محمد آیه 19).

باب كسیكه بگوید: لا اله الا اللّه و اللّه اكبر

بَابُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ
(3250) 1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى رَفَعَهُ عَنْ حَرِیزٍ عَنْ یَعْقُوبَ الْقُمِّیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ ثَمَنُ الْجَنَّةِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ
اصول كافى جلد 4 صفحه: 284 روایة: 1
1- حضرت صادق (ع) فرمود: بهاى بهشت (گفتن): «لا اله الا و اللّه اكبر» است.