فهرست کتاب


آموزش عقاید و دستورات دینی

, تنظیم و گردآوری: مرکز غدیر

عزت نفس و درستکاری

دستگاه آفرینش که انسان را اجتماعی و نیازمند بتعاون آفریده است او را طوری مجهز نموده که در محیط اجتماع با نیروی شخصی خود می تواند گلیم خود را از آب بیرون کشیده از بهره کاریکه انجام می دهد چرخ زندگی خود را بگرداند.
تأمل در بیان گذشته جای تردید باقی نمی گذارد که صفت عزت نفس عبارت از آنست که انسان در زندگی از نیروهای خدادادی استفاده کند و در راه رسیدن به مقاصد خویش آنها را بکار اندازد و به نیروی دیگران تکیه نکند، و این خود یکی از اخلاق فطری و پسندیده انسان است.
عزت نفس سدی است که انسان را از زندگی پست و بسیاری از کارهای ناروا و کردارهای زشت نگه می دارد؛ کسیکه عزت نفس ندارد و چشم بدست این و آن دوخته بآسانی می تواند اراده و شخصیت خود را بدیگران بفروشد؛ و بطمع نوائی ناچیز هر چه بگویند آن کند؛ و هر چه از او بخواهند اگرچه آزادی فطری و آبرو و عزت و شرافت باشد نثار کند.
غالب جنایتها مانند آدمکشی و راهزنی و دزدی و جیب بری و خیانت و دروغگوئی و چاپلوسی و وطن فروشی و اجنبی پرستی و مانند اینها از نتایج شوم طمع و تکیه زدن بر دیگران است.
ولی کسیکه تاج افتخار و عزت نفس را بسر دارد در برابر هیچ عظمتی جز عظمت خدای متعال سر فرود نمی آورد؛ و در مقابل هیچ صولت و حشمتی بزانو در نمی آید و همیشه از آنچه حق تشخیص می دهد دفاع می کند.
عزت نفس بهترین وسیله ای است که می توان با آن صفت درستکاریرا بدست آورده حفظ نمود.

احسان و دستگیری از درماندگان

این مطلب مسلم است که در هر جامعه ای درماندگان و بینوایان مستحق کمک و دستگیری هستند.
وظیفه توانگران است که آنها را یاری کنند و این حق مسلم را پایمال نکنند و شرع مقدس اسلام نیز سفارشهای مؤکد در رعایت این حق فرموده و توانگران را موظف می دارد که از ناتوانان و درماندگان دستگیری نمایند.
خدای متعال در قرآن مجید، خود را نیکوکار و بخشاینده و بخشنده معرفی نموده و بندگان خود را به داشتن این صفات پسندیده ترغیب و تشویق می فرماید، تا جائیکه می فرماید:
خدا همراه نیکوکاران است.
و نیز می فرماید:
چیزیرا که انفاق می کنید بنفع خودتان است.
و در جای دیگر می فرماید:
آنچه را که انفاق می کنید بخودتان خواهد برگشت و خسارتی نبرده اید.
مطالعه و دقت در وضع اجتماعی و نیز در فوائد احسان مضمون شریف این آیات را روشن می سازد زیرا در حقیقت همه قوای اجتماع برای همه افراد کار می کند و در جامعه ای که گروهی درمانده بر اثر دست تنگی از کار و کوشش باز می مانند بهمان نسبت از تولید ثروت کاسته می شود و نتایج نامطلوب آن دامنگیر همه افراد می شود و کار بجائی می رسد که توانگران از همه درمانده تر می شوند.
ولی اگر توانگران با نیکوکاری و بخشش خود از درماندگان دستگیری نمایند نتایج بسیار عالی عایدشان می شود که از آنجمله است:
1 - با اینکار در دیگران نسبت به خود ایجاد محبت کرده دل گروهی را شیفته خود ساخته اند.
2 - با سرمایه ناچیزی احترام زیاد کسب نموده اند.
3 - پشتیبانی همه مردم را نسبت به خود کسب کرده اند زیرا مردم از نیکوکار طرفداری می کنند.
4 - از خطر روزی که کینه و خشم تنگدستان رویهم تراکم کرده هر خشک و تر را بسوزاند ایمن می باشند.
5 - همان مال ناچیزی که در انفاق خرج کرده اند بواسطه براه افتاد چرخ اقتصاد جامعه مضاعف شده بخودشان برمی گردد.
آیات و روایات در فضیلت انفاق در راه خدا و تحریص و ترغیب بر آن بی شمار است.

تعاون

مسأله احسان و نیکوکاری که ذکر شد یکی از شعبه های مختلف تعاون است که اساس اجتماع بشری است چه حقیقت اجتماع، دست بدست هم دادن افراد است که بواسطه کمکی که بهمدیگر می کنند کار همه درست گردد و زندگی همه استوار شود و نیازمندی همه رفع شود. نباید تصور کرد که دین مقدس اسلام نیکوکاری را تنها در مال خواسته بلکه دستگیری از هر درمانده ای اگرچه نیاز مالی نداشته باشد مطلوب دین مقدس اسلام و هم یکی از خواسته های وجدان انسان است.
نادانی را دانش آموختن؛ نابینائی را دست گرفتن؛ گمراهی را راهنمائی کردن، افتاده ای را کمک کردن و... همه از مصادیق احسان و نیکوکاری است و از تعاونی است که ما در نخستین روز تشکیل اجتماع اعتبار آن را تصدیق کرده و امضاء نموده ایم و پر روشن است که اگر انسان بخشی از کارهای فرعی را انجام ندهد کارهای اساسی را انجام نخواهد داد و اگر وظایف جزئی غیر مهم را رعایت نکند زیر بار وظائف کلی و مهم نخواهد رفت.