فهرست کتاب


آموزش عقاید و دستورات دینی

, تنظیم و گردآوری: مرکز غدیر

ضرورت وجود امام

مراد از امامت پیشوائی دین در دنیای مردم است و شخص پیشوا امام نامیده می شود. شیعه معتقد است که پس از درگذشت پیامبر از جانب خدای متعال امامی برای مردم تعیین می شود که حافظ و نگهبان معارف و احکام دین باشد و مردم را به راه راست هدایت کند
چنانکه در بحت نبوت روشن شد مقتضای عنایت و توجهی که پروردگار جهان بسلسله آفرینش دارد اینست که هر آفریده ای از آفریده های خود را بسوی هدف معین (که رسیدن بدرجه کمال باشد) هدایت نماید مثلا درخت میوه را بسوی رشد و نمو و شکوفه کردن و میوه دادن رهبری می شود و مسیر زندگی آن غیر از مسیر یک پرنده است؛ و همچنین یک پرنده نیز راه ویژه خود را می پیماید و هدف مخصوص خود را تعقیب می کند نه راه و هدف یک درخت را؛ و بهمین ترتیب هر آفریده ای جز رسیدن بسر منزل مخصوص خودش و پیمودن راه مناسب آن بچیز دیگر راهنمائی نمی شود. و معلوم است که انسان نیز یکی از آفریده های خدا و مشمول همین قانون کلی هدایت می باشد.
و روشن شد که سعادت زندگی انسان چون از راه اختیار و اراده بدست می آید هدایت الهی مخصوص بوی از راه دعوت و تبلیغ و فرستادن دین و آئین بوسیله پیامبران باید انجام گیرد تا انسان را حجتی بر خدای متعال نباشد چنانکه آیه شریفه: رسلا مبشرین و منذرین لئلایکون للناس علی الله حجه بعد الرسل دلالت می کند. همان دلیلی که فرستادن پیامبران و برقرار ساختن دعوت دینی را ایجاب می کرد عیناً اقتضا می کند که پس از درگذشتن پیامبر که با عصمت خود نگهبان دین و رهبر مردم بود باید خدای متعال کسیرا که در اوصاف کمالی (بغیر از وحی و نبوت) مانند او باشد بجای وی بگمارد که معارف و شرایع دین را دست نخورده نگهبانی کند و مردم را رهبری نماید و گرنه برنامه هدایت عمومی بهم می خورد و حجت مردم بر خدا تمام می شود.

عصمت امام

چنانکه عقل بواسطه خطا و لغزشی که دارد نمی تواند مردم را از پیامبران خدا بی نیاز نماید همچنین وجود علماء دین در میان امت و تبلیغات دینی آنان مردم را از امام مستغنی نمی کند؛ زیرا چنانکه روشن شد بحث در این نیست که مردم از دین پیروی می کنند یا نمی کنند بلکه سخن در این است که دین خدا باید دست نخورده و بی اینکه تغییر و تبدیل پذیرد یا از میان برود بمردم برسد.
معلوم است علماء امت هر چه صالح و باتقوی هم باشند از خطا و معصیت مصون و معصوم نیستند و تباه شدن یا تغییر یافتن برخی از معارف و قوانین دینی از ناحیه آنان اگر چه غیر عمدی باشد محال نیست. بهترین شاهد این مطلب وجود مذاهب گوناگون و اختلافاتی است که در اسلام بوجود آمده است.
پس در هر حال وجود امامی لازم است که معارف و قوانین حقیقی دین خدا پیش او محفوظ بماند و هر وقت مردم استعداد پیدا کردند بتوانند از راهنمائی وی استفاده نمایند.
از بیان کذشته روشن می شود که امام نیز مانند پیامبر باید از خطا و معصیت مصون باشد زیرا در غیر اینصورت دعوت دینی ناقص می ماند و هدایت الهی اثر خود را از دست می دهد.

فضائل اخلاقی امام

امام باید دارای فضائل اخلاقی مانند شجاعت و شهامت و عفت و سخاوت و عدالت باشد زیرا کسیکه از معصیت مصون است بهمه قوانین دینی عامل خواهد بود و اخلاق پسندیده از لوازم دین است.
و باید در فضائل اخلاقی نسبت بهمه مردم برتری داشته باشد زیرا معنی ندارد کسی ببالاتر و برتر از خود پیشوائی نماید و البته عدل الهی منافی آنست.