فهرست کتاب


اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: در اینكه مؤمنین دو صنف اند

بَابٌ فِى أَنَّ الْمُؤْمِنَ صِنْفَانِ
1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ نُصَیْرٍ أَبِى الْحَكَمِ الْخَثْعَمِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنَانِ فَمُؤْمِنٌ صَدَقَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ وَفَى بِشَرْطِهِ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَذَلِكَ الَّذِى لَا تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ لَا أَهْوَالُ الْ آخِرَةِ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ یَشْفَعُ وَ لَا یُشْفَعُ لَهُ وَ مُؤْمِنٌ كَخَامَةِ الزَّرْعِ تَعْوَجُّ أَحْیَاناً وَ تَقُومُ أَحْیَاناً فَذَلِكَ مِمَّنْ تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ أَهْوَالُ الْ آخِرَةِ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ یُشْفَعُ لَهُ وَ لَا یَشْفَعُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 346 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن دو جور است: 1- مؤمنیكه بعهد خدا عمل كرده و بشرطش وفا نموده، و اینست كه خداى عزوجل فرماید: «مردانیكه بمعاهده خود با خدا عمل كردند، 23 سوره 33» اینست مؤمنیكه هراسهاى دنیا و آخرت باو نرسد و او را كسانى است كه شفاعت كند و نیازى بشفاعت دیگران ندارد. 2- مؤمنى كه مانند ساقه نازك گیاه است كه گاهى كج شود (بباطل و شهوات و متاع دنیا گراید) و گاهى راست ایستد، این مؤمن از كسانیستكه هراسهاى دنیا و آخرت بیند و از كسانى است كه برایش شفاعت شود واو شفاعت نكند.
شرح : مراد بعهد خدا، توحید و نبوت و امامت و معاد است، و مراد بعملى ساختن آنها اعتراف و اقرار بآنهاست و مقصود از وفاء بشرط خدا، بجا آوردن واجبات و ترك محرماتست كه آنها را فروع دین بمعنى اعم گویند، و اما در باره هراسهاى دنیا سه وجه گفته اند: 1- بلاهاى دنیا مانند قحطى و وبا و سكرات مرگ. 2- اندوه و افسوس براى ازدست رفتن نعمتهاى دنیا. 3- مرتكب شدن معاصى و گناهان بنحو مجاز.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ الْعَمِّیِّ عَنْ خَضِرِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ الْمُؤْمِنُ مُؤْمِنَانِ مُؤْمِنٌ وَفَى لِلَّهِ بِشُرُوطِهِ الَّتِى شَرَطَهَا عَلَیْهِ فَذَلِكَ مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولَئِكَ رَفِیقاً وَ ذَلِكَ مَنْ یَشْفَعُ وَ لَا یُشْفَعُ لَهُ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ لَا تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ لَا أَهْوَالُ الْ آخِرَةِ وَ مُؤْمِنٌ زَلَّتْ بِهِ قَدَمٌ فَذَلِكَ كَخَامَةِ الزَّرْعِ كَیْفَمَا كَفَأَتْهُ الرِّیحُ انْكَفَأَ وَ ذَلِكَ مِمَّنْ تُصِیبُهُ أَهْوَالُ الدُّنْیَا وَ الْ آخِرَةِ وَ یُشْفَعُ لَهُ وَ هُوَ عَلَى خَیْرٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 347 روایة:2
امام صادق (ع) میفرمود: مؤمن بر دو گونه است: 1- مؤمنیكه بشروطى كه خدا با او نموده وفا كرده است، و او همراه پیغمبران و صدیقان و شهیدان و شایسته كارانست، و اینها چه رفقاء خوبى باشند، و این مؤمنى است كه شفاعت كند نه آنكه شفاعت شود، و او از كسانیست كه هراسهاى دنیا و آخرت باو نرسد. 2- مؤمنیكه گامى او را لغزانیده (گناهى مرتكب شده) او مانند ساقه نازك گیاه است كه باد بهر جانبش كج كند كج شود، و او از كسانیستكه هراسهاى دنیا و آخرت باو رسد و برایش شفاعت شود و عاقبتش بخیر است.
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِى مَرْیَمَ الْأَنْصَارِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ قَامَ رَجُلٌ بِالْبَصْرَةِ إِلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَخْبِرْنَا عَنِ الْإِخْوَانِ فَقَالَ الْإِخْوَانُ صِنْفَانِ إِخْوَانُ الثِّقَةِ وَ إِخْوَانُ الْمُكَاشَرَةِ فَأَمَّا إِخْوَانُ الثِّقَةِ فَهُمُ الْكَفُّ وَ الْجَنَاحُ وَ الْأَهْلُ وَ الْمَالُ فَإِذَا كُنْتَ مِنْ أَخِیكَ عَلَى حَدِّ الثِّقَةِ فَابْذُلْ لَهُ مَالَكَ وَ بَدَنَكَ وَ صَافِ مَنْ صَافَاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ وَ اكْتُمْ سِرَّهُ وَ عَیْبَهُ وَ أَظْهِرْ مِنْهُ الْحَسَنَ وَ اعْلَمْ أَیُّهَا السَّائِلُ أَنَّهُمْ أَقَلُّ مِنَ الْكِبْرِیتِ الْأَحْمَرِ وَ أَمَّا إِخْوَانُ الْمُكَاشَرَةِ فَإِنَّكَ تُصِیبُ لَذَّتَكَ مِنْهُمْ فَلَا تَقْطَعَنَّ ذَلِكَ مِنْهُمْ وَ لَا تَطْلُبَنَّ مَا وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ ضَمِیرِهِمْ وَ ابْذُلْ لَهُمْ مَا بَذَلُوا لَكَ مِنْ طَلَاقَةِ الْوَجْهِ وَ حَلَاوَةِ اللِّسَانِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 347 روایة:3
امام باقر علیه السلام فرمود: مردى در بصره برابر امیرالمؤمنین علیه السلام برخاست و گفت: یا امیرالمؤمنین! حال برادران دینى را بما خبرده، حضرت فرمود: برادران دو دسته اند: برادران مورد اعتماد و برادران خنده ور.
اما برادران مورد اعتماد، دست و بال و اهل و مالند (كه انسانرا یارى كنند و زیان و آزار را از او بگردانند) پس هرگاه ببرادرت اعتماد پیدا كردى، مال و بدنت را باو ببخش، و با دوستان با صفایش صاف باش و با دشمنانش دشمنى كن، و راز و عیبش را بپوشان و نیكیش را آشكار كن و بدان اى پرسنده كه اینها از كبریت احمر كمترند.
و اما برادران خنده رو، تو از جانب آنها بلذت خود میرسى، (و آن لذت معاشرت و مصاحبت با آنهاست) پس این را از آنها مبر، و بیش از این هم از دل آنها مخواه (توقع صفا و یكدلى از آنها نداشته باش) و از خوشروئى و شیرین زبانى خود آنها را برخوردار كن تا آنجا كه آنها ترا برخوردار كنند.

باب: پیمان گرفتن خدا از مؤمن براى صبر در گرفتارى

بَابُ مَا أَخَذَهُ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِ مِنَ الصَّبْرِ عَلَى مَا یَلْحَقُهُ فِیمَا ابْتُلِیَ بِهِ
(2330)1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ أَخَذَ اللَّهُ مِیثَاقَ الْمُؤْمِنِ عَلَى أَنْ لَا تُصَدَّقَ مَقَالَتُهُ وَ لَا یَنْتَصِفَ مِنْ عَدُوِّهِ وَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یَشْفِى نَفْسَهُ إِلَّا بِفَضِیحَتِهَا لِأَنَّ كُلَّ مُؤْمِنٍ مُلْجَمٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 348 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: خدا از مؤمن پیمان گرفته كه گفتارش را تصدیق نكنند و از دشمنش انتقام نگیرد، و مؤمنى دل خود را شفا ندهد جز برسوائى خویش، زیرا هر مؤمنى لجام بردهانست.
شرح : چنانكه هر اسبى كه لجام بر دهن دارد، در حركت زبان آزاد نیست، تقواى مؤمن هم براى او لجامى است كه باو اجازه نمیدهد فحش دهد و دروغ گوید و تهمت زند، از اینرو اگر بخواهد از دشمن خود انتقام گیرد و دل خود را خنك كند، رسوائى ببار آورد، زیرا انتقام گرفتن ازمردم دنیا با احتیاط و ملاحظه كارى سازش ندارد.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِى حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِیثَاقَ الْمُؤْمِنِ عَلَى بَلَایَا أَرْبَعٍ أَیْسَرُهَا عَلَیْهِ مُؤْمِنٌ یَقُولُ بِقَوْلِهِ یَحْسُدُهُ أَوْ مُنَافِقٌ یَقْفُو أَثَرَهُ أَوْ شَیْطَانٌ یُغْوِیهِ أَوْ كَافِرٌ یَرَى جِهَادَهُ فَمَا بَقَاءُ الْمُؤْمِنِ بَعْدَ هَذَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 348 روایة:2
رسولخدا (ص) فرمود: خدا از مؤمن براى چهار بلا پیمان گرفته كه آسانترین (سخت ترین) آنها بر مؤمن اینستكه: مؤمنى هم عقیده او باشد و بر او حسد ورزد یا منافقى كه از او دنبال گیرى كند (تا نقطه ضعفى بدست آورد) یا شیطانى (از جن یا انس) كه او را گمراه كند یا كافرى كه جنگ با او را خواهد، پس با این گرفتاریها مؤمن چه اندازه عمر كند (از ایمانش باقى ماند)؟
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا أَفْلَتَ الْمُؤْمِنُ مِنْ وَاحِدَةٍ مِنْ ثَلَاثٍ وَ لَرُبَّمَا اجْتَمَعَتِ الثَّلَاثُ عَلَیْهِ إِمَّا بُغْضُ مَنْ یَكُونُ مَعَهُ فِى الدَّارِ یُغْلِقُ عَلَیْهِ بَابَهُ یُؤْذِیهِ أَوْ جَارٌ یُؤْذِیهِ أَوْ مَنْ فِى طَرِیقِهِ إِلَى حَوَائِجِهِ یُؤْذِیهِ وَ لَوْ أَنَّ مُؤْمِناً عَلَى قُلَّةِ جَبَلٍ لَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ شَیْطَاناً یُؤْذِیهِ وَ یَجْعَلُ اللَّهُ لَهُ مِنْ إِیمَانِهِ أُنْساً لَا یَسْتَوْحِشُ مَعَهُ إِلَى أَحَدٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 348 روایة:3
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن نتواند خود را از یكى از سه چیز برهاند، و گاهى هر سه بر او گرد آیند: یا دشمنى كسیكه در خانه دربست با اوست و آزارش رساند، یا همسایه (بیرون خانه) آزارش دهد، یا كسیكه در میان راهى كه بسوى كارش میرود، او را آزار میدهد، و اگر مؤمنین بر سر كوهى باشد، خداى عزوجل شیطانى بر انگیزد كه او را اذیت كند، و خدا از ایمانش براى او مونسى قرار دهد كه از وحشت بكسى پناه نبرد.
4- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِى نَصْرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سِرْحَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ أَرْبَعٌ لَا یَخْلُو مِنْهُنَّ الْمُؤْمِنُ أَوْ وَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ مُؤْمِنٌ یَحْسُدُهُ وَ هُوَ أَشَدُّهُنَّ عَلَیْهِ وَ مُنَافِقٌ یَقْفُو أَثَرَهُ أَوْ عَدُوٌّ یُجَاهِدُهُ أَوْ شَیْطَانٌ یُغْوِیهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 349 روایة:4
امام صادق (ع) میفرمود: مؤمن از چهار چیز یا یكى از آنها بر كنار نیست: 1- مؤمنى كه بر او حسد برد، و این از همه براى او سخت تر است. 2- منافقى كه از او دنبال گیرى كند. 3- دشمنى كه بجنگ او برخیزد. 4- شیطانیكه گمراهش كند.
5- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ وَلِیَّهُ فِى الدُّنْیَا غَرَضاً لِعَدُوِّهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 349 روایة:5
امام صادق (ع) فرمود: همانا خداى عزوجل دوستش را در دنیا هدف تیر دشمنش قرار داده.
(2335)6- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فَشَكَا إِلَیْهِ رَجُلٌ الْحَاجَةَ فَقَالَ لَهُ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ سَیَجْعَلُ لَكَ فَرَجاً قَالَ ثُمَّ سَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الرَّجُلِ فَقَالَ أَخْبِرْنِى عَنْ سِجْنِ الْكُوفَةِ كَیْفَ هُوَ فَقَالَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ ضَیِّقٌ مُنْتِنٌ وَ أَهْلُهُ بِأَسْوَإِ حَالٍ قَالَ فَإِنَّمَا أَنْتَ فِى السِّجْنِ فَتُرِیدُ أَنْ تَكُونَ فِیهِ فِى سَعَةٍ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الدُّنْیَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 349 روایة:6
محمد بن عجلان گوید: خدمت امام صادق (ع) بودم كه مردى از نیازمندى باو شكایت كرد، حضرت باو فرمود: صبر كن كه خدا بزودى برایت گشایشى دهد، آنگاه ساعتى سكوت نمود و سپس رو بآن مرد كرد و فرمود: بمن بگو زندان كوفه چگونه است؟ عرض كرد: تنگ و متعفن است و زندانیان در بدترین حالند، حضرت فرمود: تو هم در زندانى و باز میخواهى گشایش داشته باشى؟! مگر ندانى دنیا زندان مؤمن است؟.
7- عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ الْحَذَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَغِیرٍ عَنْ جَدِّهِ شُعَیْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الدُّنْیَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ فَأَیُّ سِجْنٍ جَاءَ مِنْهُ خَیْرٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 349 روایة:7
امام صادق (ع) مى فرمود: دنیا زندان مؤمن است و از چه زندانى خیر و خوشى آید؟
8- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَجَّالِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِى یَزِیدَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْمُؤْمِنُ مُكَفَّرٌ
وَ فِى رِوَایَةٍ أُخْرَى وَ ذَلِكَ أَنَّ مَعْرُوفَهُ یَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ فَلَا یُنْشَرُ فِى النَّاسِ وَ الْكَافِرُ مَشْكُورٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 349 روایة:8
داود بن ابى یزید گوید: امام صادق (ع) فرمود: مؤمن ناسپاسى میشود.
و در روایت دیگر است: زیرا كار نیك او بسوى خدا بالا میرود و در میان مردم پخش نمى شود و كافر سپاسگزارى میشود.
9- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَ قَدْ وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ أَرْبَعَةً شَیْطَاناً یُغْوِیهِ یُرِیدُ أَنْ یُضِلَّهُ وَ كَافِراً یَغْتَالُهُ وَ مُؤْمِناً یَحْسُدُهُ وَ هُوَ أَشَدُّهُمْ عَلَیْهِ وَ مُنَافِقاً یَتَتَبَّعُ عَثَرَاتِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 350 روایة:9
امام صادق (ع) فرمود: مؤمنى نیست جز آنكه خدا چهار كسرا بر او گماشته: 1- شیطانیكه او را وسوسه كند و میخواهد گمراهش نماید. 2- كافریكه در كمین او است. 3- مؤمنیكه بر او حسد برد و او از همه برایش سخت تر است. 4- منافقیكه از لغزشهاى او دنبال گیرى كند.
10- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِذَا مَاتَ الْمُؤْمِنُ خَلَّى عَلَى جِیرَانِهِ مِنَ الشَّیَاطِینِ عَدَدَ رَبِیعَةَ وَ مُضَرَ كَانُوا مُشْتَغِلِینَ بِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 350 روایة:10
امام باقر (ع) میفرمود: هرگاه مؤمن بمیرد، بشماره ربیعه و مضر (كه دو قبیله بزرگ عربند) شیاطین بر همسایگانش راه یابند و اینها بگمراهى او مشغول بوده اند.
(2340)11- سَهْلُ بْنُ زِیَادٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا كَانَ وَ لَا یَكُونُ وَ لَیْسَ بِكَائِنٍ مُؤْمِنٌ إِلَّا وَ لَهُ جَارٌ یُؤْذِیهِ وَ لَوْ أَنَّ مُؤْمِناً فِى جَزِیرَةٍ مِنْ جَزَائِرِ الْبَحْرِ لَابْتَعَثَ اللَّهُ لَهُ مَنْ یُؤْذِیهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 350 روایة:11
امام صادق (ع) فرمود: نبوده و نخواهد بود و نباشد مؤمنى جز آنكه او را همسایه اى باشد كه آزارش رساند، و اگر مؤمنى در یكى از جزیره هاى دریا باشد، خدا كسى را براى او برانگیزد كه آزارش دهد.
12- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا كَانَ فِیمَا مَضَى وَ لَا فِیمَا بَقِیَ وَ لَا فِیمَا أَنْتُمْ فِیهِ مُؤْمِنٌ إِلَّا وَ لَهُ جَارٌ یُؤْذِیهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 350 روایة:12
امام صادق (ع) فرمود در گذشته نبوده و در آینده و زمان شما هم نباشد مؤمنى، جز آنكه او را همسایه اى باشد كه آزارش دهد،
13- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ مَا كَانَ وَ لَا یَكُونُ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ مُؤْمِنٌ إِلَّا وَ لَهُ جَارٌ یُؤْذِیهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 350 روایة:13
امام صادق (ع) میفرمود: در گذشته نبوده وتا روز قیامت نباشد مؤمنى، جز آنكه او را همسایه اى باشد كه اذیتش كند.

باب: شدت ابتلاى مؤمن

بَابُ شِدَّةِ ابْتِلَاءِ الْمُؤْمِنِ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ بَلَاءً الْأَنْبِیَاءُ ثُمَّ الَّذِینَ یَلُونَهُمْ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 351 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: سخت ترین مردم از لحاظ بلا و گرفتارى پیغمبرانند، سپس كسانیكه در پى آنانند، و سپس كسیكه از دیگران بهتر است بترتیب.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع الْبَلَاءُ وَ مَا یَخُصُّ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ الْمُؤْمِنَ فَقَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَشَدُّ النَّاسِ بَلَاءً فِى الدُّنْیَا فَقَالَ النَّبِیُّونَ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ وَ یُبْتَلَى الْمُؤْمِنُ بَعْدُ عَلَى قَدْرِ إِیمَانِهِ وَ حُسْنِ أَعْمَالِهِ فَمَنْ صَحَّ إِیمَانُهُ وَ حَسُنَ عَمَلُهُ اشْتَدَّ بَلَاؤُهُ وَ مَنْ سَخُفَ إِیمَانُهُ وَ ضَعُفَ عَمَلُهُ قَلَّ بَلَاؤُهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 351 روایة:2
عبدالرحمن بن حجاج گوید: خدمت امام صادق (ع) سخن از بلا و آنچه خداى عزوجل مؤمن را بآن مخصوص میدارد بمیان آمد، حضرت فرمود: از رسولخدا (ص) پرسیدند: در دنیا بلاى كدام كس سخت تر است؟ فرمود: پیغمبران، سپس هر كه به آنها شبیه تر است بترتیب و بعد از آن مؤمن باندازه ایمان و نیكى كردارش گرفتار شود، پس هر كه ایمانش درست و كردارش نیكو باشد گرفتاریش سخت است و هر كه ایمانش سست و عملش ضعیف باشد گرفتاریش اندكست.
(2345)3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ عَظِیمَ الْأَجْرِ لَمَعَ عَظِیمِ الْبَلَاءِ وَ مَا أَحَبَّ اللَّهُ قَوْماً إِلَّا ابْتَلَاهُمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 351 روایة:3
امام صادق (ع) فرمود: اجر بزرگ با بلاى بزرگست و خدا هیچ قومیرا دوست نداشته جز آنكه گرفتارشان ساخته.
4- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِیعاً عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ أَشَدُّ النَّاسِ بَلَاءً الْأَنْبِیَاءُ ثُمَّ الْأَوْصِیَاءُ ثُمَّ الْأَمَاثِلُ فَالْأَمَاثِلُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 351 روایة:4
امام باقر (ع) فرمود: در میان مردم بلاى پیغمبران از همه سخت تر است، سپس اوصیاء و بعد از آنها نیكوتران از مردم بترتیب.
5- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِى بَصِیرٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِبَاداً فِى الْأَرْضِ مِنْ خَالِصِ عِبَادِهِ مَا یُنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ تُحْفَةً إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا صَرَفَهَا عَنْهُمْ إِلَى غَیْرِهِمْ وَ لَا بَلِیَّةً إِلَّا صَرَفَهَا إِلَیْهِمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 352 روایة:5
امام صادق (ع) فرمود: خداى عزوجل را در روى زمین بندگانى است زبده و خالص بندگان كه هیچ تحفه اى بر زمین فرو نیاورد، جز آنكه از آنها بسوى دیگران بگرداند، و هیچ بلائى فرو نیاورد جز آنكه بهره آنها گرداند.
6- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُبَیْدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ وَ عِنْدَهُ سَدِیرٌ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْداً غَتَّهُ بِالْبَلَاءِ غَتّاً وَ إِنَّا وَ إِیَّاكُمْ یَا سَدِیرُ لَنُصْبِحُ بِهِ وَ نُمْسِى
اصول كافى جلد3 صفحه: 352 روایة:6
حسین بن علوان گوید: سدیر خدمت امام صادق (ع) بود كه فرمود: چون خدا بنده اى را دوست دارد، او را در بلا غوطه ور سازد، اى سدیر ما و شما، صبح و شام با آن دمسازیم.
7- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الْوَلِیدِ بْنِ عَلَاءٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِذَا أَحَبَّ عَبْداً غَتَّهُ بِالْبَلَاءِ غَتّاً وَ ثَجَّهُ بِالْبَلَاءِ ثَجّاً فَإِذَا دَعَاهُ قَالَ لَبَّیْكَ عَبْدِى لَئِنْ عَجَّلْتُ لَكَ مَا سَأَلْتَ إِنِّى عَلَى ذَلِكَ لَقَادِرٌ وَ لَئِنِ ادَّخَرْتُ لَكَ فَمَا ادَّخَرْتُ لَكَ فَهُوَ خَیْرٌ لَكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 352 روایة:7
امام باقر علیه السلام فرمود هرگاه خدای تبارک و تعالی بنده ئی را دوست دارد او را در بلا غوطه ور سازد و باران بلا را بر سر او ریزد، و چون بدرگاه خدا دعا كند، فرماید: لبیك بنده من، اگر خواسته ترا بزودى دهم، توانایم، ولى اگر برایت ذخیره كنم، براى تو بهتر است.
(2350)8- عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ زَیْدٍ الزَّرَّادِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ عَظِیمَ الْبَلَاءِ یُكَافَأُ بِهِ عَظِیمُ الْجَزَاءِ فَإِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْداً ابْتَلَاهُ بِعَظِیمِ الْبَلَاءِ فَمَنْ رَضِیَ فَلَهُ عِنْدَ اللَّهِ الرِّضَا وَ مَنْ سَخِطَ الْبَلَاءَ فَلَهُ عِنْدَ اللَّهِ السَّخَطُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 352 روایة:8
رسولخدا (ص) فرمود: بلاى بزرگ به اجر بزرگ پاداش داده شود، و هر گاه خدا بنده اى را دوست دارد، ببلاى بزرگ گرفتارش سازد، پس هر كه راضى شود، نزد خدا براى او رضا باشد، و هر كه ناراضى باشد، نزد خدا برایش رضایت نیست.
9- عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ زَكَرِیَّا بْنِ الْحُرِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّمَا یُبْتَلَى الْمُؤْمِنُ فِى الدُّنْیَا عَلَى قَدْرِ دِینِهِ أَوْ قَالَ عَلَى حَسَبِ دِینِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 352 روایة:9
امام باقر (ع) فرمود: مؤمن در دنیا باندازه دینش مبتلا شود - یا فرمود: بر حسب دینش،
10- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُثَنَّى الْحَضْرَمِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُهْلُولِ بْنِ مُسْلِمٍ الْعَبْدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّمَا الْمُؤْمِنُ بِمَنْزِلَةِ كِفَّةِ الْمِیزَانِ كُلَّمَا زِیدَ فِی إِیمَانِهِ زِیدَ فِى بَلَائِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 353 روایة:10
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن مانند كفه ترازو است، كه هر چه بر ایمانش بیفزاید، بر بلایش افزوده شود.
11- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْمُؤْمِنُ لَا یَمْضِى عَلَیْهِ أَرْبَعُونَ لَیْلَةً إِلَّا عَرَضَ لَهُ أَمْرٌ یَحْزُنُهُ یُذَكَّرُ بِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 353 روایة:11
امام صادق (ع) مى فرمود: بر مؤمن چهل شب نگذرد، جز آنكه پیش آمدى برایش شود كه غمگینش سازد تا موجب تذكرش گردد.
توضیح - یعنى متذكر شود كه آن پیش آمد بسبب گناهى است كه از او سرزده و توبه كند، چنانكه خدایتعالى فرماید: «ما اصابكم من مصیبة فبما كسبت ایدیكم» و نیز متذكر شود كه خدا قادر است آن بلا را از او بگرداند، پس دعا و تضرع كند، و نیز متذكر پستى و خوارى دنیا شود كه چگونه بكدورات و مصائب مشوبست و در آخرت رغبت كند كه مكان قدس و تنزه است.
12- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ نَاجِیَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى جَعْفَرٍ ع إِنَّ الْمُغِیرَةَ یَقُولُ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا یُبْتَلَى بِالْجُذَامِ وَ لَا بِالْبَرَصِ وَ لَا بِكَذَا وَ لَا بِكَذَا فَقَالَ إِنْ كَانَ لَغَافِلًا عَنْ صَاحِبِ یَاسِینَ إِنَّهُ كَانَ مُكَنَّعاً ثُمَّ رَدَّ أَصَابِعَهُ فَقَالَ كَأَنِّى أَنْظُرُ إِلَى تَكْنِیعِهِ أَتَاهُمْ فَأَنْذَرَهُمْ ثُمَّ عَادَ إِلَیْهِمْ مِنَ الْغَدِ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ یُبْتَلَى بِكُلِّ بَلِیَّةٍ وَ یَمُوتُ بِكُلِّ مِیتَةٍ إِلَّا أَنَّهُ لَا یَقْتُلُ نَفْسَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 353 روایة:12
ناجیه گوید به امام باقر علیه السلام عرض كردم مغیره میگوید: مؤمن بمرض جذام و پیسى و امثال آن مبتلا نمیشود، فرمود: او از صاحب یاسین (حبیب نجار كه داستانش در سوره یس مذكور است) غافل است كه دستش چلاق بود - سپس امام انگشتان خود را برگردانید - (بشكل انگشتان چلاق) آنگاه فرمود: گویا اكنون او را مى بینم كه با دست چلاقش نزد آنها آمده و اندرزشان میدهد، سپس فردا نزد آنها آمد و ایشان او را كشتند، آنگاه امام فرمود: مؤمن بهر بلائى مبتلا میشود و بهر مرگى میمیرد ولى خودكشى نمیكند.
(2355)13- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ عُبَیْدِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ الْمُؤْمِنَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَبِأَفْضَلِ مَكَانٍ ثَلَاثاً إِنَّهُ لَیَبْتَلِیهِ بِالْبَلَاءِ ثُمَّ یَنْزِعُ نَفْسَهُ عُضْواً عُضْواً مِنْ جَسَدِهِ وَ هُوَ یَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى ذَلِكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 354 روایة:13
امام صادق (ع) سه بار میفرمود: مؤمن نزد خداى عزوجل بهترین مقام را دارد، همانا خدا مؤمن را ببلا مبتلا كند و سپس او را قطعه قطعه كند تا جانش را بگیرد، و او خدا را بر آن حالت شكر كند،
14- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ فِى الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً لَا یَبْلُغُهَا عَبْدٌ إِلَّا بِالِابْتِلَاءِ فِى جَسَدِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 354 روایة:14
امام صادق (ع) فرمود: در بهشت مقامى است كه هیچ بنده اى بآن نرسد، جز با بلائى كه (در دنیا) ببدنش رسد.
15- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ أَبِی یَحْیَى الْحَنَّاطِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِى یَعْفُورٍ قَالَ شَكَوْتُ إِلَى أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع مَا أَلْقَى مِنَ الْأَوْجَاعِ وَ كَانَ مِسْقَاماً فَقَالَ لِى یَا عَبْدَ اللَّهِ لَوْ یَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ مَا لَهُ مِنَ الْأَجْرِ فِى الْمَصَائِبِ لَتَمَنَّى أَنَّهُ قُرِّضَ بِالْمَقَارِیضِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 354 روایة:15
عبد الله بن ابى یعفور - كه همیشه بیماربود - گوید: از دردهائیكه بمن میرسد بامام امام صادق (ع) شكایت كردم، حضرت بمن فرمود: اى عبدالله اگر مؤمن پاداشى را كه براى مصیبتها دارد بداند، آرزو میكند كه او را با مقراضها تكه تكه كنند.
16- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ رِبَاطٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ أَهْلَ الْحَقِّ لَمْ یَزَالُوا مُنْذُ كَانُوا فِى شِدَّةٍ أَمَا إِنَّ ذَلِكَ إِلَى مُدَّةٍ قَلِیلَةٍ وَ عَافِیَةٍ طَوِیلَةٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 354 روایة:16
امام صادق (ع) مى فرمود: اهل حق همیشه در سختى بوده اند، بدان كه سختى مدت كوتاهى دارد و عاقبتش با آسایش طولانى است.
17- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ عَنْ أَبِی أُسَامَةَ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیَتَعَاهَدُ الْمُؤْمِنَ بِالْبَلَاءِ كَمَا یَتَعَاهَدُ الرَّجُلُ أَهْلَهُ بِالْهَدِیَّةِ مِنَ الْغَیْبَةِ وَ یَحْمِیهِ الدُّنْیَا كَمَا یَحْمِى الطَّبِیبُ الْمَرِیضَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 354 روایة:17
امام باقر علیه السلام فرمود: همانا خداى عزوجل مؤمن را با بلا دلجوئى میكند، چنانكه مرد با هدیه ایكه از سفر براى خانواده اش میبرد از آنها دلجوئى میكند، و خدا مؤمن را از دنیا پرهیز میدهد چنانكه پزشك بیمار را پرهیز میدهد.
(2360)18- عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَى الْخَثْعَمِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بُهْلُولٍ الْعَبْدِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لَمْ یُؤْمِنِ اللَّهُ الْمُؤْمِنَ مِنْ هَزَاهِزِ الدُّنْیَا وَ لَكِنَّهُ آمَنَهُ مِنَ الْعَمَى فِیهَا وَ الشَّقَاءِ فِى الْ آخِرَةِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 355 روایة:18
محمد بن بهلول عبدى گوید: شنیدم امام صادق (ع) مى فرمود: خدا مؤمن را از بلاهای تكان دهنده دنیا ایمن نساخته، ولى او را از كور دلى دنیا (كه حق را تشخیص ندهد) و شقاوت آخرت ایمن ساخته است.
19- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ نُعَیْمٍ الصَّحَّافِ عَنْ ذَرِیحٍ الْمُحَارِبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع یَقُولُ إِنِّی لَأَكْرَهُ لِلرَّجُلِ أَنْ یُعَافَى فِی الدُّنْیَا فَلَا یُصِیبَهُ شَیْ ءٌ مِنَ الْمَصَائِبِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 355 روایة:19
على بن الحسین علیهما السلام میفرمود: من براى مرد نمى پسندم كه در دنیا عافیت داشته باشد و هیچ مصیبتى باو نرسد.
20- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عَنْ نُوحِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ أَبِى دَاوُدَ الْمُسْتَرِقِّ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع دُعِیَ النَّبِیُّ ص إِلَى طَعَامٍ فَلَمَّا دَخَلَ مَنْزِلَ الرَّجُلِ نَظَرَ إِلَى دَجَاجَةٍ فَوْقَ حَائِطٍ قَدْ بَاضَتْ فَتَقَعُ الْبَیْضَةُ عَلَى وَتِدٍ فِى حَائِطٍ فَثَبَتَتْ عَلَیْهِ وَ لَمْ تَسْقُطْ وَ لَمْ تَنْكَسِرْ فَتَعَجَّبَ النَّبِیُّ ص مِنْهَا فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ أَ عَجِبْتَ مِنْ هَذِهِ الْبَیْضَةِ فَوَ الَّذِى بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رُزِئْتُ شَیْئاً قَطُّ قَالَ فَنَهَضَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ لَمْ یَأْكُلْ مِنْ طَعَامِهِ شَیْئاً وَ قَالَ مَنْ لَمْ یُرْزَأْ فَمَا لِلَّهِ فِیهِ مِنْ حَاجَةٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 355 روایة:20
امام صادق (ع) فرمود: پیغمبر (ص) را براى طعام دعوت كردند، چون بمنزل مرد میزبان در آمد، مرغى را دید كه روى دیوار تخم میگذاشت، سپس تخم مرغ افتاد و روى میخى قرار گرفت، نه بزمین افتاد و نه بشكست، پیغمبر (ص) از آن منظره در شگفت شد، مرد عرض كرد: از این تخم مرغ تعجب میكنى؟ سوگند بآنكه ترا بحق مبعوث ساخته كه من هرگز بلائى ندیده ام. رسولخدا (ص) برخاست و غذاى او را نخورد فرمود: كسیكه بلائى نبیند، خدا باو نیازى ندارد (لطف و توجهى ندارد).
21- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ وَ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا حَاجَةَ لِلَّهِ فِیمَنْ لَیْسَ لَهُ فِى مَالِهِ وَ بَدَنِهِ نَصِیبٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 355 روایة:21
رسولخدا (ص) فرمود: خدا بكسیكه از مال و بدنش براى او بهره اى نیست نیازى ندارد (كسیكه زیان مادى و بدنى نبیند خدا باو توجهى ندارد).
22- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عُثْمَانَ النَّوَّاءِ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَبْتَلِى الْمُؤْمِنَ بِكُلِّ بَلِیَّةٍ وَ یُمِیتُهُ بِكُلِّ مِیتَةٍ وَ لَا یَبْتَلِیهِ بِذَهَابِ عَقْلِهِ أَ مَا تَرَى أَیُّوبَ كَیْفَ سُلِّطَ إِبْلِیسُ عَلَى مَالِهِ وَ عَلَى وُلْدِهِ وَ عَلَى أَهْلِهِ وَ عَلَى كُلِّ شَیْ ءٍ مِنْهُ وَ لَمْ یُسَلَّطْ عَلَى عَقْلِهِ تُرِكَ لَهُ لِیُوَحِّدَ اللَّهَ بِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 356 روایة:22
امام صادق (ع) فرمود: خداى عزوجل مؤمن را بهر بلائى مبتلا كند و بهر مرگى بمیراند. ولى برفتن عقلش مبتلا نكند، مگر ایوب را نمى بینى كه خدا چگونه شیطانرا بر مال و فرزند و همسر او و هر چه داشت مسلط كرد، ولى بر عقلش مسلط نكرد، تا با آن خدا را بیگانگى بپرسند.
(2365)23- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّهُ لَیَكُونُ لِلْعَبْدِ مَنْزِلَةٌ عِنْدَ اللَّهِ فَمَا یَنَالُهَا إِلَّا بِإِحْدَى خَصْلَتَیْنِ إِمَّا بِذَهَابِ مَالِهِ أَوْ بِبَلِیَّةٍ فِى جَسَدِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 356 روایة:23
امام صادق (ع) فرمود: براى بنده نزد خدا مقامى است كه بآن نرسد، جز بوسیله یكى از دو امر: یا رفتن مالش و یا رسیدن بلائى به تنش.
24- عَنْهُ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِى أُسَامَةَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَوْ لَا أَنْ یَجِدَ عَبْدِیَ الْمُؤْمِنُ فِی قَلْبِهِ لَعَصَّبْتُ رَأْسَ الْكَافِرِ بِعِصَابَةِ حَدِیدٍ لَا یُصَدَّعُ رَأْسُهُ أَبَداً
اصول كافى جلد3 صفحه: 356 روایة:24
و فرمود: خداى عزوجل فرماید: اگر بنده مؤمنم دل آزرده نمیشد، سر كافر را با دستمالى آهنین میبستم كه هرگز درد سر نشود.
25- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ خَامَةِ الزَّرْعِ تُكْفِئُهَا الرِّیَاحُ كَذَا وَ كَذَا وَ كَذَلِكَ الْمُؤْمِنُ تُكْفِئُهُ الْأَوْجَاعُ وَ الْأَمْرَاضُ وَ مَثَلُ الْمُنَافِقِ كَمَثَلِ الْإِرْزَبَّةِ الْمُسْتَقِیمَةِ الَّتِى لَا یُصِیبُهَا شَیْ ءٌ حَتَّى یَأْتِیَهُ الْمَوْتُ فَیَقْصِفَهُ قَصْفاً
اصول كافى جلد3 صفحه: 356 روایة:25
رسولخدا (ص) فرمود: حكایت مؤمن حكایت ساقه گیاهى است كه باد او را باین سو و آن سو كج میكند، مؤمن را هم دردها و بیماریها كج میكند و حكایت منافق، حكایت عصاى آهنین راستى است كه آسیبى بآن نرسد تا مرگش فرا رسد و او را بشكند.
26- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَوْماً لِأَصْحَابِهِ مَلْعُونٌ كُلُّ مَالٍ لَا یُزَكَّى مَلْعُونٌ كُلُّ جَسَدٍ لَا یُزَكَّى وَ لَوْ فِى كُلِّ أَرْبَعِینَ یَوْماً مَرَّةً فَقِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَّا زَكَاةُ الْمَالِ فَقَدْ عَرَفْنَاهَا فَمَا زَكَاةُ الْأَجْسَادِ فَقَالَ لَهُمْ أَنْ تُصَابَ بِ آفَةٍ قَالَ فَتَغَیَّرَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْهُ فَلَمَّا رَآهُمْ قَدْ تَغَیَّرَتْ أَلْوَانُهُمْ قَالَ لَهُمْ أَ تَدْرُونَ مَا عَنَیْتُ بِقَوْلِى قَالُوا لَا یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بَلَى الرَّجُلُ یُخْدَشُ الْخَدْشَةَ وَ یُنْكَبُ النَّكْبَةَ وَ یَعْثُرُ الْعَثْرَةَ وَ یُمْرَضُ الْمَرْضَةَ وَ یُشَاكُ الشَّوْكَةَ وَ مَا أَشْبَهَ هَذَا حَتَّى ذَكَرَ فِى حَدِیثِهِ اخْتِلَاجَ الْعَیْنِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 356 روایة:26
رسولخدا (ص) روزى باصحابش فرمود: ملعونست هر مالیكه زكاتش داده نشود ملعونست هر بدنى كه زكاتش داده نشود، اگر چه چهل روز یكبار باشد. اصحاب عرضكردند: یا رسول الله زكاة مال را میدانیم، زكاة بدن چه باشد؟ فرمود: اینست كه آفت و آسیبى بیند. در اینجا رنگ رخسار شنوندگان دگرگون شد، چون پیغمبر (ص) رنگ آنها را دگرگون دید فرمود: دانستید مقصودم چه بود؟ گفتند: نه یا رسول الله، فرمود: آرى، گاهى ممكن است بتن انسان خراشى رسد و پایش بسنگى برخورد، بلغزد، سرخورد، بیمار شود، خارى به تنش خلد، و مانند اینها تا آنجا كه در حدیث خویش پریدن چشم را هم یاد آور شد.
توضیح : مقصود از پریدن چشم، حركت سریع و تندیست كه گاهى پشت سر هم براى پلك چشم پیش میآید، ونیز بسایر اعضاء تن هم عارض میشود، اطباء گویند علتش رطوبت غلیظى است كه در مزاج ببخارى غلیظ تبدیل شده و چون خواهد از منافذ بدن خارج شود، چنان حالتى پیدا میشود، مرآت ج 2 ص 232.
27- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُكَیْرٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع أَ یُبْتَلَى الْمُؤْمِنُ بِالْجُذَامِ وَ الْبَرَصِ وَ أَشْبَاهِ هَذَا قَالَ فَقَالَ وَ هَلْ كُتِبَ الْبَلَاءُ إِلَّا عَلَى الْمُؤْمِنِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 357 روایة:27
ابن بكیر گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم: آیا مؤمن به جذام و پیسى و امثال آن مبتلا میشود؟ فرمود: مگر بلا جز براى مؤمن نوشته و ثابت شده است؟!
(2370)28- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیَكْرُمُ عَلَى اللَّهِ حَتَّى لَوْ سَأَلَهُ الْجَنَّةَ بِمَا فِیهَا أَعْطَاهُ ذَلِكَ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْتَقِصَ مِنْ مُلْكِهِ شَیْئاً وَ إِنَّ الْكَافِرَ لَیَهُونُ عَلَى اللَّهِ حَتَّى لَوْ سَأَلَهُ الدُّنْیَا بِمَا فِیهَا أَعْطَاهُ ذَلِكَ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْتَقِصَ مِنْ مُلْكِهِ شَیْئاً وَ إِنَّ اللَّهَ لَیَتَعَاهَدُ عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ بِالْبَلَاءِ كَمَا یَتَعَاهَدُ الْغَائِبُ أَهْلَهُ بِالطُّرَفِ وَ إِنَّهُ لَیَحْمِیهِ الدُّنْیَا كَمَا یَحْمِى الطَّبِیبُ الْمَرِیضَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 357 روایة:28
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن نزد خدا ارجمند است، تا آنجا كه اگر بهشت را بر هر چه در آنست از خدا بخواهد، باو عطا كند، بدون آنكه از ملك او چیزى كم شود، و كافر نزد خدا خوار و پست است، تا آنجا كه اگر دنیا را با هر چه در آنست از خدا خواهد باو دهد، بى آنكه از ملكش چیزى كم شود، و خدا بوسیله بلا از بنده مؤمنش دلجوئى كند، چنانكه مسافر با سوغاتیهاى نو ظهور از خانواده اش دلجوئى كند، خدا مؤمن را از دنیا پرهیز دهد، چنانكه پزشك بیمار را پرهیز دهد.
29- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ فِی كِتَابِ عَلِیٍّ ع أَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ بَلَاءً النَّبِیُّونَ ثُمَّ الْوَصِیُّونَ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ وَ إِنَّمَا یُبْتَلَى الْمُؤْمِنُ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِ الْحَسَنَةِ فَمَنْ صَحَّ دِینُهُ وَ حَسُنَ عَمَلُهُ اشْتَدَّ بَلَاؤُهُ وَ ذَلِكَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یَجْعَلِ الدُّنْیَا ثَوَاباً لِمُؤْمِنٍ وَ لَا عُقُوبَةً لِكَافِرٍ وَ مَنْ سَخُفَ دِینُهُ وَ ضَعُفَ عَمَلُهُ قَلَّ بَلَاؤُهُ وَ أَنَّ الْبَلَاءَ أَسْرَعُ إِلَى الْمُؤْمِنِ التَّقِیِّ مِنَ الْمَطَرِ إِلَى قَرَارِ الْأَرْضِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 358 روایة:29
امام صادق (ع) فرمود: در كتاب على علیه السلام است كه: سخت ترین مردم از لحاظ بلا كشیدن پیغمبرانند، سپس اوصیاء آنها، و سپس هر كه از مردم نمونه آنهاست بترتیب، و مؤمن فقط باندازه اعمال نیكش مبتلا شود، پس هر كه دینش درست و عملش نیكو باشد بلایش سخت است، و این براى آنست كه خداى عزوجل دنیا را پاداش مؤمن و كیفر كافر قرار نداده است، و هر كه دینش نادرست و عملش ضعیف باشد، بلایش اندكست، بلا بمؤمن پرهیزگار از باران بزمین شیب زودتر میرسد.
30- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ هَذَا الَّذِى ظَهَرَ بِوَجْهِى یَزْعُمُ النَّاسُ أَنَّ اللَّهَ لَمْ یَبْتَلِ بِهِ عَبْداً لَهُ فِیهِ حَاجَةٌ قَالَ فَقَالَ لِى لَقَدْ كَانَ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ مُكَنَّعَ الْأَصَابِعِ فَكَانَ یَقُولُ هَكَذَا وَ یَمُدُّ یَدَیْهِ وَ یَقُولُ یا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ ثُمَّ قَالَ لِى إِذَا كَانَ الثُّلُثُ الْأَخِیرُ مِنَ اللَّیْلِ فِى أَوَّلِهِ فَتَوَضَّ وَ قُمْ إِلَى صَلَاتِكَ الَّتِى تُصَلِّیهَا فَإِذَا كُنْتَ فِى السَّجْدَةِ الْأَخِیرَةِ مِنَ الرَّكْعَتَیْنِ الْأُولَیَیْنِ فَقُلْ وَ أَنْتَ سَاجِدٌ یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ یَا رَحْمَانُ یَا رَحِیمُ یَا سَامِعَ الدَّعَوَاتِ یَا مُعْطِیَ الْخَیْرَاتِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَعْطِنِی مِنْ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ الْ آخِرَةِ مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ اصْرِفْ عَنِّى مِنْ شَرِّ الدُّنْیَا وَ الْ آخِرَةِ مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ اذْهَبْ عَنِّى بِهَذَا الْوَجَعِ وَ تُسَمِّیهِ فَإِنَّهُ قَدْ غَاظَنِى وَ أَحْزَنَنِى وَ أَلِحَّ فِى الدُّعَاءِ قَالَ فَمَا وَصَلْتُ إِلَى الْكُوفَةِ حَتَّى أَذْهَبَ اللَّهُ بِهِ عَنِّى كُلَّهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 358 روایة:30
یونس بن عمار (كه گویا لكه هاى پیسى بچهره اش پیدا شده بود) گوید: به امام صادق (ع) عرض كردم: درباره آنچه در چهره من پیدا شده، مردم گمان میكنند كه خدا بنده اى را كه به او توجهى دارد بآن مبتلا نكند. حضرت فرمود: بتحقیق كه مؤمن آل فرعون انگشتانش چلاق بود، و با دو دستش اشاره میكرد و میگفت: «اى مردم از رسولان خدا پیروى كنید» سپس امام بمن فرمود: چون ثلث آخر شب فرا رسید، در آغاز آن وضو بگیر و بنمازیكه میخوانى (نماز شب) برخیز، و چون در سجده دوم در ركعت اول باشى، در حال سجده بگو. «اى على، اى عظیم، اى رحمن، اى رحیم، اى شنونده دعاها، اى بخشنده خیرات، بر محمد و آل محمد رحمت فرست و از خیر دنیا و آخرت آنچه سزاوار بخشش تو است بما عطا كن! و از شر دنیا و آخرت آنچه سزاوار بخشش تو است از من بگردان، و این درد را از من دور كن - و نام درد را ذكر كن - كه او مرا بخشم آورده و غمگین ساخته» و در دعا اصرار و پافشارى كن، یونس گوید: بكوفه نرسیده بودم كه خدا همه آنها را از من دور كرد.
شرح : مرحوم مجلسى گوید: ذكر مؤمن آل فرعون بجاى مؤمن آل یاسین، از اشتباهات راویان و یا كاتبانست چنانكه در حدیث (دوازدهم این باب) گذشت، و بعضى گفته اند فرعون نام هر گردنكش قلدریست كه در برابر حق ستیزه كند، مانند سنان كه در كلده با ابراهیم خلیل ستیزه كرد و ریان بن ولید كه در مصر با جناب یوسف ستیزه كرد، و ولید بن مصعب كه نیز در مصر با جناب موسى ستیزه كرد.
و محتمل است مؤمن آل یاسین، همان مؤمن آل فرعون بوده كه تا آنزمان كه 1632 سالست زنده بوده است، ولى این احتمال مخالف اخبار و روایات بسیار است.