فهرست کتاب


اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: احیاء مؤمن

بَابٌ فِى إِحْیَاءِ الْمُؤْمِنِ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُلْتُ لَهُ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً وَ مَنْ أَحْیاها فَكَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً قَالَ مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ ضَلَالٍ إِلَى هُدًى فَكَأَنَّمَا أَحْیَاهَا وَ مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ هُدًى إِلَى ضَلَالٍ فَقَدْ قَتَلَهَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 299 روایة:1
سماعه گوید: از امام صادق (ع) این قول خداى عزوجل را پرسیدم: «هر كه انسانى را بجز براى قصاص انسانى بكشد، گویا همه مردم را كشته، و هر كه او را زنده كند گویا همه مردم را زنده كرده، 32 سوره 5» فرمود: هر كه او را از گمراهى بسوى هدایت برد گویا او را زنده كرده و هر كه او را از هدایت بسوى گمراهى برد، گویا او را كشته است.
شرح - اصل آیه در قران كریم بدینگونه است: من أجل ذلك كتبنا على بنى اسرائیل انه من قتل نفساً بغیر نفس او فساد فى الارض فكانما قتل الناس جمعیاً و من احیاها فكانما احیا الناس جمیعاً، و در این روایت نقل بمعنى شده و بجهت ظهورش ببرخى از آن اكتفا گشته است.
مفسرین در بیان آیه وجوهى گفته اند كه شاید وجه بهترش اینستكه چون كسى یكنفر را بكشد احساسات عمومى را جریحه دار میكند و همه مردم دشمن او میشوند، پس مثل اینستكه همه مردم را كشته و كسیكه یكنفر را زنده كند یا هدایت نماید، خدا پاداش زنده كردن و هدایت نمودن همه مردم را باو دهد، زیرا بسبب احسانیكه ببرادر آنها كرده، همه را خرسند و شادمان نموده پس گویا همه را زنده كرده است.
2- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ ع قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِى كِتَابِهِ وَ مَنْ أَحْیاها فَكَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً قَالَ مِنْ حَرَقٍ أَوْ غَرَقٍ قُلْتُ فَمَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ ضَلَالٍ إِلَى هُدًى قَالَ ذَاكَ تَأْوِیلُهَا الْأَعْظَمُ
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ وَ عَبْدِ اللَّهِ ابْنَیْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 300 روایة:2
فضیل بن یسار گوید: بامام باقر علیه السلام عرض كردم: خداى عزوجل در كتابش فرماید:
«و هر كه او را زنده كند گویا همه مردم را زنده كرده است» فرمود: یعنى او را از سوختن و غرق شدن نجات دهد، عرض كردم: كسیكه او را از گمراهى بسوى هدایت برد چگونه است؟ فرمود: این تأویل اعظم آیه است (یعنى آیه شامل این معنى هم هست و این معنى مهمتر و عالیتر از معنى اولست).
(2215)3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ عِمْرَانَ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی خَالِدٍ الْقَمَّاطِ عَنْ حُمْرَانَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَسْأَلُكَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ فَقَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ كُنْتُ عَلَى حَالٍ وَ أَنَا الْیَوْمَ عَلَى حَالٍ أُخْرَى كُنْتُ أَدْخُلُ الْأَرْضَ فَأَدْعُو الرَّجُلَ وَ الِاثْنَیْنِ وَ الْمَرْأَةَ فَیُنْقِذُ اللَّهُ مَنْ شَاءَ وَ أَنَا الْیَوْمَ لَا أَدْعُو أَحَداً فَقَالَ وَ مَا عَلَیْكَ أَنْ تُخَلِّیَ بَیْنَ النَّاسِ وَ بَیْنَ رَبِّهِمْ فَمَنْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُخْرِجَهُ مِنْ ظُلْمَةٍ إِلَى نُورٍ أَخْرَجَهُ ثُمَّ قَالَ وَ لَا عَلَیْكَ إِنْ آنَسْتَ مِنْ أَحَدٍ خَیْراً أَنْ تَنْبِذَ إِلَیْهِ الشَّیْ ءَ نَبْذاً قُلْتُ أَخْبِرْنِى عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ أَحْیاها فَكَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً قَالَ مِنْ حَرَقٍ أَوْ غَرَقٍ ثُمَّ سَكَتَ ثُمَّ قَالَ تَأْوِیلُهَا الْأَعْظَمُ أَنْ دَعَاهَا فَاسْتَجَابَتْ لَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 300 روایة:3
حمران گوید: به امام صادق (ع) عرض كردم: اصلحك الله از شما سؤال كنم؟ فرمود: آرى: عرض كردم: من در گذشته حالى داشتم و امروز حال دیگرى دارم، من در گذشته در زمین میگشتم و یكمرد و دو مرد یا زنى را بمذهب حق دعوت میكردم و خدا هر كه رامیخواست (بوسیله دعوت من) نجات میداد، ولى امروز كسى را دعوت نمیكنم، فرمود: چه زیانى بر تواست كه مردم را با پروردگارشان واگذارى، تا هر كه را خدا خواهد از تاریكى بسوى نور برد، سپس فرمود: باكى بر تو نیست كه اگر از كسى احساس خیر نمودى، سخنى با نرمى و احتیاط باو القا كنى، عرض كردم: معنى این قول خداى عزوجل را بمن خبر ده: «و هر كه او را زنده كند، گویا همه مردم را زنده كرده» فرمود: یعنى او را از سوختن و غرق شدن برهاند، آنگاه سكوت نمود و سپس فرمود: تأویل اعظم آیه اینستكه او را دعوت كند و او هم بپذیرد.
توضیح - راجع باین موضوع در ج اول ص 235 شرح مبسوطى بیان شد.

باب: دعوت خانواده به ایمان

بَابٌ فِى الدُّعَاءِ لِلْأَهْلِ إِلَى الْإِیمَانِ
1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ لِى أَهْلَ بَیْتٍ وَ هُمْ یَسْمَعُونَ مِنِّى أَ فَأَدْعُوهُمْ إِلَى هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ نَعَمْ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ فِى كِتَابِهِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِیكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 301 روایة:1
سلیمان بن خالد گوید: بامام صادق (ع) عرض كردم: من خانواده اى دارم كه از من شنوائى دارند. آنها را بامر امامت دعوت كنم؟ فرمود: آرى خداى عزوجل در كتابش میفرماید: كسانى كه ایمان آورده اید! خود و خاندان خود را از آتشى كه آتشگیره آن مردم و سنگ است بر كنار دارید، 6 سوره 66».

باب: دعوت نكردن مردم

بَابٌ فِى تَرْكِ دُعَاءِ النَّاسِ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ كُلَیْبِ بْنِ مُعَاوِیَةَ الصَّیْدَاوِیِّ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِیَّاكُمْ وَ النَّاسَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً نَكَتَ فِى قَلْبِهِ نُكْتَةً فَتَرَكَهُ وَ هُوَ یَجُولُ لِذَلِكَ وَ یَطْلُبُهُ ثُمَّ قَالَ لَوْ أَنَّكُمْ إِذَا كَلَّمْتُمُ النَّاسَ قُلْتُمْ ذَهَبْنَا حَیْثُ ذَهَبَ اللَّهُ وَ اخْتَرْنَا مَنِ اخْتَارَ اللَّهُ وَ اخْتَارَ اللَّهُ مُحَمَّداً وَ اخْتَرْنَا آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 301 روایة:1
كلیب بن معاویه گوید: امام صادق (ع) بمن فرمود: از مردم دور شوید (آنها را بمذهب حق نخوانید) همانا خداى خداى عزوجل چون خیر بنده اى را خواهد، در دلش نقطه و اثرى گذارد (نور هدایت دردلش افكند) و او را رها كند، او خود بگردش افتد و حق را بجوید، سپس فرمود: كاش شما هرگاه با مردم بسخن میپرداختید میگفتید: ما از راهیكه خدا رفته رفته ایم، و هر كه را خدا انتخاب كرده انتخاب كرده ایم، خدا محمد را انتخاب كرد، و ما آل محمد را صلى الله علیه و آله انتخاب كردیم.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ أَبِى إِسْمَاعِیلَ السَّرَّاجِ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ ثَابِتٍ أَبِى سَعِیدٍ قَالَ قَالَ لِى أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا ثَابِتُ مَا لَكُمْ وَ لِلنَّاسِ كُفُّوا عَنِ النَّاسِ وَ لَا تَدْعُوا أَحَداً إِلَى أَمْرِكُمْ فَوَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَهْلَ السَّمَاءِ وَ أَهْلَ الْأَرْضِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ یُضِلُّوا عَبْداً یُرِیدُ اللَّهُ هُدَاهُ مَا اسْتَطَاعُوا كُفُّوا عَنِ النَّاسِ وَ لَا یَقُولُ أَحَدُكُمْ أَخِى وَ ابْنُ عَمِّى وَ جَارِى فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً طَیَّبَ رُوحَهُ فَلَا یَسْمَعُ بِمَعْرُوفٍ إِلَّا عَرَفَهُ وَ لَا بِمُنْكَرٍ إِلَّا أَنْكَرَهُ ثُمَّ یَقْذِفُ اللَّهُ فِى قَلْبِهِ كَلِمَةً یَجْمَعُ بِهَا أَمْرَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 302 روایة:2
ثابت ابى سعید گوید: امام صادق (ع) بمن فرمود: شما را با مردم چكار؟ از مردم دست بدارید و هیچكس را بمذهب خود نخوانید، بخدا كه اگر اهل آسمان و اهل زمین تصمیم گیرند كه بنده اى را كه خدا هدایتش را خواسته گمراه كنند نتوانند، از مردم دست بدارید، و هیچكس از شما (از راه دلسوزى) نگوید: این برادر منست: پسر عموى منست، همسایه منست، زیرا هرگاه خداى عزوجل خیر بنده اى را خواهد، روحش را پاكیزه كند، آنگاه هر خوبى را بشنود بشناسد و بپذیرد و هر زشتى بگوشش رسد انكار كند، سپس خدا در دلش كلمه اى افكند كه بسبب آن كارش را فراهم سازد (یعنى امامت را بدلش القا كند تا از بركت راهنمائى ائمه علیهم السلام امر دنیا و آخرتش مرتب گردد و سامان یابد).
3- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنِ الْفُضَیْلِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع نَدْعُو النَّاسَ إِلَى هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ یَا فُضَیْلُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً أَمَرَ مَلَكاً فَأَخَذَ بِعُنُقِهِ حَتَّى أَدْخَلَهُ فِى هَذَا الْأَمْرِ طَائِعاً أَوْ كَارِهاً
اصول كافى جلد3 صفحه: 302 روایة:3
فضیل گوید: به امام صادق (ع) عرض كردم: مردم را بامر امامت دعوت كنم؟ فرمود: اى فضیل! چون خداى خیر بنده اى را خواهد بفرشته اى امر كند كه گردن او را گرفته، خواه یا ناخواه او را داخل امر امامت كند.
(2220)4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِیهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ هَذَا لِلَّهِ وَ لَا تَجْعَلُوهُ لِلنَّاسِ فَإِنَّهُ مَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ لِلَّهِ وَ مَا كَانَ لِلنَّاسِ فَلَا یَصْعَدُ إِلَى السَّمَاءِ وَ لَا تُخَاصِمُوا بِدِینِكُمُ النَّاسَ فَإِنَّ الْمُخَاصَمَةَ مَمْرَضَةٌ لِلْقَلْبِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ لِنَبِیِّهِ ص إِنَّكَ لا تَهْدِى مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ یَهْدِى مَنْ یَشاءُ وَ قَالَ أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى یَكُونُوا مُؤْمِنِینَ ذَرُوا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ أَخَذُوا عَنِ النَّاسِ وَ إِنَّكُمْ أَخَذْتُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ عَلِیٍّ ع وَ لَا سَوَاءٌ وَ إِنَّنِی سَمِعْتُ أَبِى یَقُولُ إِذَا كَتَبَ اللَّهُ عَلَى عَبْدٍ أَنْ یُدْخِلَهُ فِى هَذَا الْأَمْرِ كَانَ أَسْرَعَ إِلَیْهِ مِنَ الطَّیْرِ إِلَى وَكْرِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 302 روایة:4
امام صادق (ع) فرمود: این امر (امامت) خود را براى خدا قرار دهید نه براى مردم، زیرا آنچه براى خداست، از آن خداست (عملیكه براى خدا خالص باشد، خود او پاداش و ثوابش را عطا كند) و آنچه براى مردم باشد بآسمان بالا نرود، (پذیرفته خدا نگردد) بر سر دین خود با مردم ستیزه نكنید، زیرا ستیزه بیمار كننده دلست، همانا خداى عزوجل به پیغمبرش فرماید: «تو هر كه را دوست دارى هدایت نكنى، بلكه خدا هر كه را خواهد هدایت كند، 56 سوره 28» و باز فرماید آیا تو میتوانى مردم را بزور وادار كنى كه مؤمن باشند؟ (9 سوره 10) مردم را رها كنید، زیرا مردم از همین مردم تعلیم گرفته اند و شما از رسولخدا (ص) تعلیم گرفته اید» و این كجا و آن كجا؟ من از پدرم شنیدم كه میفرمود: هرگاه خدا براى بنده اى نوشت و لازم فرمود كه در این امر داخل شو، بسوى آن شتابنده تر از مرغ بلانه اش گردد.
5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ قَوْماً لِلْحَقِّ فَإِذَا مَرَّ بِهِمُ الْبَابُ مِنَ الْحَقِّ قَبِلَتْهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنْ كَانُوا لَا یَعْرِفُونَهُ وَ إِذَا مَرَّ بِهِمُ الْبَابُ مِنَ الْبَاطِلِ أَنْكَرَتْهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنْ كَانُوا لَا یَعْرِفُونَهُ وَ خَلَقَ قَوْماً لِغَیْرِ ذَلِكَ فَإِذَا مَرَّ بِهِمُ الْبَابُ مِنَ الْحَقِّ أَنْكَرَتْهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنْ كَانُوا لَا یَعْرِفُونَهُ وَ إِذَا مَرَّ بِهِمُ الْبَابُ مِنَ الْبَاطِلِ قَبِلَتْهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنْ كَانُوا لَا یَعْرِفُونَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 303 روایة:5
امام صادق (ع) فرمود: همانا خداى عزوجل مردمى را براى حق آفریده كه چون درى از حق به آنها گذرد (مثل اینكه سخن حقى شنوند) دلشان آنرا بپذیرد اگر چه آنرا نفهمند و نشناسند، و چون درى از باطل بآنها گذرد، دلشان انكار كند، اگر چه آنرا نشناسند و مردمى دیگر را براى غیر حق آفریده كه چون درى از حق بآنها گذرد، دلشان انكار كند، اگر چه آنرا نشناسند چون درى از باطل به آنها گذرد دلشان آنرا بپذیرد، اگر چه آنرا نشناسند.
شرح - آفریدن مردمى را براى حق و مردمى را براى غیر حق مربوط بمسأله طینت و جبر و تفویض است كه در ابواب خود شرح داده شد، و موضوع پذیرش و انكار دل با عدم عرفان و شناسائى را مجلسى ره گوید «گفته شده این از باب مقدمات مر كوزه در ذهن است كه خودش بآن عالم نیست.».
البته پیداست كه لطف و غضب خدا در هر مورد و نسبت بهر مخلوقى بیحساب و یاوه نیست، اگر چه ما آنحساب را در نیابیم، و اما ذكر این روایت در این باب، از این نظر است كه سعى و كوشش براى هدایت اشخاص تأثیر مهمى در هدایت آنها ندارد و بلكه براى تحصیل ثوابست و در زمان تقیه ثواب در ترك آنست.
6- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِیدِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً نَكَتَ فِى قَلْبِهِ نُكْتَةً مِنْ نُورٍ فَأَضَاءَ لَهَا سَمْعُهُ وَ قَلْبُهُ حَتَّى یَكُونَ أَحْرَصَ عَلَى مَا فِى أَیْدِیكُمْ مِنْكُمْ وَ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ سُوءاً نَكَتَ فِى قَلْبِهِ نُكْتَةً سَوْدَاءَ فَأَظْلَمَ لَهَا سَمْعُهُ وَ قَلْبُهُ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْ آیَةَ فَمَنْ یُرِدِ اللَّهُ أَنْ یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما یَصَّعَّدُ فِى السَّماءِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 303 روایة:6
امام صادق (ع) فرمود، همانا خداى عزوجل هرگاه خیر بنده اى را خواهد، نقطه اى از نور در دلش زند كه گوش و دلش را از آن روشن كند، تا آنجا كه بر آنچه در دست شماست (امر و ولایت) از خود شما حریص تر گردد، و چون براى بنده اى بد خواهد، نقطه سیاهى در دلش زند كه گوش و دلش از آن تاریك شود، سپس این آیه را تلاوت فرمود: «كسیكه خدا هدایتش را خواهد، سینه اش را براى اسلام باز كند: و كسیكه خدا ضلالتش را خواهد، سینه اش را تنگ و سخت كند كه گوئى بآسمان بالا میرود 125 سوره 6».
7- عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِى عُمَیْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً نَكَتَ فِى قَلْبِهِ نُكْتَةً بَیْضَاءَ وَ فَتَحَ مَسَامِعَ قَلْبِهِ وَ وَكَّلَ بِهِ مَلَكاً یُسَدِّدُهُ وَ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ سُوءاً نَكَتَ فِى قَلْبِهِ نُكْتَةً سَوْدَاءَ وَ سَدَّ مَسَامِعَ قَلْبِهِ وَ وَكَّلَ بِهِ شَیْطَاناً یُضِلُّهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 304 روایة:7
امام صادق (ع) فرمود: هرگاه خدا خیر بنده اى را خواهد، در دلش نقطه سفیدى اندازد و گوشهاى دلشرا بگشاید، و بر او فرشته اى گمارد كه استوارش دارد، و هرگاه بد بنده اى را خواهد، در دلش نقطه سیاهى افكند و گوشهاى دلشرا ببندد و بر او شیطانى گمارد كه گمراهش كند.
جمله معترضه - خدایا در این صبح زود كه در ده «جا غرق» نشسته و این اخبار را ترجمه میكنم، و نسیم لطیف و هواى مطبوع مسخر اراده و فرمان ترا استشمام میكنم، میدانم تا اندازه اى باین بنده عاصى لطف و عنایت فرموده و مشمول رحمتم داشته اى كه بتفكر در این احادیث و اخباریكه از بهترین سخنان بشر عمیق تر و روح افراتر است موفقم فرموده اى، اما نمیدانم مشمول آنچه مینویسم: «هرگاه خدا خیر بنده اى را خواهد...» میباشم یا - نعوذ بالله - در جمله دوم داخلم، خدایا تو میدانى كه اكنون دلم شكسته و چشمم تر است الهى كفى علمك عن المقال و كفى كرمك عن السؤال.