فهرست کتاب


اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: بوسیدن

بَابُ التَّقْبِیلِ
(2110)1- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْكُوفِیِّ عَنْ عُبَیْسِ بْنِ هِشَامٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَحْمَدَ الْمِنْقَرِیِّ عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ لَكُمْ لَنُوراً تُعْرَفُونَ بِهِ فِى الدُّنْیَا حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا لَقِیَ أَخَاهُ قَبَّلَهُ فِى مَوْضِعِ النُّورِ مِنْ جَبْهَتِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 266 روایة: 1
یونس بن ظبیان گوید: امام صادق (ع) فرمود: شما (شیعیان) را نوریستكه بوسیله آن در دنیا شناخته شوید، تا آنجا كه هر گاه یكى از شما برادرش را ملاقات كند، محل نور را در پیشانى او بوسد.
شرح - شناختن شیعیانرا بوسیله نور پیشانى مختص بائمه و فرشتگان و خواص اهل ایمانست و آیه شریفه سیماهم وجوههم من اثر السجود مؤید این معناست و از اینرو محل نور در این روایت محل سجده معین شده است.
2- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ مُوسَى عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا یُقَبَّلُ رَأْسُ أَحَدٍ وَ لَا یَدُهُ إِلَّا یَدُ رَسُولِ اللَّهِ ص أَوْ مَنْ أُرِیدَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ ص
اصول كافى جلد3 صفحه: 267 روایة: 2
امام صادق (ع) فرمود: نباید بوسیده شود سر كسى و نه دست او مگر (دست) رسول خدا صلى الله علیه و آله یا كسیكه از او رسول خدا صلى الله علیه و آله مقصود باشد (مانند ائمه علیهم السلام و سادات و علما بنا بقولى، ولى نسبت بدیگران هم قائل بحرمتى دیده نشده است).
3- عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ زَیْدٍ النَّرْسِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَزْیَدٍ صَاحِبِ السَّابِرِیِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَتَنَاوَلْتُ یَدَهُ فَقَبَّلْتُهَا فَقَالَ أَمَا إِنَّهَا لَا تَصْلُحُ إِلَّا لِنَبِیٍّ أَوْ وَصِیِّ نَبِیٍّ
اصول كافى جلد3 صفحه: 267 روایة: 3
صاحب سابرى گوید: خدمت امام صادق (ع) رسیدم و دستش را گرفتم و بوسیدم، حضرت فرمود: آگاه باش كه این (بوسیدن دست) جز نسبت پیغمبر و وصى پیغمبر شایسته نیست.
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَجَّالِ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع نَاوِلْنِى یَدَكَ أُقَبِّلْهَا فَأَعْطَانِیهَا فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ رَأْسَكَ فَفَعَلَ فَقَبَّلْتُهُ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ رِجْلَاكَ فَقَالَ أَقْسَمْتُ أَقْسَمْتُ أَقْسَمْتُ ثَلَاثاً وَ بَقِیَ شَیْ ءٌ وَ بَقِیَ شَیْ ءٌ وَ بَقِیَ شَیْ ءٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 267 روایة: 4
یونس بن یعقوب گوید: بامام صادق (ع) عرضكردم: دستت را بمن بده تا ببوسم، حضرت دستش را بمن داد، سپس عرضكردم: قربانت، سرت را، حضرت پیش آورد و من بوسیدم، سپس عرضكردم: قربانت پاهایت را، حضرت سه بار، فرمود: سوگند دهم تو را (كه از بوسیدن پا بگذرى) آیا چیزى مانده، آیا چیزى مانده، آیا چیزى مانده؟ (یعنى بعد بوسیدن دست و سر عضو دیگرى شایسته بوسیدن نیست).
5- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنِ الْعَمْرَكِیِّ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ مَنْ قَبَّلَ لِلرَّحِمِ ذَا قَرَابَةٍ فَلَیْسَ عَلَیْهِ شَیْ ءٌ وَ قُبْلَةُ الْأَخِ عَلَى الْخَدِّ وَ قُبْلَةُ الْإِمَامِ بَیْنَ عَیْنَیْهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 267 روایة: 5
حضرت ابوالحسن علیه السلام فرمود: هر كه بخاطر خویشاوندى فامیلش را ببوسد باكى بر او نیست (زیرا از نظر شهوت و غرض باطلى در میان نیست) و بوسیدن برادر (نسبى یا ایمانى) بر گونه او و بوسیدن امام بر میان دو چشم اوست (یعنى شایسته است كه گونه برادر و میان دو چشم امام را بوسید).
(2115)6- وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى الصَّبَّاحِ مَوْلَى آلِ سَامٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَیْسَ الْقُبْلَةُ عَلَى الْفَمِ إِلَّا لِلزَّوْجَةِ أَوِ الْوَلَدِ الصَّغِیرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 268 روایة: 6
امام صادق (ع) فرمود: بوسیدن دهن سزاوار نیست جز نسبت بهمسر یا فرزند خردسال.

باب: باب مذاكره و گفتگوى برادران

بَابُ تَذَاكُرِ الْإِخْوَانِ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ شِیعَتُنَا الرُّحَمَاءُ بَیْنَهُمُ الَّذِینَ إِذَا خَلَوْا ذَكَرُوا اللَّهَ إِنَّ ذِكْرَنَا مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ إِنَّا إِذَا ذُكِرْنَا ذُكِرَ اللَّهُ وَ إِذَا ذُكِرَ عَدُوُّنَا ذُكِرَ الشَّیْطَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 268 روایة:1
ابن ابى حمزه گوید امام صادق (ع) مى فرمود: شیعیان ما با خود مهربانند، چون تنها باشند خدا را یاد كنند (همانا یاد ما یاد خداست) هرگاه ما یاد شویم خدا یاد شود و چون دشمن ما یاد شود، شیطان یاد شود.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ یَزِیدَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ تَزَاوَرُوا فَإِنَّ فِى زِیَارَتِكُمْ إِحْیَاءً لِقُلُوبِكُمْ وَ ذِكْراً لِأَحَادِیثِنَا وَ أَحَادِیثُنَا تُعَطِّفُ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ فَإِنْ أَخَذْتُمْ بِهَا رَشَدْتُمْ وَ نَجَوْتُمْ وَ إِنْ تَرَكْتُمُوهَا ضَلَلْتُمْ وَ هَلَكْتُمْ فَخُذُوا بِهَا وَ أَنَا بِنَجَاتِكُمْ زَعِیمٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 268 روایة:2
امام صادق (ع) فرمود: بزیارت یكدیگر روید زیرا زیارت شما از یكدیگر زنده گردانیدن دلهاى شما و یاد نمودن احادیث ماست، و احادیث ما شما را بهم متوجه مى سازد، پس اگر بآنها عمل كنید، هدایت و نجات یابید. و اگر آنها را ترك كنید گمراه و هلاك شوید، پس بآنها عمل كنید و من ضامن نجات شمایم.
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ یُونُسَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ كَثِیرٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع إِنِّى مَرَرْتُ بِقَاصٍّ یَقُصُّ وَ هُوَ یَقُولُ هَذَا الْمَجْلِسُ الَّذِى لَا یَشْقَى بِهِ جَلِیسٌ قَالَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ أَخْطَأَتْ أَسْتَاهُهُمُ الْحُفْرَةَ إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَیَّاحِینَ سِوَى الْكِرَامِ الْكَاتِبِینَ فَإِذَا مَرُّوا بِقَوْمٍ یَذْكُرُونَ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ قَالُوا قِفُوا فَقَدْ أَصَبْتُمْ حَاجَتَكُمْ فَیَجْلِسُونَ فَیَتَفَقَّهُونَ مَعَهُمْ فَإِذَا قَامُوا عَادُوا مَرْضَاهُمْ وَ شَهِدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ تَعَاهَدُوا غَائِبَهُمْ فَذَلِكَ الْمَجْلِسُ الَّذِى لَا یَشْقَى بِهِ جَلِیسٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 268 روایة:3
عباد بن كثیر گوید: بامام صادق (ع) عرضكردم: داستان سرائى دیدم كه داستان مى سرود و مى گفت: این است آن مجلسى كه هر كه در آن نشیند شقى نگردد، امام صادق (ع) فرمود: هیهات هیهات، بخطا رفتى استاههم الحفرة (14) همانا براى خدا جز كرام كائنین (15) فرشتگانى است سیاح كه چون بمردمى برخورند كه از محمد و آل محمد یاد كنند، گویند: بایستید كه بحاجت خود رسیدید، سپس مى نشینند و با آنها دانش آموزند، و چون برخیزند از بیمارانشان عیادت كنند و بر سر مرده هایشان حاضر شوند و از غایبانشان خبرگیرى كنند. اینست مجلسى كه هر كه در آن نشیند شقى نگردد.
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ النَّخَعِیِّ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ مِنَ الْمَلَائِكَةِ الَّذِینَ فِى السَّمَاءِ لَیَطَّلِعُونَ إِلَى الْوَاحِدِ وَ الِاثْنَیْنِ وَ الثَّلَاثَةِ وَ هُمْ یَذْكُرُونَ فَضْلَ آلِ مُحَمَّدٍ قَالَ فَتَقُولُ أَ مَا تَرَوْنَ إِلَى هَؤُلَاءِ فِى قِلَّتِهِمْ وَ كَثْرَةِ عَدُوِّهِمْ یَصِفُونَ فَضْلَ آلِ مُحَمَّدٍ ص قَالَ فَتَقُولُ الطَّائِفَةُ الْأُخْرَى مِنَ الْمَلَائِكَةِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشَاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 269 روایة:4
امام صادق (ع) فرمود: برخى از فرشتگان آسمان به یك و دو و سه تن (از ساكنان زمین) كه فضل آل محمد را ذكر مى كنند سركشى مى كنند و مى گویند: نمى بینید اینها را كه با وجود كمى خود و بسیارى دشمنشان فضل آل محمد صلى الله علیه و آله را مى ستایند، سپس دسته دیگر از فرشتگان گویند: این فضل خداست كه بهر كه خواهد مى دهد و خدا صاحب فضل بزرگست.
(2120)5- عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ مُیَسِّرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ لِى أَ تَخْلُونَ وَ تَتَحَدَّثُونَ وَ تَقُولُونَ مَا شِئْتُمْ فَقُلْتُ إِى وَ اللَّهِ إِنَّا لَنَخْلُو وَ نَتَحَدَّثُ وَ نَقُولُ مَا شِئْنَا فَقَالَ أَمَا وَ اللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّى مَعَكُمْ فِى بَعْضِ تِلْكَ الْمَوَاطِنِ أَمَا وَ اللَّهِ إِنِّى لَأُحِبُّ رِیحَكُمْ وَ أَرْوَاحَكُمْ وَ إِنَّكُمْ عَلَى دِینِ اللَّهِ وَ دِینِ مَلَائِكَتِهِ فَأَعِینُوا بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 269 روایة:5
میسر گوید: امام باقر (ع) بمن فرمود: آیا شما خلوت مى كنید و گفتگو مى نمایید و هر چه خواهید مى گویید؟ عرضكردم: آرى بخدا كه ما خلوت مى كنیم (در مجلسى خالى از مخالف و بیگانه انجمن مى كنیم) و گفتگو نموده هر چه خواهیم (از مختصات شیعه) مى گوییم، فرمود: همانا بخدا من دوست دارم كه در بعضى از آن مجالس با شما باشم، همانا بخدا كه من بوى شما و نسیم شما (عقاید و اقوال شما) را دوست دارم، و شمائید كه دین خدا و دین ملائكه او را دارید، پس (مرا بشفاعت و كفالت خود با) پرهیز از حرام و كوشش در طاعت كمك كنید.
6- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى جَمِیعاً عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِیَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ فَصَاعِداً إِلَّا حَضَرَ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مِثْلُهُمْ فَإِنْ دَعَوْا بِخَیْرٍ أَمَّنُوا وَ إِنِ اسْتَعَاذُوا مِنْ شَرٍّ دَعَوُا اللَّهَ لِیَصْرِفَهُ عَنْهُمْ وَ إِنْ سَأَلُوا حَاجَةً تَشَفَّعُوا إِلَى اللَّهِ وَ سَأَلُوهُ قَضَاءَهَا وَ مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَاحِدِینَ إِلَّا حَضَرَهُمْ عَشَرَةُ أَضْعَافِهِمْ مِنَ الشَّیَاطِینِ فَإِنْ تَكَلَّمُوا تَكَلَّمَ الشَّیْطَانُ بِنَحْوِ كَلَامِهِمْ وَ إِذَا ضَحِكُوا ضَحِكُوا مَعَهُمْ وَ إِذَا نَالُوا مِنْ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ نَالُوا مَعَهُمْ فَمَنِ ابْتُلِیَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ بِهِمْ فَإِذَا خَاضُوا فِى ذَلِكَ فَلْیَقُمْ وَ لَا یَكُنْ شِرْكَ شَیْطَانٍ وَ لَا جَلِیسَهُ فَإِنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَقُومُ لَهُ شَیْ ءٌ وَ لَعْنَتَهُ لَا یَرُدُّهَا شَیْ ءٌ ثُمَّ قَالَ ص فَإِنْ لَمْ یَسْتَطِعْ فَلْیُنْكِرْ بِقَلْبِهِ وَ لْیَقُمْ وَ لَوْ حَلْبَ شَاةٍ أَوْ فُوَاقَ نَاقَةٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 269 روایة:6
امام صادق (ع) فرمود: هرگاه سه تن یا بیشتر از مؤمنین انجمن كنند، بهمان شماره از فرشتگان حاضر شوند، تا اگر آنها دعاى خیرى كنند فرشتگان آمین گویند و اگر از شرى پناه جویند، فرشتگان دعا كنند تا خدا آن شر را از آنها بگرداند و اگر حاجتى سؤال كنند، نزد خدا شفاعت كنند و قضاى آنرا از خدا بخواهند.
و هرگاه سه تن از منكرین (ولایت آل محمد صلى الله علیه و آله) یا بیشتر انجمن كنند ده برابر آنها از شیاطین حاضر شوند تا اگر سخنى گویند شیاطین هم مانند سخن آنها گویند و چون بخندند، شیاطین هم بخندند، و هرگاه از اولیاء خدا بدگوئى كنند، شیاطین هم بدگوئى كنند. پس هر كس از مؤمنین كه گرفتار آنها شود، چون در این مطالب وارد شدند باید برخیزد و شریك و همنشین شیطان نشود، زیرا در برابر غضب خداى عزوجل چیزى یاراى مقاومت ندارد و لعنت خدا را چیزى باز نگرداند، سپس آن حضرت صلى الله علیه و آله فرمود: و اگر نتواند باید بدل انكار كند و برخیزد هر چند بقدر دوشیدن گوسفند و یا شترى باشد.
شرح - مقصود از جمله اخیر اینستكه هرگاه نتواند از اول مجلس برخیزد باید تا زمانى كه باكراه در آنمجلس نشسته انكار قلبى خود را اظهار دارد و هرگاه برخاستن ممكن شد بلافاصله برخیزد اگر چه چند لحظه اى از آخر مجلس باشد تا مخالفت عملى خود را هم اظهار داشته در زمره آنها محسوب نشود.
7- وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَحْفُوظٍ عَنْ أَبِى الْمَغْرَاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع یَقُولُ لَیْسَ شَیْ ءٌ أَنْكَى لِإِبْلِیسَ وَ جُنُودِهِ مِنْ زِیَارَةِ الْإِخْوَانِ فِی اللَّهِ بَعْضِهِمْ لِبَعْضٍ قَالَ وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ یَلْتَقِیَانِ فَیَذْكُرَانِ اللَّهَ ثُمَّ یَذْكُرَانِ فَضْلَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَلَا یَبْقَى عَلَى وَجْهِ إِبْلِیسَ مُضْغَةُ لَحْمٍ إِلَّا تَخَدَّدُ حَتَّى إِنَّ رُوحَهُ لَتَسْتَغِیثُ مِنْ شِدَّةِ مَا یَجِدُ مِنَ الْأَلَمِ فَتَحُسُّ مَلَائِكَةُ السَّمَاءِ وَ خُزَّانُ الْجِنَانِ فَیَلْعَنُونَهُ حَتَّى لَا یَبْقَى مَلَكٌ مُقَرَّبٌ إِلَّا لَعَنَهُ فَیَقَعُ خَاسِئاً حَسِیراً مَدْحُوراً
اصول كافى جلد3 صفحه: 270 روایة:7
ابى المغرا گوید: شنیدم حضرت ابوالحسن علیه السلام مى فرمود: براى شیطان و سپاهیانش چیزى مجروح كننده تر از دید و بازدید برادران، یكدیگر براى خدا نیست. فرمود: براستى كه دو مؤمن یكدیگر را ملاقات مى نمایند و گفتگوى خدا مى كنند سپس گفتگوى برترى ما اهل بیت را مى نمایند پس باقى نمى ماند بر صورت ابلیس گوشتى مگر اینكه فرو ریخته مى شود تا آنكه روحش استعاثه مى كند از شدت آنچه از درد مى یابد، پس ملائكه آسمان و دربانان بهشت آنرا مى فهمند و وى را لعنت مى كنند تا آنكه باقى نمى ماند فرشته مقربى مگر آنكه او را لعنت مى كند پس مى افتد رانده شده و رنج دیده و دور گشته.

باب: وارد ساختن سرود بر مؤمن

بَابُ إِدْخَالِ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى جَمِیعاً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِى حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ سَرَّ مُؤْمِناً فَقَدْ سَرَّنِى وَ مَنْ سَرَّنِى فَقَدْ سَرَّ اللَّهَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 271 روایة: 1
امام باقر (ع) فرمود: رسول خدا فرمود: هر كس مؤمنى را شاد و خوشحال سازد پس براستى كه مرا خوشحال ساخته، و هر كس مرا خوشحال سازد براستى كه خدا را خوشحال نموده.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ یُكَنَّى أَبَا مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِى وَجْهِ أَخِیهِ حَسَنَةٌ وَ صَرْفُ الْقَذَى عَنْهُ حَسَنَةٌ وَ مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ إِدْخَالِ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 271 روایة: 2
امام باقر (ع) فرمود: لبخند شخص در روى برادر مؤمنش حسنه باشد، و برداشتن خاشاكى از روى وى نیز حسنه باشد، و خدا بچیزى كه محبوب تر باشد نزد او از مسرور ساختن مؤمن پرستش نشده.
3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِیدِ الْوَصَّافِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ إِنَّ فِیمَا نَاجَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ عَبْدَهُ مُوسَى ع قَالَ إِنَّ لِى عِبَاداً أُبِیحُهُمْ جَنَّتِى وَ أُحَكِّمُهُمْ فِیهَا قَالَ یَا رَبِّ وَ مَنْ هَؤُلَاءِ الَّذِینَ تُبِیحُهُمْ جَنَّتَكَ وَ تُحَكِّمُهُمْ فِیهَا قَالَ مَنْ أَدْخَلَ عَلَى مُؤْمِنٍ سُرُوراً ثُمَّ قَالَ إِنَّ مُؤْمِناً كَانَ فِى مَمْلَكَةِ جَبَّارٍ فَوَلَعَ بِهِ فَهَرَبَ مِنْهُ إِلَى دَارِ الشِّرْكِ فَنَزَلَ بِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ فَأَظَلَّهُ وَ أَرْفَقَهُ وَ أَضَافَهُ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ وَ عِزَّتِى وَ جَلَالِى لَوْ كَانَ لَكَ فِى جَنَّتِى مَسْكَنٌ لَأَسْكَنْتُكَ فِیهَا وَ لَكِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَى مَنْ مَاتَ بِى مُشْرِكاً وَ لَكِنْ یَا نَارُ هِیدِیهِ وَ لَا تُؤْذِیهِ وَ یُؤْتَى بِرِزْقِهِ طَرَفَیِ النَّهَارِ قُلْتُ مِنَ الْجَنَّةِ قَالَ مِنْ حَیْثُ شَاءَ اللَّهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 271 روایة: 3
امام باقر (ع) فرمود: در آنچه كه خداوند با بنده خویش موسى علیه السلام مناجات كرد این بود: فرمود مرا بندگانى است كه بهشت خویش بر آنان مباح و ارزانی داشته ام و ایشان را در آن فرمانروا ساختم موسی علیه السلام عرض کرد پروردگارا اینان کیانند که بهشت خود بر ایشان مباح گردانیدی و آنان را در آن حاكم ساختى؟ فرمود: هر كه مؤمنى را خوشحال سازد، آنگاه امام فرمود: مؤمنى در مملكت یكى از جباران بود و آن جبار او را تكذیب مى نمود و حقیر مى شمرد، آن مؤمن از آن دیار ببلاد شرك گریخت و بر یكى از آنان وارد شد وى از او پذیرائى نمود و او را جاى داد و مهربانى كرد و میزبانى نمود، پس چون مرگ آن مشرك فرا رسید خداوند بدو الهام كرد كه بعزت و جلال خودم سوگند كه اگر براى تو در بهشت محلی بود ترا در آن ساکن میگردانیدم ولیکن بهشت بر مشرک حرام شده است. اما ای آتش او را بترسان لكن مسوزان و آزارش مرسان، و در بامدادان و شامگاه روزى او مى رسد، سائل پرسید كه از بهشت؟ فرمود: از هر كجا كه خدا خواهد.
4- عَنْهُ عَنْ بَكْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی عَلِیٍّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ص قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 272 روایة: 4
امام سجاد فرمود: رسول خدا فرمود: براستى كه بهترین اعمال بسوى خداوند عزوجل وارد ساختن سرور و خوشحالى است بر مؤمنین.
5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ ع إِنَّ الْعَبْدَ مِنْ عِبَادِى لَیَأْتِینِى بِالْحَسَنَةِ فَأُبِیحُهُ جَنَّتِى فَقَالَ دَاوُدُ یَا رَبِّ وَ مَا تِلْكَ الْحَسَنَةُ قَالَ یُدْخِلُ عَلَى عَبْدِیَ الْمُؤْمِنِ سُرُوراً وَ لَوْ بِتَمْرَةٍ قَالَ دَاوُدُ یَا رَبِّ حَقٌّ لِمَنْ عَرَفَكَ أَنْ لَا یَقْطَعَ رَجَاءَهُ مِنْكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 272 روایة: 5
امام صادق (ع) فرمود: خداوند وحى كرد بداود علیه السلام كه براستى بنده اى از بندگان من حسنه اى بجا آورد و بسبب آن بهشت را بر وى مباح گردانم، داود علیه السلام عرض كرد پروردگارا كدام است آن حسنه؟ فرمود بر بنده مؤمن من سرور و خوشحالى وارد سازد اگر چه بیك دانه خرما باشد، داود علیه السلام گفت خداوندا سزاوار است كسى را كه ترا شناسد امید خود از تو بر مى گیرد.
6- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ خَلَفِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا یَرَى أَحَدُكُمْ إِذَا أَدْخَلَ عَلَى مُؤْمِنٍ سُرُوراً أَنَّهُ عَلَیْهِ أَدْخَلَهُ فَقَطْ بَلْ وَ اللَّهِ عَلَیْنَا بَلْ وَ اللَّهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص
اصول كافى جلد3 صفحه: 272 روایة: 6
امام صادق (ع) فرمود: كسى از شما چنین مى پندارد كه چون مؤمنى را شادمان ساخت تنها وى را مسرور ساخته بلكه بخدا سوگند ما را خوشحال كرده، بلكه بخدا سوگند رسول خدا را شاد نموده.
7- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ أَبِى الْجَارُودِ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ شَبْعَةُ مُسْلِمٍ أَوْ قَضَاءُ دَیْنِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 272 روایة: 7
ابوالجارود گوید شنیدم از امام باقر (ع) فرمود: براستى كه بهترین كارها نزد خدا وارد ساختن سرور است بر مؤمن و آن سیر نمودن مؤمن یا اداء قرض اوست.
8- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ سَدِیرٍ الصَّیْرَفِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع فِى حَدِیثٍ طَوِیلٍ إِذَا بَعَثَ اللَّهُ الْمُؤْمِنَ مِنْ قَبْرِهِ خَرَجَ مَعَهُ مِثَالٌ یَقْدُمُ أَمَامَهُ كُلَّمَا رَأَى الْمُؤْمِنُ هَوْلًا مِنْ أَهْوَالِ یَوْمِ الْقِیَامَةِ قَالَ لَهُ الْمِثَالُ لَا تَفْزَعْ وَ لَا تَحْزَنْ وَ أَبْشِرْ بِالسُّرُورِ وَ الْكَرَامَةِ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَتَّى یَقِفَ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیُحَاسِبُهُ حِسَاباً یَسِیراً وَ یَأْمُرُ بِهِ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْمِثَالُ أَمَامَهُ فَیَقُولُ لَهُ الْمُؤْمِنُ یَرْحَمُكَ اللَّهُ نِعْمَ الْخَارِجُ خَرَجْتَ مَعِى مِنْ قَبْرِى وَ مَا زِلْتَ تُبَشِّرُنِى بِالسُّرُورِ وَ الْكَرَامَةِ مِنَ اللَّهِ حَتَّى رَأَیْتُ ذَلِكَ فَیَقُولُ مَنْ أَنْتَ فَیَقُولُ أَنَا السُّرُورُ الَّذِى كُنْتَ أَدْخَلْتَ عَلَى أَخِیكَ الْمُؤْمِنِ فِى الدُّنْیَا خَلَقَنِى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْهُ لِأُبَشِّرَكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 273 روایة: 8
امام صادق (ع) در حدیثى طولانى فرماید: چون خدا مؤمن را از گورش درآورد، تمثالى با او خارج شود كه در جلو او راه رود، و هرگاه مؤمن یكى از هراسهاى روز قیامت را بیند، تمثال باو گوید: نترس و غم مخور، ترا مژده باد بشادى و كرامت خداى عزوجل تا در برابر خداى عزوجل بایستد، خدا هم بآسانى از او حساب كشد، و بسوى بهشتش فرمان دهد و تمثال در جلوش باشد. مؤمن باو گوید: چه خوب كسى بودى تو كه از گور همراه من درآمدى و همواره مرا بشادى و كرامت خدا مژده دادى تا آنرا دیدم، سپس گوید: تو كیستى؟ گوید: من آن شادى هستم كه در دنیا به برادر مؤمنت رسانیدى خداى عزوجل مرا از آن شادى آفرید تا ترا مژده دهم.
9- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ السَّیَّارِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ قَالَ كَانَ النَّجَاشِیُّ وَ هُوَ رَجُلٌ مِنَ الدَّهَاقِینِ عَامِلًا عَلَى الْأَهْوَازِ وَ فَارِسَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ عَمَلِهِ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ فِى دِیوَانِ النَّجَاشِیِّ عَلَیَّ خَرَاجاً وَ هُوَ مُؤْمِنٌ یَدِینُ بِطَاعَتِكَ فَإِنْ رَأَیْتَ أَنْ تَكْتُبَ لِی إِلَیْهِ كِتَاباً قَالَ فَكَتَبَ إِلَیْهِ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ سُرَّ أَخَاكَ یَسُرَّكَ اللَّهُ قَالَ فَلَمَّا وَرَدَ الْكِتَابُ عَلَیْهِ دَخَلَ عَلَیْهِ وَ هُوَ فِى مَجْلِسِهِ فَلَمَّا خَلَا نَاوَلَهُ الْكِتَابَ وَ قَالَ هَذَا كِتَابُ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَبَّلَهُ وَ وَضَعَهُ عَلَى عَیْنَیْهِ وَ قَالَ لَهُ مَا حَاجَتُكَ قَالَ خَرَاجٌ عَلَیَّ فِی دِیوَانِكَ فَقَالَ لَهُ وَ كَمْ هُوَ قَالَ عَشَرَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ فَدَعَا كَاتِبَهُ وَ أَمَرَهُ بِأَدَائِهَا عَنْهُ ثُمَّ أَخْرَجَهُ مِنْهَا وَ أَمَرَ أَنْ یُثْبِتَهَا لَهُ لِقَابِلٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ سَرَرْتُكَ فَقَالَ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاكَ ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِمَرْكَبٍ وَ جَارِیَةٍ وَ غُلَامٍ وَ أَمَرَ لَهُ بِتَخْتِ ثِیَابٍ فِى كُلِّ ذَلِكَ یَقُولُ لَهُ هَلْ سَرَرْتُكَ فَیَقُولُ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَكُلَّمَا قَالَ نَعَمْ زَادَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ قَالَ لَهُ احْمِلْ فُرُشَ هَذَا الْبَیْتِ الَّذِى كُنْتَ جَالِساً فِیهِ حِینَ دَفَعْتَ إِلَیَّ كِتَابَ مَوْلَایَ الَّذِی نَاوَلْتَنِی فِیهِ وَ ارْفَعْ إِلَیَّ حَوَائِجَكَ قَالَ فَفَعَلَ وَ خَرَجَ الرَّجُلُ فَصَارَ إِلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع بَعْدَ ذَلِكَ فَحَدَّثَهُ الرَّجُلُ بِالْحَدِیثِ عَلَى جِهَتِهِ فَجَعَلَ یُسَرُّ بِمَا فَعَلَ فَقَالَ الرَّجُلُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ كَأَنَّهُ قَدْ سَرَّكَ مَا فَعَلَ بِى فَقَالَ إِى وَ اللَّهِ لَقَدْ سَرَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 273 روایة: 9
محمد بن جمهور گوید:نجاشى مردى دهقان (16) و حاكم اهواز و شیراز بود، یكى از كارمندانش بامام صادق (ع) عرضكرد: در دفتر نجاشى خراجى بعهده من است و او مؤمن است و فرمانبردن از شما را عقیده دارد، اگر صلاح بدانید برایم باو توصیه ئى بنویسید، امام صادق (ع) نوشت.
بسم الله الرحمن الرحیم برادرت را شاد كن تا خدا ترا شاد كند.
او نامه را گرفت و نزد نجاشى آمد، زمانیكه در مجلس عمومى نشسته بود، چون خلوت شد نامه را باو داد و گفت: این نامه امام صادق (ع) است، نجاشى نامه را بوسید و روى دیده گذاشت و گفت: حاجتت چیست؟ گفت: در دفتر شما خراجى بر من است، نجاشى گفت: چه مقدار است؟ گفت: ده هزار درهم، نجاشى دفتردارش را خواست و دستور داد از حساب خود او بپردازد و بدهى او را از دفتر خارج كند و براى سال آینده هم همان مقدار بنام نجاشى بنویسد، سپس باو گفت: آیا ترا شاد كردم؟ گفت: آرى قربانت، آنگاه دستور داد باو مركوب و كنیز و نوكرى دهند و نیز دستور داد یكدست لباس باو دادند، و در هر یك از آنها مى گفت: ترا شاد كردم؟ او مى گفت: آرى قربانت، و هر چه او مى گفت آرى نجاشى مى افزود تا از عطا فراغت یافت، سپس گفت: فرش این اتاق را هم كه رویش نشسته بودم هنگامیكه نامه مولایم را بمن دادى بردار و ببر و بعد از این هم حوائجت را پیش من آر. مرد فرش را برداشت و خدمت امام صادق (ع) رفت و جریان را چنانكه واقع شده بود گزارش داد، حضرت از رفتار او مسرور مى شد مرد گفت: مثل اینكه نجاشى با این رفتارش شما را هم شادمان كرد؟ فرمود: آرى بخدا، خدا و پیغمبرش را هم شاد كرد.
10- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِی الْیَقْظَانِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ حَقِّ الْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ قَالَ فَقَالَ حَقُّ الْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ لَوْ حَدَّثْتُكُمْ لَكَفَرْتُمْ إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قَبْرِهِ خَرَجَ مَعَهُ مِثَالٌ مِنْ قَبْرِهِ یَقُولُ لَهُ أَبْشِرْ بِالْكَرَامَةِ مِنَ اللَّهِ وَ السُّرُورِ فَیَقُولُ لَهُ بَشَّرَكَ اللَّهُ بِخَیْرٍ قَالَ ثُمَّ یَمْضِى مَعَهُ یُبَشِّرُهُ بِمِثْلِ مَا قَالَ وَ إِذَا مَرَّ بِهَوْلٍ قَالَ لَیْسَ هَذَا لَكَ وَ إِذَا مَرَّ بِخَیْرٍ قَالَ هَذَا لَكَ فَلَا یَزَالُ مَعَهُ یُؤْمِنُهُ مِمَّا یَخَافُ وَ یُبَشِّرُهُ بِمَا یُحِبُّ حَتَّى یَقِفَ مَعَهُ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِذَا أَمَرَ بِهِ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ لَهُ الْمِثَالُ أَبْشِرْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَدْ أَمَرَ بِكَ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَیَقُولُ مَنْ أَنْتَ رَحِمَكَ اللَّهُ تُبَشِّرُنِى مِنْ حِینِ خَرَجْتُ مِنْ قَبْرِى وَ آنَسْتَنِى فِى طَرِیقِى وَ خَبَّرْتَنِى عَنْ رَبِّى قَالَ فَیَقُولُ أَنَا السُّرُورُ الَّذِى كُنْتَ تُدْخِلُهُ عَلَى إِخْوَانِكَ فِى الدُّنْیَا خُلِقْتُ مِنْهُ لِأُبَشِّرَكَ وَ أُونِسَ وَحْشَتَكَ
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ مِثْلَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 274 روایة:10
ابان ابن تغلب گوید: از امام صادق (ع) حق مؤمن را بر مؤمن پرسیدم، فرمود: حق مؤمن بر مؤمن بزرگتر از اینهاست، اگر بشما گویم انكار مى كنید، چون مؤمن از گورش درآید تمثالى همراه او از گور خارج شود و باو گوید ترا مژده باد بكرامت و سرور از جانب خدا، مؤمن گوید: خدا ترا بخیر مژده دهد، سپس آن تمثال همراه او رود و او را همچنان مژده دهد: چون بامر هراسناكى گذرد. باو گوید: این براى تو نیست و چون بامر خیرى بگذرد گوید: این از تو است، همچنین پیوسته با او باشد، و او را از آنچه مى ترسد ایمنى و بآنچه دوست دارد مژده دهد تا همراه او در برابر خداى عزوجل بایستد، سپس چون خدا بسوى بهشتش فرمان دهد، تمثال باو گوید: ترا مژده باد، زیرا خداى عزوجل دستور بهشت برایت صادر فرمود، مؤمن گوید: تو كیستى خدایت رحمت كند كه از هنگامیكه از قبر بیرون آمدم همواره مرا مژده دهى و در میان راه انیس من بودى و از پروردگارم بمن خبر دادى؟ تمثال گوید: من آن شادى هستم كه در دنیا ببرادرانت مى رسانیدى، من از آن شادى آفریده شدم تا ترا مژده دهم و دلدار ترس تو باشم.
11- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ سُرُورٌ [الَّذِى ]تُدْخِلُهُ عَلَى الْمُؤْمِنِ تَطْرُدُ عَنْهُ جَوْعَتَهُ أَوْ تَكْشِفُ عَنْهُ كُرْبَتَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 275 روایة:11
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: محبوبترین اعمال نزد خدا سرورى است كه بمؤمنى رسانى: گرسنگى او را بزدائى یا گرفتارى او را بردارى.
(2130)12- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِسْكِینٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَدْخَلَ عَلَى مُؤْمِنٍ سُرُوراً خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ ذَلِكَ السُّرُورِ خَلْقاً فَیَلْقَاهُ عِنْدَ مَوْتِهِ فَیَقُولُ لَهُ أَبْشِرْ یَا وَلِیَّ اللَّهِ بِكَرَامَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوَانٍ ثُمَّ لَا یَزَالُ مَعَهُ حَتَّى یَدْخُلَهُ قَبْرَهُ [یَلْقَاهُ ]فَیَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَإِذَا بُعِثَ یَلْقَاهُ فَیَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ لَا یَزَالُ مَعَهُ عِنْدَ كُلِّ هَوْلٍ یُبَشِّرُهُ وَ یَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَیَقُولُ لَهُ مَنْ أَنْتَ رَحِمَكَ اللَّهُ فَیَقُولُ أَنَا السُّرُورُ الَّذِى أَدْخَلْتَهُ عَلَى فُلَانٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 275 روایة:12
امام صادق (ع) فرمود: هر كه بمؤمنى شادى رساند. خداى عزوجل از آن شادى مخلوقى آفریند كه هنگام مرگ دیدارش كند و باو گوید: اى دوست خدا مژده باد ترا بكرامت و رضوان خدا، سپس همواره همراه او باشد و هنگام هر ترسى او را مژده دهد و باو همچنان گوید، مؤمن باو گوید: تو كیستى خدایت رحمت كند؟ گوید من آن شادى هستم كه بفلانى رسانیدى.
13- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ عِنْدَ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَرَأَ هَذِهِ الْ آیَةَ وَ الَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِغَیْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِیناً قَالَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع فَمَا ثَوَابُ مَنْ أَدْخَلَ عَلَیْهِ السُّرُورَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ عَشْرُ حَسَنَاتٍ فَقَالَ إِى وَ اللَّهِ وَ أَلْفُ أَلْفِ حَسَنَةٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 276 روایة:13
ابن سنان گوید: مردى خدمت امام صادق (ع) بود و این آیه را قرائت كرد: «كسانیكه مردان و زنان مؤمن را بغیر آنچه كرده اند (بدون گناه) آزار دهند، بهتان و گناه آشكارى بگردن گرفته اند، 58 سوره 33» امام صادق (ع) فرمود: پس ثواب كسیكه بمؤمنى شادى رساند چیست؟ عرضكردم: قربانت ده حسنه. فرمود: آرى بخدا و هزار هزار حسنه (یعنى بمقدار افزایش شادى و خلوص نیت و زحمتیكه در آن راه تحمل مى كند، حسنه افزایش یابد).
14- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ یَحْیَى عَنِ الْوَلِیدِ بْنِ الْعَلَاءِ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَدْخَلَ السُّرُورَ عَلَى مُؤْمِنٍ فَقَدْ أَدْخَلَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص وَ مَنْ أَدْخَلَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَدْ وَصَلَ ذَلِكَ إِلَى اللَّهِ وَ كَذَلِكَ مَنْ أَدْخَلَ عَلَیْهِ كَرْباً
اصول كافى جلد3 صفحه: 276 روایة:14
امام صادق (ع) فرمود: هر كه مؤمنى را شاد كند، آن شادى را برسول خدا صلى الله علیه و آله رسانیده و هر كه بپیغمبر صلى الله علیه و آله رساند، آن شادى را بخدا رسانیده و همچنین است كسیكه بمؤمنى اندوهى رساند.
15- عَنْهُ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مَنْصُورٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ أَیُّمَا مُسْلِمٍ لَقِیَ مُسْلِماً فَسَرَّهُ سَرَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ
اصول كافى جلد3 صفحه: 276 روایة:15
و فرمود: هر مسلمانیكه بمسلمانى برخورد و او را شاد كند، خداى عزوجل را شاد كرده است.
16- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مِنْ أَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ إِشْبَاعُ جَوْعَتِهِ أَوْ تَنْفِیسُ كُرْبَتِهِ أَوْ قَضَاءُ دَیْنِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 276 روایة:16
و فرمود: از جمله دوست ترین اعمال نزد خداى عزوجل شادى رسانیدن بمؤمن است، سیر كردن او از گرسنگى باشد یا رفع گرفتارى او یا پرداخت بدهیش.