فهرست کتاب


اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: مهر ورزى و عطوفت با یكدیگر

بَابُ التَّرَاحُمِ وَ التَّعَاطُفِ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ شُعَیْبٍ الْعَقَرْقُوفِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لِأَصْحَابِهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا إِخْوَةً بَرَرَةً مُتَحَابِّینَ فِى اللَّهِ مُتَوَاصِلِینَ مُتَرَاحِمِینَ تَزَاوَرُوا وَ تَلَاقَوْا وَ تَذَاكَرُوا أَمْرَنَا وَ أَحْیُوهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 253 روایة:1
امام صادق (ع) باصحابش میفرمود: از خدا پروا كنید و برادرانى خوش رفتار باشید، در راه خدا باهم دوستى كنید و پیوستگى داشته باشید و مهر ورزید بدیدار و ملاقات یكدیگر روید و امر (ولایت) ما را مذاكره كنید و آنرا زنده دارید.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ كُلَیْبٍ الصَّیْدَاوِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ تَوَاصَلُوا وَ تَبَارُّوا وَ تَرَاحَمُوا وَ كُونُوا إِخْوَةً بَرَرَةً كَمَا أَمَرَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ
اصول كافى جلد3 صفحه: 254 روایة:2
و فرمود: با یكدیگر پیوستگى و خوش رفتارى و مهرورزى داشته باشید و برادرانى نیكوكار باشید چنانكه خداى عزوجل دستورتان داده.
3- عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ یَحْیَى الْكَاهِلِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ تَوَاصَلُوا وَ تَبَارُّوا وَ تَرَاحَمُوا وَ تَعَاطَفُوا
اصول كافى جلد3 صفحه: 254 روایة:3
و فرمود: با یكدیگر پیوستگى و خوشرفتارى و مهرورزى و عطوفت داشته باشید.
(2070)4- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِی الْمَغْرَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ یَحِقُّ عَلَى الْمُسْلِمِینَ الِاجْتِهَادُ فِی التَّوَاصُلِ وَ التَّعَاوُنُ عَلَى التَّعَاطُفِ وَ الْمُوَاسَاةُ لِأَهْلِ الْحَاجَةِ وَ تَعَاطُفُ بَعْضِهِمْ عَلَى بَعْضٍ حَتَّى تَكُونُوا كَمَا أَمَرَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ مُتَرَاحِمِینَ مُغْتَمِّینَ لِمَا غَابَ عَنْكُمْ مِنْ أَمْرِهِمْ عَلَى مَا مَضَى عَلَیْهِ مَعْشَرُ الْأَنْصَارِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ص
اصول كافى جلد3 صفحه: 254 روایة:4
و فرمود: بر مسلمین سزاوارست كه كوشا باشند در پیوستن باهم و كمك كردن بر مهر ورزى باهم و مواسات با نیازمندان و عطوفت نسبت بیكدیگر تا چنان باشید كه خداى عزوجل دستورتان فرمود كه رحماء بینهم (به ذیل روایت 2061 رجوع شود).

باب: دیدار برادران

بَابُ زِیَارَةِ الْإِخْوَانِ
1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ زَارَ أَخَاهُ لِلَّهِ لَا لِغَیْرِهِ الْتِمَاسَ مَوْعِدِ اللَّهِ وَ تَنَجُّزَ مَا عِنْدَ اللَّهِ وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَكٍ یُنَادُونَهُ أَلَا طِبْتَ وَ طَابَتْ لَكَ الْجَنَّةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 254 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: هر كه براى خدا نه چیز دیگر و براى درخواست وعده او و دریافت آنچه نزد خداست بدیدار برادرش رود، خدا هفتاد هزار فرشته بر او گمارد كه فریاد زنند. هان پاك گشتى و بهشت خوشت باشد.
2- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ خَیْثَمَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی جَعْفَرٍ ع أُوَدِّعُهُ فَقَالَ یَا خَیْثَمَةُ أَبْلِغْ مَنْ تَرَى مِنْ مَوَالِینَا السَّلَامَ وَ أَوْصِهِمْ بِتَقْوَى اللَّهِ الْعَظِیمِ وَ أَنْ یَعُودَ غَنِیُّهُمْ عَلَى فَقِیرِهِمْ وَ قَوِیُّهُمْ عَلَى ضَعِیفِهِمْ وَ أَنْ یَشْهَدَ حَیُّهُمْ جِنَازَةَ مَیِّتِهِمْ وَ أَنْ یَتَلَاقَوْا فِى بُیُوتِهِمْ فَإِنَّ لُقِیَّا بَعْضِهِمْ بَعْضاً حَیَاةٌ لِأَمْرِنَا رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا یَا خَیْثَمَةُ أَبْلِغْ مَوَالِیَنَا أَنَّا لَا نُغْنِى عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ شَیْئاً إِلَّا بِعَمَلٍ وَ أَنَّهُمْ لَنْ یَنَالُوا وَلَایَتَنَا إِلَّا بِالْوَرَعِ وَ أَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ حَسْرَةً یَوْمَ الْقِیَامَةِ مَنْ وَصَفَ عَدْلًا ثُمَّ خَالَفَهُ إِلَى غَیْرِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 254 روایة:2
خیثمه گوید: خدمت امام باقر (ع) رسیدم تا با او وداع كنم. فرمود: اى خیثمه هر كس از دوستان ما را میبینى سلام برسان و آنها را بتقواى خداى بزرگ سفارش كن و اینكه توانگرشان بر فقیرشان توجه كند و قویشان بر ضعیف و زنده آنها بر جنازه میتشان حاضر شوند و در منازل بملاقات یكدیگر روند، زیرا ملاقات آنها با یكدیگر موجب زنده ساختن امر ماست، خدا رحمت كند بنده اى را كه امر ما را زنده دارد. اى خیثمه بدوستان ما پیغام ده كه ما از طرف خدا آنها را جز بعملشان بى نیازى ندهیم و چاره سازى نكنیم، جز با ورع بدوستى ما نرسند و پرحسرت ترین مردم روز قیامت كسى است كه عدالتى را بستاید و سپس بخلاف آن گراید (مانند كسیكه بولایت ائمه علیهم السلام تظاهر كند و از آنها پیروى ننماید یا عمل صالحى را بستاید و بآن عمل نكند).
3- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عُمَرَ الْیَمَانِیِّ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص حَدَّثَنِى جَبْرَئِیلُ ع أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَهْبَطَ إِلَى الْأَرْضِ مَلَكاً فَأَقْبَلَ ذَلِكَ الْمَلَكُ یَمْشِى حَتَّى وَقَعَ إِلَى بَابٍ عَلَیْهِ رَجُلٌ یَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّ الدَّارِ فَقَالَ لَهُ الْمَلَكُ مَا حَاجَتُكَ إِلَى رَبِّ هَذِهِ الدَّارِ قَالَ أَخٌ لِى مُسْلِمٌ زُرْتُهُ فِى اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى قَالَ لَهُ الْمَلَكُ مَا جَاءَ بِكَ إِلَّا ذَاكَ فَقَالَ مَا جَاءَ بِى إِلَّا ذَاكَ فَقَالَ إِنِّى رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْكَ وَ هُوَ یُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ وَجَبَتْ لَكَ الْجَنَّةُ وَ قَالَ الْمَلَكُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ أَیُّمَا مُسْلِمٍ زَارَ مُسْلِماً فَلَیْسَ إِیَّاهُ زَارَ إِیَّایَ زَارَ وَ ثَوَابُهُ عَلَیَّ الْجَنَّةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 255 روایة:3
رسولخدا (ص) فرمود: جبرئیل (ع) بمن خبر داد كه خداى عزوجل فرشته اى را بزمین فرستاد، فرشته راه میرفت تا به در خانه اى رسید كه مردى از صاحبخانه اجازه ورود مى گرفت فرشته گفت: با صاحب این خانه چه كار دارى؟ گفت او برادر مسلمان من است كه بخاطر خداى تبارك و تعالى دیدارش میكنم فرشته گفت: جز بدین منظور نیامده اى؟ گفت: جز بدین منظور نیامده ام. فرشته گفت: من فرستاده خداى بسوى تو هستم، او سلامت میرساند و میفرماید: بهشت برایت واجب شد، سپس گفت: خداى عزوجل میفرماید: هر مسلمانى كه از مسلمانى دیدار كند، او را دیدار نكرده بلكه مرا دیدار كرده و بهشت بعنوان ثواب او بر عهده من است.
4- عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَلِیٍّ النَّهْدِیِّ عَنِ الْحُصَیْنِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ زَارَ أَخَاهُ فِی اللَّهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِیَّایَ زُرْتَ وَ ثَوَابُكَ عَلَیَّ وَ لَسْتُ أَرْضَى لَكَ ثَوَاباً دُونَ الْجَنَّةِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 255 روایة:4
امام صادق (ع) فرمود: هر كه براى خدا از برادرش دیدن كند، خداى عزوجل فرماید: مرا دیدن كردى و ثوابت بر من است و بثوابى جز بهشت برایت خرسند نیستم.
(2075)5- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ شُعَیْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ زَارَ أَخَاهُ فِى جَانِبِ الْمِصْرِ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ فَهُوَ زَوْرُهُ وَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ یُكْرِمَ زَوْرَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 256 روایة:5
امام صادق (ع) میفرمود: هر كس برادرش را در ناحیه شهر (از راه دور) براى رضاى خدا دیدن كند، او زائر خداست و بر خدا سزاوار است كه زائر خود را گرامى دارد.
6- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ زَارَ أَخَاهُ فِى بَیْتِهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ أَنْتَ ضَیْفِى وَ زَائِرِى عَلَیَّ قِرَاكَ وَ قَدْ أَوْجَبْتُ لَكَ الْجَنَّةَ بِحُبِّكَ إِیَّاهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 256 روایة:6
رسولخدا (ص) فرمود: هر كس برادرش را در منزلش زیارت كند، خداى عزوجل باو فرماید: تو مهمان و زائر منى و پذیرائیت بر من است، من بخاطر دوستى تو نسبت باو بهشت را برایت واجب ساختم.
7- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی غُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ زَارَ أَخَاهُ فِى اللَّهِ فِى مَرَضٍ أَوْ صِحَّةٍ لَا یَأْتِیهِ خِدَاعاً وَ لَا اسْتِبْدَالًا وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَكٍ یُنَادُونَ فِى قَفَاهُ أَنْ طِبْتَ وَ طَابَتْ لَكَ الْجَنَّةُ فَأَنْتُمْ زُوَّارُ اللَّهِ وَ أَنْتُمْ وَفْدُ الرَّحْمَنِ حَتَّى یَأْتِیَ مَنْزِلَهُ فَقَالَ لَهُ یُسَیْرٌ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ إِنْ كَانَ الْمَكَانُ بَعِیداً قَالَ نَعَمْ یَا یُسَیْرُ وَ إِنْ كَانَ الْمَكَانُ مَسِیرَةَ سَنَةٍ فَإِنَّ اللَّهَ جَوَادٌ وَ الْمَلَائِكَةُ كَثِیرَةٌ یُشَیِّعُونَهُ حَتَّى یَرْجِعَ إِلَى مَنْزِلِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 256 روایة:7
امام صادق (ع) میفرمود: هر كس براى خدا در حال بیمارى یا تندرستى از برادرش دیدن كند كه براى نیرنگ و دریافت عوضى نباشد. خدا هفتاد هزار فرشته بر او گمارد كه از پشت سرش فریاد زنند: پاك شدى و بهشت برایت خوش باد، شما زوار خدا و واردین حضرت رحمانید تا بمنزلش رسد یسیر گفت: بحضرت عرضكردم: قربانت اگر چه راه دور باشد؟ فرمود: آرى اى یسیر! اگر چه یكسال راه باشد زیرا خدا جواد است و فرشتگان بسیار، از او بدرقه كنند تا بمنزلش مراجعت كند.
8- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النَّهْدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ زَارَ أَخَاهُ فِی اللَّهِ وَ لِلَّهِ جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ یَخْطُرُ بَیْنَ قَبَاطِیَّ مِنْ نُورٍ وَ لَا یَمُرُّ بِشَیْ ءٍ إِلَّا أَضَاءَ لَهُ حَتَّى یَقِفَ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ مَرْحَباً وَ إِذَا قَالَ مَرْحَباً أَجْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ الْعَطِیَّةَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 256 روایة:8
امام صادق (ع) فرمود: هر كه در راه خدا و براى خدا بدیدن برادرش رود، روز قیامت در میان پارچه اى از نور بافته گام بر دارد، و از هر چه بگذرد برایش بتابد و بدرخشد تا در برابر خداى عزوجل بایستد، سپس خداى عزوجل باو فرماید: مرحبا و چون خدا مرحبا گوید عطایش را فراوان سازد.
9- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ عِمْرَانَ الْحَلَبِیِّ عَنْ بَشِیرٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ الْمُسْلِمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَیْتِهِ زَائِراً أَخَاهُ لِلَّهِ لَا لِغَیْرِهِ الْتِمَاسَ وَجْهِ اللَّهِ رَغْبَةً فِیمَا عِنْدَهُ وَكَّلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَكٍ یُنَادُونَهُ مِنْ خَلْفِهِ إِلَى أَنْ یَرْجِعَ إِلَى مَنْزِلِهِ أَلَا طِبْتَ وَ طَابَتْ لَكَ الْجَنَّةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 257 روایة:9
امام باقر (ع) فرمود: همانا بنده مسلمان چون از منزلش خارج شود بقصد دیدار برادرش، براى خداى نه دیگرى و بدر خواست جانب خدا و براى اشتیاق بآنچه نزد او است، خداى عزوجل هفتاد هزار فرشته بر او گمارد كه از پشت سرش فریاد زنند تا بمنزلش بر گردد كه: خوش باش و بهشت برایت خوش باشد.
(2080)10- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا زَارَ مُسْلِمٌ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فِى اللَّهِ وَ لِلَّهِ إِلَّا نَادَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَیُّهَا الزَّائِرُ طِبْتَ وَ طَابَتْ لَكَ الْجَنَّةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 257 روایة:10
امام صادق (ع) فرمود: هیچ مسلمانى از برادر مسلمانش در راه خدا و براى خدا دیدن نكند جز آنكه خداى عزوجل فریادش زند: اى زائر خوش باش و بهشت برایت خوش باشد.
11- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِى أَیُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ جَنَّةً لَا یَدْخُلُهَا إِلَّا ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ حَكَمَ عَلَى نَفْسِهِ بِالْحَقِّ وَ رَجُلٌ زَارَ أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ فِى اللَّهِ وَ رَجُلٌ آثَرَ أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ فِى اللَّهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 257 روایة:11
امام باقر (ع) فرمود: خداى عزوجل را بهشتى است كه جز سه كس واردش نشوند: مردیكه بر زیان خود بحق حكم كند، و مردیكه برادر مؤمنش را براى خدا زیارت كند، و مردیكه براى خود برادر مؤمنش را برخود ترجیح دهد.
12- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیَخْرُجُ إِلَى أَخِیهِ یَزُورُهُ فَیُوَكِّلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ مَلَكاً فَیَضَعُ جَنَاحاً فِى الْأَرْضِ وَ جَنَاحاً فِى السَّمَاءِ یُظِلُّهُ فَإِذَا دَخَلَ إِلَى مَنْزِلِهِ نَادَى الْجَبَّارُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَیُّهَا الْعَبْدُ الْمُعَظِّمُ لِحَقِّى الْمُتَّبِعُ لاثَارِ نَبِیِّى حَقٌّ عَلَیَّ إِعْظَامُكَ سَلْنِی أُعْطِكَ ادْعُنِی أُجِبْكَ اسْكُتْ أَبْتَدِئْكَ فَإِذَا انْصَرَفَ شَیَّعَهُ الْمَلَكُ یُظِلُّهُ بِجَنَاحِهِ حَتَّى یَدْخُلَ إِلَى مَنْزِلِهِ ثُمَّ یُنَادِیهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَیُّهَا الْعَبْدُ الْمُعَظِّمُ لِحَقِّى حَقٌّ عَلَیَّ إِكْرَامُكَ قَدْ أَوْجَبْتُ لَكَ جَنَّتِی وَ شَفَّعْتُكَ فِی عِبَادِی
اصول كافى جلد3 صفحه: 257 روایة:12
و فرمود: همانا مؤمن براى زیارت برادرش خارج میشود، خداى عزوجل فرشته اى بر او گمارد كه یك بال در زمین و یك بال در آسمان نهد تا او را سایه اندازد، و چون بمنزلش در آید خداى جبار تبارك و تعالى ندا كند كه: اى بنده ایكه حقم را بزرگ داشتى و از آثار پیغمبرم پیروى كردى، بزرگداشت تو حقى است بر من، از من بخواه تا بتو دهم، دعا كن تا اجابت كنم، خاموش باش تا من بسود تو آغاز كنم، و چون بر گردد همان فرشته بدرقه اش كند و با پرش بر او سایه اندازد تا بمنزلش وارد شود، سپس خداى تبارك و تعالى فریادش زند كه: اى بنده ایكه حقم را بزرگ شمردى، گرامى داشتن تو حقى است بر من. بهشتم را برایت واجب ساختم و ترا درباره بندگانم شفیع ساختم.
13- صَالِحُ بْنُ عُقْبَةَ عَنْ عُقْبَةَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَزِیَارَةُ الْمُؤْمِنِ فِى اللَّهِ خَیْرٌ مِنْ عِتْقِ عَشْرِ رِقَابٍ مُؤْمِنَاتٍ وَ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً وَقَى كُلُّ عُضْوٍ عُضْواً مِنَ النَّارِ حَتَّى أَنَّ الْفَرْجَ یَقِى الْفَرْجَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 258 روایة:13
امام صادق (ع) فرمود: بدیدار مؤمن رفتن براى خدا از آزاد ساختن ده بنده مؤمن بهتر است و هر كس بنده مؤمنى را آزاد كند، هر عضو بنده عضوى از او را از آتش نگهدارد تا آنجا كه فرج هم از فرج نگهدار باشد.
14- صَالِحُ بْنُ عُقْبَةَ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ أَیُّمَا ثَلَاثَةِ مُؤْمِنِینَ اجْتَمَعُوا عِنْدَ أَخٍ لَهُمْ یَأْمَنُونَ بَوَائِقَهُ وَ لَا یَخَافُونَ غَوَائِلَهُ وَ یَرْجُونَ مَا عِنْدَهُ إِنْ دَعَوُا اللَّهَ أَجَابَهُمْ وَ إِنْ سَأَلُوا أَعْطَاهُمْ وَ إِنِ اسْتَزَادُوا زَادَهُمْ وَ إِنْ سَكَتُوا ابْتَدَأَهُمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 258 روایة:14
و فرمود: هر سه تن مؤمنى كه نزد برادرشان اجتماع كنند كه از بلاى او ایمن باشند و از شرور او بیم نداشته باشند و بآنچه نزد اوست امیدوار باشند، اگر خدا را بخوانند (براى رفع بلا) اجابتشان كند و اگر از خدا بخواهند بآنها عطا كند و اگر افزونى خواهند افزونیشان دهد و اگر سكوت كنند، خدا بنفع آنها آغاز كند.
(2085)15- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَمْزَةَ یَقُولُ سَمِعْتُ الْعَبْدَ الصَّالِحَ ع یَقُولُ مَنْ زَارَ أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ لِلَّهِ لَا لِغَیْرِهِ یَطْلُبُ بِهِ ثَوَابَ اللَّهِ وَ تَنَجُّزَ مَا وَعَدَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَكَّلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَكٍ مِنْ حِینِ یَخْرُجُ مِنْ مَنْزِلِهِ حَتَّى یَعُودَ إِلَیْهِ یُنَادُونَهُ أَلَا طِبْتَ وَ طَابَتْ لَكَ الْجَنَّةُ تَبَوَّأْتَ مِنَ الْجَنَّةِ مَنْزِلًا
اصول كافى جلد3 صفحه: 258 روایة:15
موسى بن جعفر علیهماالسلام میفرمود: هر كس براى خدا نه چیز دیگر بدیدن برادر مؤمنش رود كه ثواب خدا را بخواهد و آنچه را او وعده فرموده است وفایش را خواستار باشد، خداى عزوجل هفتاد هزار فرشته بر او گمارد از وقتى كه از منزلش خارج شود تا بر میگردد كه فریاد كنند: هان پاك و خوش باش و بهشت برایت خوش باشد كه در بهشت منزل گرفتى.
16- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لِقَاءُ الْإِخْوَانِ مَغْنَمٌ جَسِیمٌ وَ إِنْ قَلُّوا
اصول كافى جلد3 صفحه: 259 روایة:16
امیرالمؤمنین (ع) فرمود: دیدار برادران غنیمت بزرگى است اگر چه اندك باشند (یعنى اگر چه اینگونه برادران كمیابند).

باب: مصافحه ( دست بهم دادن )

بَابُ الْمُصَافَحَةِ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ زَكَرِیَّا عَنْ أَبِى عُبَیْدَةَ قَالَ كُنْتُ زَمِیلَ أَبِى جَعْفَرٍ ع وَ كُنْتُ أَبْدَأُ بِالرُّكُوبِ ثُمَّ یَرْكَبُ هُوَ فَإِذَا اسْتَوَیْنَا سَلَّمَ وَ سَاءَلَ مُسَاءَلَةَ رَجُلٍ لَا عَهْدَ لَهُ بِصَاحِبِهِ وَ صَافَحَ قَالَ وَ كَانَ إِذَا نَزَلَ نَزَلَ قَبْلِى فَإِذَا اسْتَوَیْتُ أَنَا وَ هُوَ عَلَى الْأَرْضِ سَلَّمَ وَ سَاءَلَ مُسَاءَلَةَ مَنْ لَا عَهْدَ لَهُ بِصَاحِبِهِ فَقُلْتُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنَّكَ لَتَفْعَلُ شَیْئاً مَا یَفْعَلُهُ أَحَدُ مَنْ قِبَلَنَا وَ إِنْ فَعَلَ مَرَّةً فَكَثِیرٌ فَقَالَ أَ مَا عَلِمْتَ مَا فِى الْمُصَافَحَةِ إِنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ یَلْتَقِیَانِ فَیُصَافِحُ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ فَلَا تَزَالُ الذُّنُوبُ تَتَحَاتُّ عَنْهُمَا كَمَا یَتَحَاتُّ الْوَرَقُ عَنِ الشَّجَرِ وَ اللَّهُ یَنْظُرُ إِلَیْهَا حَتَّى یَفْتَرِقَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 259 روایة:1
ابوعبیده گوید: من همكجاوه امام باقر (ع) بودم و اول من سوار میشدم و سپس آنحضرت، چون قرار میگرفتیم حضرت بمن سلام میكرد و مانند مردیكه رفیقش را بتازگى ندیده احوال پرسى و مصافحه میفرمود و هنگام پیاده شدن او پیش از من پیاده میشد، چون بر زمین قرار میگرفتیم سلام میكرد و مانند كسیكه رفیقش را بتازگى ندیده احوال پرسى مینمود.
من گفتم یا بن رسول الله شما كارى میكنى كه هیچكس از مردم نزد ما نمیكند و اگر یكبار هم بكند زیاد است؟ فرمود: مگر ثواب مصافحه را نمیدانى؟ دو مؤمن بهم بر میخورند و یكى بدیگرى دست میدهد، پس همواره گناهان آندو میریزد، چنانكه برگ از درخت میریزد، و خدا بآنها توجه میفرماید تا از یكدیگر جدا شوند.
2- عَنْهُ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِی خَالِدٍ الْقَمَّاطِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ إِذَا الْتَقَیَا وَ تَصَافَحَا أَدْخَلَ اللَّهُ یَدَهُ بَیْنَ أَیْدِیهِمَا فَصَافَحَ أَشَدَّهُمَا حُبّاً لِصَاحِبِهِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 259 روایة:2
امام باقر (ع) فرمود: چون دو مؤمن بهم برخورند و مصافحه كنند، خدا دستش را میان دست آنها گذارد و با آنكه رفیقش را بیشتر دوست دارد مصافحه كند.
3- ابْنُ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَیُّوبَ عَنِ السَّمَیْدَعِ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَعْیَنَ الْجُهَنِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ إِذَا الْتَقَیَا فَتَصَافَحَا أَدْخَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَدَهُ بَیْنَ أَیْدِیهِمَا وَ أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ عَلَى أَشَدِّهِمَا حُبّاً لِصَاحِبِهِ فَإِذَا أَقْبَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِوَجْهِهِ عَلَیْهِمَا تَحَاتَّتْ عَنْهُمَا الذُّنُوبُ كَمَا یَتَحَاتُّ الْوَرَقُ مِنَ الشَّجَرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 259 روایة:3
و فرمود: چون دو مؤمن بهم برخورند و مصافحه كنند، خداى عزوجل دستش را میان دست آنها در آورد و بآنكه رفیقش را بیشتر دوست دارد، رو آورد. و چون خداى عزوجل بهر دو نفر متوجه شود (در صورتیكه هر دو یكدیگر را بیك اندازه دوست داشته باشند) گناهان آنها مانند برگ درخت بریزد
(2090)4- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ إِذَا الْتَقَیَا فَتَصَافَحَا أَقْبَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِمَا بِوَجْهِهِ وَ تَسَاقَطَتْ عَنْهُمَا الذُّنُوبُ كَمَا یَتَسَاقَطُ الْوَرَقُ مِنَ الشَّجَرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 260 روایة:4
و فرمود: چون دو مؤمن بهم برخورند و مصافحه كنند، خداى عزوجل بآنها رو آورد و گناهانشان چون برگ درخت بریزد.
5- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِى نَصْرٍ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ عَنْ أَبِى عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ زَامَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع فِى شِقِّ مَحْمِلٍ مِنَ الْمَدِینَةِ إِلَى مَكَّةَ فَنَزَلَ فِى بَعْضِ الطَّرِیقِ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ وَ عَادَ قَالَ هَاتِ یَدَكَ یَا أَبَا عُبَیْدَةَ فَنَاوَلْتُهُ یَدِى فَغَمَزَهَا حَتَّى وَجَدْتُ الْأَذَى فِى أَصَابِعِى ثُمَّ قَالَ یَا أَبَا عُبَیْدَةَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ لَقِیَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَصَافَحَهُ وَ شَبَّكَ أَصَابِعَهُ فِی أَصَابِعِهِ إِلَّا تَنَاثَرَتْ عَنْهُمَا ذُنُوبُهُمَا كَمَا یَتَنَاثَرُ الْوَرَقُ مِنَ الشَّجَرِ فِى الْیَوْمِ الشَّاتِى
اصول كافى جلد3 صفحه: 260 روایة:5
ابا عبیده حذاء گوید: از مدینه تا مكه در یكتاى كجاوه همراه امام باقر (ع) بودم، حضرت در بین راه پیاده شد و قضاء حاجت كرد و برگشت و فرمود: اباعبیده دستت را بده، من دستم را دراز كردم، حضرت چنان فشرد كه در انگشتانم فشار را احساس كردم. سپس فرمود: اى ابا عبیده هر مسلمانیكه برادر مسلمانش را ملاقات كند و با او مصافحه نماید و انگشتان خود را با انگشتان او درهم كند، گناهان آنها مانند برگ درختان در فصل زمستان بریزد.
6- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ یُونُسَ عَنْ یَحْیَى الْحَلَبِیِّ عَنْ مَالِكٍ الْجُهَنِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع یَا مَالِكُ أَنْتُمْ شِیعَتُنَا أَ لَا تَرَى أَنَّكَ تُفْرِطُ فِى أَمْرِنَا إِنَّهُ لَا یُقْدَرُ عَلَى صِفَةِ اللَّهِ فَكَمَا لَا یُقْدَرُ عَلَى صِفَةِ اللَّهِ كَذَلِكَ لَا یُقْدَرُ عَلَى صِفَتِنَا وَ كَمَا لَا یُقْدَرُ عَلَى صِفَتِنَا كَذَلِكَ لَا یُقْدَرُ عَلَى صِفَةِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیَلْقَى الْمُؤْمِنَ فَیُصَافِحُهُ فَلَا یَزَالُ اللَّهُ یَنْظُرُ إِلَیْهِمَا وَ الذُّنُوبُ تَتَحَاتُّ عَنْ وُجُوهِهِمَا كَمَا یَتَحَاتُّ الْوَرَقُ مِنَ الشَّجَرِ حَتَّى یَفْتَرِقَا فَكَیْفَ یُقْدَرُ عَلَى صِفَةِ مَنْ هُوَ كَذَلِكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 260 روایة:6
مالك جهنى گوید: امام باقر (ع) فرمود اى مالك گمان مبر كه شما شیعیان درباره ما مبالغه میكنید، همانا خدا را نتوان وصف كرد، و چنانكه خدا را نتوان وصف كرد، ما را نیز نتوان وصف نمود و چنانكه ما را نتوان وصف نمود، مؤمن را نیز نتوان وصف نمود، زیرا مؤمن با مؤمن ملاقات میكند و باو دست میدهد، پس همواره خدا بآنها توجه فرماید و گناهان از رخسارشان مانند برگ درخت فرو ریزد تا از یكدیگر جدا شوند، پس چگونه وصف كسیكه چنین باشد توان كرد.
7- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَیْلٍ عَنْ أَبِى حَمْزَةَ قَالَ زَامَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع فَحَطَطْنَا الرَّحْلَ ثُمَّ مَشَى قَلِیلًا ثُمَّ جَاءَ فَأَخَذَ بِیَدِى فَغَمَزَهَا غَمْزَةً شَدِیدَةً فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَ وَ مَا كُنْتُ مَعَكَ فِى الْمَحْمِلِ فَقَالَ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا جَالَ جَوْلَةً ثُمَّ أَخَذَ بِیَدِ أَخِیهِ نَظَرَ اللَّهُ إِلَیْهِمَا بِوَجْهِهِ فَلَمْ یَزَلْ مُقْبِلًا عَلَیْهِمَا بِوَجْهِهِ وَ یَقُولُ لِلذُّنُوبِ تَحَاتَّ عَنْهُمَا فَتَتَحَاتُّ یَا أَبَا حَمْزَةَ كَمَا یَتَحَاتُّ الْوَرَقُ عَنِ الشَّجَرِ فَیَفْتَرِقَانِ وَ مَا عَلَیْهِمَا مِنْ ذَنْبٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 261 روایة:7
ابوحمزه گوید: همكجاوه امام باقر (ع) بودم، چون بار بزمین گذاشتیم، حضرت اندكى راه رفت، سپس آمد و دست مرا گرفت و گرم بفشرد، من عرض كردم: قربانت گردم، من كه در كجاوه همراه شما بودم؟ فرمود: مگر نمیدانى كه چون مؤمن گردشى كند و سپس ببرادرش دست دهد خدا توجه خود را بسوى آنها افكند و همواره بآنها رو آورد و بگناهان فرماید: از آنها فرو ریزید، - اى ابا حمزه - سپس گناهان مانند برگ درخت فرو ریزند و آنها خالى از گناه از یكدیگر جدا شوند.
8- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ حَدِّ الْمُصَافَحَةِ فَقَالَ دَوْرُ نَخْلَةٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 261 روایة:8
هشام بن سالم گوید: از امام صادق (ع) حد مصافحه را پرسیدم، فرمود: گردش دور درخت خرماست (یعنى اگر چه بمقدار گردش دور درخت خرما از یكدیگر جدا شوند مستحب است با یكدیگر مصافحه كنند).
(2095)9- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْأَفْرَقِ عَنْ أَبِى عُبَیْدَةَ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ یَنْبَغِى لِلْمُؤْمِنَیْنِ إِذَا تَوَارَى أَحَدُهُمَا عَنْ صَاحِبِهِ بِشَجَرَةٍ ثُمَّ الْتَقَیَا أَنْ یَتَصَافَحَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 261 روایة:9
امام باقر (ع) فرمود: براى مؤمنین سزاوار است كه چون یكى از آنها از رفیقش بفاصله درختى نهان شد و سپس بهم برخوردند مصافحه كنند.
10- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُثَنَّى عَنْ أَبِیهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا لَقِیَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْیُسَلِّمْ عَلَیْهِ وَ لْیُصَافِحْهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَكْرَمَ بِذَلِكَ الْمَلَائِكَةَ فَاصْنَعُوا صُنْعَ الْمَلَائِكَةِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 261 روایة:10
امام باقر (ع) فرمود: رسولخدا (ص): فرمود: چون یكى از شما برادرش را ملاقات كند باید باو سلام كند و دست بدهد، زیرا خداى عزوجل فرشتگان را بدین عمل گرامى داشته، پس شما هم كار فرشته را بكنید.
11- عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ ابْنِ بَقَّاحٍ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا الْتَقَیْتُمْ فَتَلَاقَوْا بِالتَّسْلِیمِ وَ التَّصَافُحِ وَ إِذَا تَفَرَّقْتُمْ فَتَفَرَّقُوا بِالِاسْتِغْفَارِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 262 روایة:11
رسولخدا (ص) فرمود: چون بیكدیگر برخوردید با سلام كردن و مصافحه برخورید، و چون از یكدیگر جدا شوید با آمرزش خواهى جدا شوید.
12- عَنْهُ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ جَدِّهِ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ أَوْ غَیْرِهِ عَنْ رَزِینٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ إِذَا غَزَوْا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ مَرُّوا بِمَكَانٍ كَثِیرِ الشَّجَرِ ثُمَّ خَرَجُوا إِلَى الْفَضَاءِ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَتَصَافَحُوا
اصول كافى جلد3 صفحه: 262 روایة:12
امام صادق (ع) فرمود: همه مسلمانان بارسول خدا (ص) بجنگ میرفتند و بجاى پر درختى میگذشتند و سپس بفضاى باز میرسیدند بیكدیگر نگریسته و مصافحه میكردند.
13- عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ زَیْدِ بْنِ الْجَهْمِ الْهِلَالِیِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِذَا صَافَحَ الرَّجُلُ صَاحِبَهُ فَالَّذِى یَلْزَمُ التَّصَافُحَ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الَّذِى یَدَعُ أَلَا وَ إِنَّ الذُّنُوبَ لَتَتَحَاتُّ فِیمَا بَیْنَهُمْ حَتَّى لَا یَبْقَى ذَنْبٌ
اصول كافى جلد3 صفحه: 262 روایة:13
امام باقر (ع) فرمود: هرگاه مردى با رفیقش دست دهد، آنكه دستش را نگه دارد، اجرش بیشتر است از آنكه رها میكند، و آگاه باش كه گناهان از آنها بریزد تا آنجا كه گناهى باقى نماند.
(2100)14- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فَنَظَرَ إِلَیَّ بِوَجْهٍ قَاطِبٍ فَقُلْتُ مَا الَّذِی غَیَّرَكَ لِی قَالَ الَّذِی غَیَّرَكَ لِإِخْوَانِكَ بَلَغَنِى یَا إِسْحَاقُ أَنَّكَ أَقْعَدْتَ بِبَابِكَ بَوَّاباً یَرُدُّ عَنْكَ فُقَرَاءَ الشِّیعَةِ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّى خِفْتُ الشُّهْرَةَ فَقَالَ أَ فَلَا خِفْتَ الْبَلِیَّةَ أَ وَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُؤْمِنَیْنِ إِذَا الْتَقَیَا فَتَصَافَحَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الرَّحْمَةَ عَلَیْهِمَا فَكَانَتْ تِسْعَةٌ وَ تِسْعُونَ لِأَشَدِّهِمَا حُبّاً لِصَاحِبِهِ فَإِذَا تَوَافَقَا غَمَرَتْهُمَا الرَّحْمَةُ فَإِذَا قَعَدَا یَتَحَدَّثَانِ قَالَ الْحَفَظَةُ بَعْضُهَا لِبَعْضٍ اعْتَزِلُوا بِنَا فَلَعَلَّ لَهُمَا سِرّاً وَ قَدْ سَتَرَ اللَّهُ عَلَیْهِمَا فَقُلْتُ أَ لَیْسَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ ما یَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ فَقَالَ یَا إِسْحَاقُ إِنْ كَانَتِ الْحَفَظَةُ لَا تَسْمَعُ فَإِنَّ عَالِمَ السِّرِّ یَسْمَعُ وَ یَرَى
اصول كافى جلد3 صفحه: 262 روایة:14
اسحاق بن عمار گوید: خدمت امام صادق (ع) رسیدم، حضرت باترشروئى بمن نگریست، عرض كردم: سبب دگرگونى شما با من چیست؟ فرمود: آنچه ترا با برادرانت دگرگون ساخته، اى اسحاق بمن خبر رسیده كه در منزلت دربان گذاشته اى تا فقراء شیعه را راه ندهند.
عرضكردم: قربانت، من از شهرت ترسیدم، فرمود: از بلیه نترسیدى؟ مگر نمیدانى كه چون دو مؤمن ملاقات كنند و مصافحه نمایند، خداى عزوجل بر آنها رحمت نازل كند كه نود و نه قسمت آن براى آنكه رفیقش را دوست تر دارد باشد و چون در دوستى برابر باشند (باهم بایستند) رحمت خدا ایشانرا فرا گیرد، و چون براى مذاكره بنشینند، برخى از فرشتگان نگهبان آنها ببرخى دیگر گویند از اینها كنار گیریم، شاید رازى داشته باشند كه خدا بر آنها پرده كشیده باشد.
عرضكردم: مگر خداى عزوجل نمى فرماید:«بگفتارى دم نزند جز آنكه نزد او رقیب حاضر باشد، 18 سوره 50» فرمود: اى اسحاق! اگر نگهبانان نشنوند، خداى عالم السر بشنود و ببیند.
15- عَنْهُ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَیْمَنَ بْنِ مُحْرِزٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا صَافَحَ رَسُولُ اللَّهِ ص رَجُلًا قَطُّ فَنَزَعَ یَدَهُ حَتَّى یَكُونَ هُوَ الَّذِى یَنْزِعُ یَدَهُ مِنْهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 263 روایة:15
امام صادق علیه السلام فرمود: رسولخدا صلى الله علیه و آله هرگز با مردى مصافحه نمى كرد، جز آنكه دست خود را از دست او نمى كشید، تا وقتى كه او دست خود را از دست حضرت مى كشید.
16- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ رِبْعِیٍّ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یُوصَفُ وَ كَیْفَ یُوصَفُ وَ قَالَ فِى كِتَابِهِ وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ فَلَا یُوصَفُ بِقَدَرٍ إِلَّا كَانَ أَعْظَمَ مِنْ ذَلِكَ وَ إِنَّ النَّبِیَّ ص لَا یُوصَفُ وَ كَیْفَ یُوصَفُ عَبْدٌ احْتَجَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِسَبْعٍ وَ جَعَلَ طَاعَتَهُ فِی الْأَرْضِ كَطَاعَتِهِ فِى السَّمَاءِ فَقَالَ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ مَنْ أَطَاعَ هَذَا فَقَدْ أَطَاعَنِى وَ مَنْ عَصَاهُ فَقَدْ عَصَانِى وَ فَوَّضَ إِلَیْهِ وَ إِنَّا لَا نُوصَفُ وَ كَیْفَ یُوصَفُ قَوْمٌ رَفَعَ اللَّهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ هُوَ الشَّكُّ وَ الْمُؤْمِنُ لَا یُوصَفُ وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیَلْقَى أَخَاهُ فَیُصَافِحُهُ فَلَا یَزَالُ اللَّهُ یَنْظُرُ إِلَیْهِمَا وَ الذُّنُوبُ تَتَحَاتُّ عَنْ وُجُوهِهِمَا كَمَا یَتَحَاتُّ الْوَرَقُ عَنِ الشَّجَرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 263 روایة:16
زراره گوید: شنیدم امام باقر (ع) میفرمود: خداى عزوجل وصف نشود، چگونه او را توان وصف نمود، كه خود در كتابش فرماید: «خدا را چنانكه شایسته اندازه او است اندازه نكردند 21 سوره 6» پس بهر اندازه ایكه وصف شود، خود بزرگتر از آنست و پیغمبر صلى الله علیه و آله نیز وصف نشود، چگونه وصف توان كرد بنده اى كه خداى عزوجل بهفت آسمان پوشیده گشته و اطاعت او را در زمین چون اطاعتش در آسمان قرار داده و فرموده است: «هر چه پیغمبر براى شما آورد آنرا بگیرید و از هر چه منعتان كرد باز ایستید، 7 سوره 49» و هر كه اطاعت این پیغمبر كند مرا اطاعت كرده و هر كه نافرمانى او كند مرا نافرمانى كرده، و نیز كار را باو واگذار فرمود (بحدیث 686 رجوع شود).
و ما (ائمه هدى) نیز وصف نشویم، چگونه توان وصف نمود گروهى را كه خدا پلیدى را كه شك است از ایشان برداشته.
و مؤمن هم وصف نشود، زیرا مؤمن برادرش را ملاقات كند و با او مصافحه نماید پس همواره خدا بایشان توجه نماید و گناهان از رخسارشان چون برگ از درخت بریزد.
شرح - كیف یوصف عبدا حتجب الله عزوجل: مرحوم مجلسى درباره این جمله چهار احتمال ذكر نموده كه یكى از آنها اینستكه: خداى عزوجل بهفت آسمان از خلقش پوشیده گشته (و این كنایه از بیان كمال لطافت و تعالى ذات الهى است نسبت بمخلوق) و پیغمبر (ص) را خلیفه خود در زمین قرار داده و اطاعت او را مانند اطاعت خود ساخته و امور مخلوقش را باو واگذار فرموده است، پس امر و نهى و وحى و مقدرات خدایتعالى كه مانند خودش بهفت آسمان پوشیده و در حجاب گشته است بوسیله سفیر و رسول او براى خلق آشكار مى گردد.
17- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُؤْمِنَانِ فَتَصَافَحَا أَقْبَلَ اللَّهُ بِوَجْهِهِ عَلَیْهِمَا وَ تَتَحَاتُّ الذُّنُوبُ عَنْ وُجُوهِهِمَا حَتَّى یَفْتَرِقَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 264 روایة:17
امام باقر (ع) میفرمود: چون دو مؤمن بهم برخورند و مصافحه كنند، خدا بآنها رو كند و گناهان از چهره آنها بریزد تا از یكدیگر جدا شوند.
18-عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ تَصَافَحُوا فَإِنَّهَا تَذْهَبُ بِالسَّخِیمَةِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 264 روایة:18
امام صادق (ع) فرمود: با یكدیگر مصافحه كنید، زیرا مصافحه كینه را میبرد.
(2105)19- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَقِیَ النَّبِیُّ ص حُذَیْفَةَ فَمَدَّ النَّبِیُّ ص یَدَهُ فَكَفَّ حُذَیْفَةُ یَدَهُ فَقَالَ النَّبِیُّ ص یَا حُذَیْفَةُ بَسَطْتُ یَدِی إِلَیْكَ فَكَفَفْتَ یَدَكَ عَنِّى فَقَالَ حُذَیْفَةُ یَا رَسُولَ اللَّهِ بِیَدِكَ الرَّغْبَةُ وَ لَكِنِّى كُنْتُ جُنُباً فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ تَمَسَّ یَدِى یَدَكَ وَ أَنَا جُنُبٌ فَقَالَ النَّبِیُّ ص أَ مَا تَعْلَمُ أَنَّ الْمُسْلِمَیْنِ إِذَا الْتَقَیَا فَتَصَافَحَا تَحَاتَّتْ ذُنُوبُهُمَا كَمَا یَتَحَاتُّ وَرَقُ الشَّجَرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 264 روایة:19
امام صادق (ع) فرمود: پیغمبر (ص) بحذیفه برخورد و دستش را براى مصافحه دراز كرد، حذیفه دست خود را باز گرفت، پیغمبر (ص) فرمود: اى حذیفه من دست بسوى تو دراز كردم و تو دست خود را از من باز گرفتى؟ حذیفه عرض كرد: یا رسول الله! بدست شما شوق و رغبت است ولى من جنب بودم و دوست نداشتم دستم با جنابت بدست شما رسد، پیغمبر (ص) فرمود: مگر نمیدانى كه چون دو مسلمان بهم برخوردند و مصافحه كنند گناهانشان مانند برگ درخت بریزد.
20- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَقْدِرُ أَحَدٌ قَدْرَهُ وَ كَذَلِكَ لَا یَقْدِرُ قَدْرَ نَبِیِّهِ وَ كَذَلِكَ لَا یَقْدِرُ قَدْرَ الْمُؤْمِنِ إِنَّهُ لَیَلْقَى أَخَاهُ فَیُصَافِحُهُ فَیَنْظُرُ اللَّهُ إِلَیْهِمَا وَ الذُّنُوبُ تَتَحَاتُّ عَنْ وُجُوهِهِمَا حَتَّى یَفْتَرِقَا كَمَا تَتَحَاتُّ الرِّیحَ الشَّدِیدَةَ الْوَرَقُ عَنِ الشَّجَرِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 264 روایة:20
امام صادق (ع) فرمود: كسى قدر خداى عزوجل را نداند و نیز قدر پیغمبرش را نداند و قدر مؤمن را هم نداند، مؤمن برادرش را ملاقات كندو با او مصافحه نماید، سپس خدا بآنها نظر كند و گناهان از رخسارشان بریزد تا از یكدیگر جدا شوند، چنانكه تند باد برگ را از درخت فرو ریزد.
21- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ یُونُسَ عَنْ رِفَاعَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ مُصَافَحَةُ الْمُؤْمِنِ أَفْضَلُ مِنْ مُصَافَحَةِ الْمَلَائِكَةِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 265 روایة:21
رفاعه گوید: شنیدم امام (ع) مى فرمود: مصافحه كردن مؤمن از مصافحه ملائكه بهتر است (كنایه از اینكه مقام مؤمن از مقام فرشته برتر است)