اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: همت گماشتن بامور مسلمین و خیر خواهى و سود رساندن بآنها

بَابُ الِاهْتِمَامِ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ وَ النَّصِیحَةِ لَهُمْ وَ نَفْعِهِمْ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 238 روایة: 1
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: هر كه صبح كند و بامور مسلمین همت نگمارد مسلمان نیست.
(2020)2- وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْسَكُ النَّاسِ نُسُكاً أَنْصَحُهُمْ جَیْباً وَ أَسْلَمُهُمْ قَلْباً لِجَمِیعِ الْمُسْلِمِینَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 238 روایة: 2
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: عابدترین مردم كسى است كه نسبت بهمه مسلمین خیر خواه تر و پاكدلتر باشد.
3- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقَاسَانِیِّ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ الْمِنْقَرِیِّ عَنْ سُفْیَانَ بْنِ عُیَیْنَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ عَلَیْكَ بِالنُّصْحِ لِلَّهِ فِى خَلْقِهِ فَلَنْ تَلْقَاهُ بِعَمَلٍ أَفْضَلَ مِنْهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 238 روایة: 3
امام صادق (ع) مى فرمود: بر تو باد كه براى خدا خیر خواه باشى كه هرگز خدا را بعملى بهتر از آن ملاقات نكنى.
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْقَاسِمِ الْهَاشِمِیِّ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ لَمْ یَهْتَمَّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 4
و فرمود: هر كه بامور مسلمین اهتمام نورزد مسلمان نیست.
5- عَنْهُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ عَمِّهِ عَاصِمٍ الْكُوزِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ النَّبِیَّ ص قَالَ مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ مِنْهُمْ وَ مَنْ سَمِعَ رَجُلًا یُنَادِى یَا لَلْمُسْلِمِینَ فَلَمْ یُجِبْهُ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 5
پیغمبر صلى الله علیه و آله فرمود: هر كه صبح كند و بامور مسلمین همت نگمارد از آنها نیست، و هر كه بشنود مردى فریاد مى زند «مسلمانها بدادم برسید» و جوابش نگوید مسلمان نیست.
6- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّكُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْخَلْقُ عِیَالُ اللَّهِ فَأَحَبُّ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ مَنْ نَفَعَ عِیَالَ اللَّهِ وَ أَدْخَلَ عَلَى أَهْلِ بَیْتٍ سُرُوراً
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 6
و فرمود: مخلوق عیال خدا هستند و محبوبترین آنها نزد خدا كسى است كه بعیال خدا سود دهد و بخانواده ئى شادى رساند.
(2025)7- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ قَالَ حَدَّثَنِی مَنْ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ قَالَ أَنْفَعُ النَّاسِ لِلنَّاسِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 7
از رسول خدا صلى الله علیه و آله سؤال شد محبوبترین مردم نزد خدا كیست؟ فرمود: كسیكه سودش بمردم بیشتر باشد.
8- عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مُثَنَّى بْنِ الْوَلِیدِ الْحَنَّاطِ عَنْ فِطْرِ بْنِ خَلِیفَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ ص قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ رَدَّ عَنْ قَوْمٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَادِیَةَ [مَاءٍ ]أَوْ نَارٍ أُوجِبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 8
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: هركس تجاوز آب یا آتشى را از گروهى از مسلمین بگرداند، بهشت برایش واجب گردد.
9- عَنْهُ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً قَالَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ لَا تَقُولُوا إِلَّا خَیْراً حَتَّى تَعْلَمُوا مَا هُوَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 239 روایة: 9
امام صادق (ع) درباره قول خداى عزوجل «بمردم سخن نیك گویید و جز خیر نگویید 83 سوره 2» فرمود: بمردم سخن نیك گویید و جز خیر نگویید تا بدانید حقیقت چیست (پس اگر یقین پیدا كردید كه شخصى سزاوار خیر نیست نگویید).
10- عَنْهُ عَنِ ابْنِ أَبِى نَجْرَانَ عَنْ أَبِى جَمِیلَةَ الْمُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً قَالَ قُولُوا لِلنَّاسِ أَحْسَنَ مَا تُحِبُّونَ أَنْ یُقَالَ فِیكُمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 240 روایة: 10
فرمود: بهترین سخنیكه دوست دارید مردم درباره شما گویند، درباره مردم بگویید.
11- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ یَحْیَى بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ جَعَلَنِى مُبارَكاً أَیْنَ ما كُنْتُ قَالَ نَفَّاعاً
اصول كافى جلد3 صفحه: 240 روایة: 11
امام صادق (ع) درباره قول خداى عزوجل: «و خدا مرا مبارك ساخت هر كجا باشم» فرمود: یعنى سودمند ساخت.

باب: احترام سالخوردگان

بَابُ إِجْلَالِ الْكَبِیرِ
()1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ إِجْلَالُ ذِى الشَّیْبَةِ الْمُسْلِمِ
اصول كافى جلد3 صفحه: 240 روایة: 1
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: احترام گذاشتن بمسلمان مو سفید از جمله تجلیل خداست.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُوَقِّرْ كَبِیرَنَا وَ یَرْحَمْ صَغِیرَنَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 240 روایة: 2
امام صادق (ع) فرمود: از ما نیست كسیكه بزرگ سال ما را احترام نكند و بخوردسال ما ترحم ننماید.
3- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبَانٍ عَنِ الْوَصَّافِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع عَظِّمُوا كِبَارَكُمْ وَ صِلُوا أَرْحَامَكُمْ وَ لَیْسَ تَصِلُونَهُمْ بِشَیْ ءٍ أَفْضَلَ مِنْ كَفِّ الْأَذَى عَنْهُمْ
اصول كافى جلد3 صفحه: 241 روایة: 3
امام صادق (ع) فرمود: سالمندان خود را بزرگ دارید و با ارحام خود صله كنید، وصله رحمى بهتر از آزار نرساندن بآنها نیست.

باب: برادرى اهل ایمان با یكدیگر

بَابُ أُخُوَّةِ الْمُؤْمِنِینَ بَعْضِهِمْ لِبَعْضٍ
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ بَنُو أَبٍ وَ أُمٍّ وَ إِذَا ضَرَبَ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ عِرْقٌ سَهِرَ لَهُ الْ آخَرُونَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 241 روایة: 1
امام صادق (ع) فرمود: اهل ایمان برادر یكدیگرند و فرزندان یك پدر و مادر باشند و چون از مردى رگى زده شود برایش بیدار خوابى كشند. (چنانچه گاهى مؤمنى را شب خواب نبرد و سپس معلوم شود كه بیكى از برادران ایمانیش بلائى رسیده است).
2- عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبَانٍ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ قَالَ تَقَبَّضْتُ بَیْنَ یَدَیْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ رُبَّمَا حَزِنْتُ مِنْ غَیْرِ مُصِیبَةٍ تُصِیبُنِى أَوْ أَمْرٍ یَنْزِلُ بِى حَتَّى یَعْرِفَ ذَلِكَ أَهْلِى فِى وَجْهِى وَ صَدِیقِى فَقَالَ نَعَمْ یَا جَابِرُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ الْمُؤْمِنِینَ مِنْ طِینَةِ الْجِنَانِ وَ أَجْرَى فِیهِمْ مِنْ رِیحِ رُوحِهِ فَلِذَلِكَ الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ لِأَبِیهِ وَ أُمِّهِ فَإِذَا أَصَابَ رُوحاً مِنْ تِلْكَ الْأَرْوَاحِ فِى بَلَدٍ مِنَ الْبُلْدَانِ حُزْنٌ حَزِنَتْ هَذِهِ لِأَنَّهَا مِنْهَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 241 روایة: 2
جابر جعفى گوید: در برابر امام باقر (ع) بودم كه دل گرفته شدم، بحضرت عرضكردم: گاهى بدون اینكه مصیبتى بمن رسد یا ناراحتى بسرم ریزد، اندوهگین مى شوم تا آنجا كه خانواده و دوستم اثرش را در رخسارم مشاهده كنند، فرمود:
آرى اى جابر خداى عزوجل مؤمنین را از طینت بهشتى آفرید و از نسیم روح خویش در آنها جارى ساخت، از اینرو است كه مؤمن است، (زیرا طینت بمنزله پدر و نسیم بجاى مادر است) پس هرگاه بیكى از آن ارواح در شهرى اندوهى رسد، آن روح دیگر اندهگین شود، زیرا از جنس اوست.
(2040)3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ عَیْنُهُ وَ دَلِیلُهُ لَا یَخُونُهُ وَ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَغُشُّهُ وَ لَا یَعِدُهُ عِدَةً فَیُخْلِفَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 242 روایة: 3
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن برادر مؤمن است، چشم و راهنماى اوست، نسبت باو خیانت و ستم و غش روا ندارد و با او خلف وعده نكند.
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى وَ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ كَالْجَسَدِ الْوَاحِدِ إِنِ اشْتَكَى شَیْئاً مِنْهُ وَجَدَ أَلَمَ ذَلِكَ فِى سَائِرِ جَسَدِهِ وَ أَرْوَاحُهُمَا مِنْ رُوحٍ وَاحِدَةٍ وَ إِنَّ رُوحَ الْمُؤْمِنِ لَأَشَدُّ اتِّصَالًا بِرُوحِ اللَّهِ مِنِ اتِّصَالِ شُعَاعِ الشَّمْسِ بِهَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 242 روایة: 4
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن برادر مؤمن است، مانند یك پیكریكه هرگاه عضوى از آن دردمند شود، اعضاء دیگر هم احساس درد كنند و روحهاى آنها نیز از یكروحست، و همانا روح مؤمن پیوستگیش بروح خدا از پیوستگى پرتو خورشید بخورشید بیشتر است.
5- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِى نَجْرَانَ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِیرَةِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ هُوَ عَیْنُهُ وَ مِرْآتُهُ وَ دَلِیلُهُ لَا یَخُونُهُ وَ لَا یَخْدَعُهُ وَ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَكْذِبُهُ وَ لَا یَغْتَابُهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 242 روایة: 5
و فرمود: مسلمان برادر مسلمان است، چشم و آینه و راهنماى اوست، نسبت باو خیانت و نیرنگ و ستم نكند و او را تكذیب ننماید و از او غیبت نكند.
6- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ دَخَلَ عَلَیْهِ رَجُلٌ فَقَالَ لِى تُحِبُّهُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ لِى وَ لِمَ لَا تُحِبُّهُ وَ هُوَ أَخُوكَ وَ شَرِیكُكَ فِى دِینِكَ وَ عَوْنُكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَ رِزْقُهُ عَلَى غَیْرِكَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 242 روایة: 6
حفص بخترى گوید: خدمت امام صادق (ع) بودم كه مردى وارد شد، حضرت بمن فرمود: او را دوست دارى؟ عرضكردم: آرى، فرمود: چرا دوستش نداشته باشى، كه او برادر تو و شریك دین تو و یاور تو علیه دشمنت مى باشد و روزى او هم بر عهده دیگریست.
7- أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَیْلٍ عَنْ أَبِى حَمْزَةَ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ لِأَبِیهِ وَ أُمِّهِ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ الْمُؤْمِنِینَ مِنْ طِینَةِ الْجِنَانِ وَ أَجْرَى فِى صُوَرِهِمْ مِنْ رِیحِ الْجَنَّةِ فَلِذَلِكَ هُمْ إِخْوَةٌ لِأَبٍ وَ أُمٍ
اصول كافى جلد3 صفحه: 242 روایة: 7
امام باقر (ع) مى فرمود: مؤمن برادر پدر و مادرى مؤمن است، زیرا خداى عزوجل مؤمنین را از سرشت بهشتى آفرید و از نسیم بهشت در پیكرشان دمید، از اینجهت مؤمنین برادر پدر و مادرى یكدیگرند.
(2045)8- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَجَّالِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ أَخُو الْمُؤْمِنِ عَیْنُهُ وَ دَلِیلُهُ لَا یَخُونُهُ وَ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَغُشُّهُ وَ لَا یَعِدُهُ عِدَةً فَیُخْلِفَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 243 روایة: 8
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن برادر مؤمن است، چشم و راهنماى اوست، نسبت باو خیانت و ستم و نیرنگ روا ندارد و با او خلف وعده نكند.
9- أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ جَمِیلٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ الْمُؤْمِنُونَ خَدَمٌ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ قُلْتُ وَ كَیْفَ یَكُونُونَ خَدَماً بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ قَالَ یُفِیدُ بَعْضُهُمْ بَعْضاً الْحَدِیثَ
اصول كافى جلد3 صفحه: 243 روایة: 9
امام صادق (ع) مى فرمود: مؤمنین خدمتگزار یكدیگرند. راوى گوید: عرضكردم: چگونه خدمتگزار یكدیگرند؟ فرمود: بیكدیگر فایده رسانند... - تا آخر حدیث.
10- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِیِّ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ إِنَّ نَفَراً مِنَ الْمُسْلِمِینَ خَرَجُوا إِلَى سَفَرٍ لَهُمْ فَضَلُّوا الطَّرِیقَ فَأَصَابَهُمْ عَطَشٌ شَدِیدٌ فَتَكَفَّنُوا وَ لَزِمُوا أُصُولَ الشَّجَرِ فَجَاءَهُمْ شَیْخٌ وَ عَلَیْهِ ثِیَابٌ بِیضٌ فَقَالَ قُومُوا فَلَا بَأْسَ عَلَیْكُمْ فَهَذَا الْمَاءُ فَقَامُوا وَ شَرِبُوا وَ ارْتَوَوْا فَقَالُوا مَنْ أَنْتَ یَرْحَمُكَ اللَّهُ فَقَالَ أَنَا مِنَ الْجِنِّ الَّذِینَ بَایَعُوا رَسُولَ اللَّهِ ص إِنِّى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ عَیْنُهُ وَ دَلِیلُهُ فَلَمْ تَكُونُوا تَضَیَّعُوا بِحَضْرَتِى
اصول كافى جلد3 صفحه: 243 روایة: 10
امام باقر (ع) مى فرمود: جماعتى از مسلمین به سفرى رفتند و راه را گم كردند تا بسیار تشنه شدند، كفن پوشیدند (از جاده بكنارى رفتند) و خود را بریشه هاى درخت (كه اندك رطوبتى داشت) چسبانیدند، پیرمردى سفید پوش نزد آنها آمد و گفت، برخیزید، باكى بر شما نیست. این آبست، آنها برخاستند و آشامیدند و سیر آب گشتند، سپس گفتند: كیستى تو - خدایت رحمت كند -؟ گفت: من از طایفه جنى هستم كه با رسول خدا صلى الله علیه و آله بیعت کردند من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم كه فرمود: مؤمن برادر مؤمن است، چشم او و راهنماى او است. پس شما نباید در محضر من تباه گردید.
11- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِیعاً عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ رِبْعِیٍّ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَخْذُلُهُ وَ لَا یَغْتَابُهُ وَ لَا یَخُونُهُ وَ لَا یَحْرِمُهُ قَالَ رِبْعِیٌّ فَسَأَلَنِی رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِنَا بِالْمَدِینَةِ فَقَالَ سَمِعْتُ فُضَیْلًا یَقُولُ ذَلِكَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ نَعَمْ فَقَالَ فَإِنِّى سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَغُشُّهُ وَ لَا یَخْذُلُهُ وَ لَا یَغْتَابُهُ وَ لَا یَخُونُهُ وَ لَا یَحْرِمُهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 243 روایة: 11
امام صادق (ع) مى فرمود: مسلمان برادر مسلمانست. ستمش نكند و رهایش نسازد (غیبتش نكند و با او خیانت ننماید و محرومش نسازد).
ربعى گوید: مردى از هم مذهبان ما در مدینه از من پرسید و گفت: تو خود شنیدى كه فضیل بن یسار چنین گفت؟ گفتم: آرى، گفت: اما من از امام صادق (ع) شنیدم كه مى فرمود: مسلمان برادر مسلمان است، باو ستم نكند و فریبش ندهد و او را وانگذارد، و غیبتش نكند و با او خیانت ننماید و محرومش نسازد.