فهرست کتاب


اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: هنگامیكه خداى عزوجل بخواهد مؤمن آفریند

بَابُ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَخْلُقَ الْمُؤْمِنَ
(1465)1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُسْلِمٍ الْحُلْوَانِیِّ عَنْ أَبِی إِسْمَاعِیلَ الصَّیْقَلِ الرَّازِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ فِی الْجَنَّةِ لَشَجَرَةً تُسَمَّى الْمُزْنَ فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یَخْلُقَ مُؤْمِناً أَقْطَرَ مِنْهَا قَطْرَةً فَلَا تُصِیبُ بَقْلَةً وَ لَا ثَمَرَةً أَكَلَ مِنْهَا مُؤْمِنٌ أَوْ كَافِرٌ إِلَّا أَخْرَجَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ صُلْبِهِ مُؤْمِناً
اصول كافى جلد3 صفحه: 22 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: در بهشت درختى است كه مزن نام دارد، چون خدا خواهد مؤمنى بیافریند، قطره ئى از آن بچكاند، آن قطره بهر سبزى و میوه ئى كه رسد و مؤمن یا كافرى از آن بخورد، خداى عزوجل از صلب او مؤمنى خارج كند.

باب: در اینكه صبغه همان اسلام است

بابٌ فِى أَنَّ الصِّبْغَةَ هِیَ الْإِسْلَامُ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الْإِسْلَامُ وَ قَالَ فِى قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى قَالَ هِیَ الْإِیمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِیكَ لَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:1
امام صادق (ع) درباره قول خداى عزوجل: «رنگ آمیزى خداست، كیست كه رنگ آمیزیش از خدا بهتر باشد؟ 138 سوره 2 -» فرمود: مقصود اسلام است و درباره قول خداى عزوجل «بدست آویزى محكم چنگ زده است 256 سوره 2 -» فرمود: آن دست آویز ایمان بخداى یگانه بى شریك است.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِى نَصْرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سِرْحَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الصِّبْغَةُ هِیَ الْإِسْلَامُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:2
امام صادق (ع) راجع به قول خداى عزوجل: رنگ آمیزى خدا است، كیست كه رنگ آمیزیش از خدا بهتر باشد؟» فرمود: آن رنگ آمیزى اسلام است.
3- سَمَاعَةَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الصِّبْغَةُ هِیَ الْإِسْلَامُ وَ قَالَ فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى قَالَ هِیَ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:3
محمد بن مسلم از یكى از دو امام پنجم یا ششم علیهما السلام نقل مى كند كه آنحضرت درباره خداى عزوجل: «رنگ آمیزى خداست، كیست كه رنگ آمیزیش بهتر از خدا باشد؟» فرمود: آن رنگ آمیزى اسلام است و راجع به قول خداى عزوجل: «هر كه بطغیانگر كافر شود، و بخدا ایمان آورد، بدست آویزى محكم چنگ زده است 256 سوره 2» فرمود: آن دست آویز ایمان است.
شرح- فطرت توحید و خداشناسى را كه در اول خلقت خدایتعالى به انسان عطا فرموده نامش را رنگ آمیزى گذاشته است، زیرا چنانكه رنگ آمیزى براى پارچه و لباس زیور و زینت است، اسلام و خداشناسى هم زیور و زینت روح انسانست و یا آنكه كلمه صبغه (رنگ آمیزى) از باب مشاكلت است، زیرا نصارى فرزندان خود را در آب زرد رنگى كه آنرا عمودیه مینامیدند، شستشو میدادند و عقیده داشتند كه فرزندشان بدین وسیله رنگ نصرانیت میگیرد و پاك مى شود، خداى تعالى مى فرماید: رنگ آمیزى خدا اسلام است نه نصرانیت.

باب: در اینكه سكینه ایمان است

بَابٌ فِى أَنَّ السَّكِینَةَ هِیَ الْإِیمَانُ
1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْزَلَ السَّكِینَةَ فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ قَالَ وَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 24 روایة:1
ابوحمزه گوید: از امام باقر علیه السلام راجع به قول خداى عزوجل: «سكینه را در دل مؤمنین نازل كرد 4 سوره 48 -» پرسیدم، فرمود: سكینه ایمانست و باز درباره قول خداى عزّوجلّ: «با روحى از جانب خود ایشانرا تأیید كرد» پرسیدم، فرمود: آن روح ایمانست.
(1470)2- عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ فُضَیْلٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع أُولئِكَ كَتَبَ فِى قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ هَلْ لَهُمْ فِیمَا كَتَبَ فِى قُلُوبِهِمْ صُنْعٌ قَالَ لَا
اصول كافى جلد3 صفحه: 24 روایة:2
فضیل گوید: بامام صادق (ع) عرضكردم: اینكه خدا فرماید: «ایشانند كه خدا ایمانرا در دلهایشان رقم زده، 22 سوره 58» آیا خود آنها نسبت بآنچه خدا در دلهایشان رقم زده دستى دارند؟» فرمود: نه.
شرح: این روایت با عنوان باب مناسبت ندارد و گویا از روایات باب سابق بوده و اشتباهاً در اینجا درج شده است. و نیز روایتى بدین مضمون در ج 1 ص 229 بشماره 411 گذشت و در آنجا شرحى نسبت بآن بیان شد، كه مختصرش اینست: احداث وایجاد ایمان در دل مؤمن از عهده بنده خارج است و وظیفه او نیست بلكه این كار فقط بدست خداست، ولى وظیفه بنده اینست كه صفحه دل را از تعصب و اغراض باطل پاك كند و آنرا آماده پذیرش قلم خدا سازد، مثلاً درصدر همین آیه صفتى براى مؤمنین ذكر نموده و سپس فرموده است اولئك كتب... و پیداست كه غیر ایشان مشمول رقم زدن خدا نمى شوند و صدر آیه اینست: لَّا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ «گروهى را که بخدا و روز جزا ایمان آورده اند، نبینى كه با كسانیكه با خدا وپیغمبرش مخالفت مى كنند، دوستى ورزند، اگر چه پدران یا پسران یا برادران یا خویشانشان باشند».
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ السَّكِینَةُ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 24 روایة:3
محمد بن مسلم گوید: امام باقر علیه السلام فرمود: سكینه همان ایمانست.
4- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ وَ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ وَ غَیْرِهِمَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ هُوَ الَّذِى أَنْزَلَ السَّكِینَةَ فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 25 روایة:4
امام صادق (ع) درباره خداى عزّوجلّ: «او است كه سكینه را در دلهاى مؤمنین نازل كرده 26 سوره 48» فرمود: آن سكینه ایمانست.
5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ جَمِیلٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ هُوَ الَّذِى أَنْزَلَ السَّكِینَةَ فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ قَالَ وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ وَ عَنْ قَوْلِهِ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى قَالَ هُوَ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 25 روایة:5
جمیل گوید: از امام صادق (ع) درباره قول خداى عزّوجلّ «اوست كه سكینه را در دلهاى مؤمنین نازل كرده» پرسیدم فرمود: آن سكینه ایمانست. و اینكه فرماید: «و با روحى از خود تأییدشان كرد» آن روح ایمانست و راجع به قول خدایتعالى «و كلمه تقوى را گردن گیرشان ساخت، 26 سوره 48» پرسیدم، فرمود: آن كلمه ایمانست.