اصول کافی جلد سوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

باب: بودن مؤمن در صلب كافر

بَابُ كَوْنِ الْمُؤْمِنِ فِى صُلْبِ الْكَافِرِ
1- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْوَشَّاءِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَیْسَرَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ نُطْفَةَ الْمُؤْمِنِ لَتَكُونُ فِى صُلْبِ الْمُشْرِكِ فَلَا یُصِیبُهُ مِنَ الشَّرِّ شَیْ ءٌ حَتَّى إِذَا صَارَ فِی رَحِمِ الْمُشْرِكَةِ لَمْ یُصِبْهَا مِنَ الشَّرِّ شَیْ ءٌ حَتَّى تَضَعَهُ فَإِذَا وَضَعَتْهُ لَمْ یُصِبْهُ مِنَ الشَّرِّ شَیْ ءٌ حَتَّى یَجْرِیَ عَلَیْهِ الْقَلَمُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 21 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود، نطفه مؤمن در صلب مشرك قرار میگیرد، ولى هیچگونه بدى و آلودگى باو نمیرسد، تا زمانیكه در زهدان زن مشركه قرار گیرد. در آنجا هم هیچگونه بدى باو نرسد تا او را بزاید چون او را زائید، باز هم هیچگونه بدى باو نرسد، تا آنكه قلم تكلیف بر او جارى شود.
توضیح- گاهى نطفه مؤمن در پدریكه كافر است و رحم مادرى كه كافر است قرار میگیرد و در دامن آنها تربیت میشود، ولى از كفر و شرك پدر و مادر هیچگونه آلودگى و پلیدى بآن فرزندى مؤمن نمیرسد تا زمانیكه خودش بحد بلوغ و رشد رسد و مكلف شود و طبق اعمال و رفتار خویش پاداش یا كیفر بیند. و در دوران قبل از بلوغ اگر چه از نظر تبعیت حكم بكفر و نجاست او میشود، ولى آن حكم ظاهرى است و بایمان واقعى او زیانى نرساند، و از اینجا حكم ولدالزنا روشن میشود، زیرا زمانیكه كفر و شرك پدر مادر بایمان فرزند زیان نرساند، گناه و فسق آنها بطریق اولى باو زیانى نخواهد رسانید.
2- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ یَقْطِینٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَى ع قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنِّی قَدْ أَشْفَقْتُ مِنْ دَعْوَةِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع عَلَى یَقْطِینٍ وَ مَا وَلَدَ فَقَالَ یَا أَبَا الْحَسَنِ لَیْسَ حَیْثُ تَذْهَبُ إِنَّمَا الْمُؤْمِنُ فِى صُلْبِ الْكَافِرِ بِمَنْزِلَةِ الْحَصَاةِ فِى اللَّبِنَةِ یَجِى ءُ الْمَطَرُ فَیَغْسِلُ اللَّبِنَةَ وَ لَا یَضُرُّ الْحَصَاةَ شَیْئاً
اصول كافى جلد3 صفحه: 22 روایة:2
على بن یقطین گوید: بموسى بن جعفر (ع) عرضكردم: من از نفرینى كه امام صادق (ع) بیقطین و فرزندانش كرده نگران و ترسانم، فرمود: اى ابوالحسن! آنگونه كه تو فكر میكنى نیست، همانا مؤمن در صلب كافر مانند سنگریزه در میان خشت است، باران میآید و خشت را میشوید و بسنگریزه هیچگونه آسیبى نمیرساند.
توضیح- از این روایت و نیز روایت 937 بدست میآید كه یقطین نزد امام ششم (ع) پسندیده نبوده و حضرت نسبت باو و فرزندانش نفرین فرموده است، ولى پسرش على بجلالت قدر و عظمت منزلت معروفست، چنانچه از این خبر هم استفاده میشود.

باب: هنگامیكه خداى عزوجل بخواهد مؤمن آفریند

بَابُ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَخْلُقَ الْمُؤْمِنَ
(1465)1- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُسْلِمٍ الْحُلْوَانِیِّ عَنْ أَبِی إِسْمَاعِیلَ الصَّیْقَلِ الرَّازِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ فِی الْجَنَّةِ لَشَجَرَةً تُسَمَّى الْمُزْنَ فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یَخْلُقَ مُؤْمِناً أَقْطَرَ مِنْهَا قَطْرَةً فَلَا تُصِیبُ بَقْلَةً وَ لَا ثَمَرَةً أَكَلَ مِنْهَا مُؤْمِنٌ أَوْ كَافِرٌ إِلَّا أَخْرَجَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ صُلْبِهِ مُؤْمِناً
اصول كافى جلد3 صفحه: 22 روایة:1
امام صادق (ع) فرمود: در بهشت درختى است كه مزن نام دارد، چون خدا خواهد مؤمنى بیافریند، قطره ئى از آن بچكاند، آن قطره بهر سبزى و میوه ئى كه رسد و مؤمن یا كافرى از آن بخورد، خداى عزوجل از صلب او مؤمنى خارج كند.

باب: در اینكه صبغه همان اسلام است

بابٌ فِى أَنَّ الصِّبْغَةَ هِیَ الْإِسْلَامُ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الْإِسْلَامُ وَ قَالَ فِى قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى قَالَ هِیَ الْإِیمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِیكَ لَهُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:1
امام صادق (ع) درباره قول خداى عزوجل: «رنگ آمیزى خداست، كیست كه رنگ آمیزیش از خدا بهتر باشد؟ 138 سوره 2 -» فرمود: مقصود اسلام است و درباره قول خداى عزوجل «بدست آویزى محكم چنگ زده است 256 سوره 2 -» فرمود: آن دست آویز ایمان بخداى یگانه بى شریك است.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِى نَصْرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سِرْحَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الصِّبْغَةُ هِیَ الْإِسْلَامُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:2
امام صادق (ع) راجع به قول خداى عزوجل: رنگ آمیزى خدا است، كیست كه رنگ آمیزیش از خدا بهتر باشد؟» فرمود: آن رنگ آمیزى اسلام است.
3- سَمَاعَةَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً قَالَ الصِّبْغَةُ هِیَ الْإِسْلَامُ وَ قَالَ فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى قَالَ هِیَ الْإِیمَانُ
اصول كافى جلد3 صفحه: 23 روایة:3
محمد بن مسلم از یكى از دو امام پنجم یا ششم علیهما السلام نقل مى كند كه آنحضرت درباره خداى عزوجل: «رنگ آمیزى خداست، كیست كه رنگ آمیزیش بهتر از خدا باشد؟» فرمود: آن رنگ آمیزى اسلام است و راجع به قول خداى عزوجل: «هر كه بطغیانگر كافر شود، و بخدا ایمان آورد، بدست آویزى محكم چنگ زده است 256 سوره 2» فرمود: آن دست آویز ایمان است.
شرح- فطرت توحید و خداشناسى را كه در اول خلقت خدایتعالى به انسان عطا فرموده نامش را رنگ آمیزى گذاشته است، زیرا چنانكه رنگ آمیزى براى پارچه و لباس زیور و زینت است، اسلام و خداشناسى هم زیور و زینت روح انسانست و یا آنكه كلمه صبغه (رنگ آمیزى) از باب مشاكلت است، زیرا نصارى فرزندان خود را در آب زرد رنگى كه آنرا عمودیه مینامیدند، شستشو میدادند و عقیده داشتند كه فرزندشان بدین وسیله رنگ نصرانیت میگیرد و پاك مى شود، خداى تعالى مى فرماید: رنگ آمیزى خدا اسلام است نه نصرانیت.