اصول کافی جلد دوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

زندگى حسین بن على علیهماالسلام

بَابُ مَوْلِدِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع
وُلِدَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ ع فِی سَنَةِ ثَلَاثٍ وَ قُبِضَ ع فِی شَهْرِ الْمُحَرَّمِ مِنْ سَنَةِ إِحْدَى وَ سِتِّینَ مِنَ الْهِجْرَةِ وَ لَهُ سَبْعٌ وَ خَمْسُونَ سَنَةً وَ أَشْهُرٌ قَتَلَهُ عُبَیْدُ اللَّهِ بْنُ زِیَادٍ لَعَنَهُ اللَّهُ فِی خِلَافَةِ یَزِیدَ بْنِ مُعَاوِیَةَ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ هُوَ عَلَى الْكُوفَةِ وَ كَانَ عَلَى الْخَیْلِ الَّتِی حَارَبَتْهُ وَ قَتَلَتْهُ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ لَعَنَهُ اللَّهُ بِكَرْبَلَاءَ یَوْمَ الْإِثْنَیْنِ لِعَشْرٍ خَلَوْنَ مِنَ الْمُحَرَّمِ وَ أُمُّهُ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ ص
حسین بن على علیهماالسلام در سال سوم هجرى متولد شد و در ماه محرم سال 61 هجرى درگذشت و 57 سال و چند ماه داشت، عبیداللّه بن زیاد لعنه اللّه در زمان خلافت یزید بن معاویه لعنه اللّه وقتى كه حاكم كوفه بود آن حضرت را شهید كرد، و فرمانده لشكرى كه با او جنگید و او را كشت عمر بن سعد لعنه اللّه بود و در كربلا در روز دوشنبه دهم محرم اتفاق افتاد، مادر آن حضرت فاطمه دختر پیغمبر صلى اللّه علیه و آله است.
1- سَعْدٌ وَ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ أَخِیهِ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُبِضَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ ع یَوْمَ عَاشُورَاءَ وَ هُوَ ابْنُ سَبْعٍ وَ خَمْسِینَ سَنَةً
اصول كافى جلد 2 صفحه 363 روایت 1
امام صادق علیه السلام فرمود: حسین بن على علیهماالسلام در روز عاشورا بدرود زندگى گفت و 57 سال داشت.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَرْزَمِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ بَیْنَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ ع طُهْرٌ وَ كَانَ بَیْنَهُمَا فِی الْمِیلَادِ سِتَّةُ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً
اصول كافى جلد 2 صفحه 364 روایت 2
و فرمود: میان حسن و حسین علیهماالسلام یك طهر فاصله شد و فاصله میان تولدشان 6 ماه و ده روز بود.
شرح:
علامه مجلسى (ره) راجع به تاریخ ولادت و وفات امام حسین علیه السلام و فاصله میان آن حضرت با برادرش امام حسن علیه السلام اقوالى بدین ترتیب ذكر مى كند:
1- شیخ در تهذیب: ولادتش در آخر ربیع الاول سال سوم بوده.
2- مرحوم طبرسى در اعلام الورى: روز سه شنبه یا پنجشنبه سوم شعبان و یا پنجم شعبان سال چهارم ده ماه و 20 روز بعد از تولد برادرش بوده.
3- شیخ مفید در ارشاد: در پنجم شعبان سال چهارم.
4- شیخ در مصباح: روز پنجشنبه سوم شعبان سال چهارم.
5 - كشف الغمه: پنجم شعبان سال چهارم و حضرت فاطمه علهاالسلام 50 روز بعد از ولادت امام حسن به او آبستن شد.
6- ابن خشاب: فاصله میان او و برادرش 7 ماه و ده روز بود.
7- شهید اول در دروس: آخر ربیع الاول سال سوم هجرى و بعضى گفته اند: در روز پنجشنبه سیزدهم ماه رمضان.
8 - شیخ بن نما: در پنجم جمادى الاولى و مدت حملش 6 ماه بوده سپس مجلسى (ره) گوید: شیخ طوسى از آن جهت ولادت آنحضرت را در آخر ربیع الاول دانسته كه ولادت امام حسن در نیمه رمضان و فاصله میان او و برادرش به شش ماه و ده روز نزدش ثابت و مسلم بوده است، ولى ولادت امام حسن علیه السلام در ماه رمضان به روایت معتبرى مستند نمى باشد.
3- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ وَ الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنْ أَبِی خَدِیجَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَمَّا حَمَلَتْ فَاطِمَةُ ع بِالْحُسَیْنِ جَاءَ جَبْرَئِیلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنَّ فَاطِمَةَ ع سَتَلِدُ غُلَاماً تَقْتُلُهُ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ فَلَمَّا حَمَلَتْ فَاطِمَةُ بِالْحُسَیْنِ ع كَرِهَتْ حَمْلَهُ وَ حِینَ وَضَعَتْهُ كَرِهَتْ وَضْعَهُ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَمْ تُرَ فِی الدُّنْیَا أُمٌّ تَلِدُ غُلَاماً تَكْرَهُهُ وَ لَكِنَّهَا كَرِهَتْهُ لِمَا عَلِمَتْ أَنَّهُ سَیُقْتَلُ قَالَ وَ فِیهِ نَزَلَتْ هَذِهِ الْ آیَةُ وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً
اصول كافى جلد 2 صفحه 364 روایت 3
امام صادق علیه السلام فرمود: چون فاطمه علیهاالسلام به حسین آبستن شد، جبرئیل نزد پیغمبر صلى اللّه علیه و آله آمد و عرض كرد: همانا فاطمه علیهاالسلام پسرى خواهد زائید كه امتت او را بعد از تو مى كشند، چون فاطمه به حسین علیه السلام آبستن شد خوشحال نبود، و چون زائید از زائیدنش هم خوشحال نبود سپس امام صادق علیه السلام فرمود: در دنیا مادرى دیده نشده كه پسرى به زاید و خوشحال نباشد، ولى فاطمه خوشحال نبود، زیرا دانست كه او كشته خواهد شد، و این آیه درباره او نازل شد «ما انسان را به نیكى نمودن نسبت به پدر و مادرش سفارش نموده ایم، مادرش او را به ناخوشى باردار شد و بناخوشى زائید و بار داشتن و از شیر گرفتنش سى ماه بود 15 سوره 46 -».
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو الزَّیَّاتِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ جَبْرَئِیلَ ع نَزَلَ عَلَى مُحَمَّدٍ ص فَقَالَ لَهُ یَا مُحَمَّدُ إِنَّ اللَّهَ یُبَشِّرُكَ بِمَوْلُودٍ یُولَدُ مِنْ فَاطِمَةَ تَقْتُلُهُ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ فَقَالَ یَا جَبْرَئِیلُ وَ عَلَى رَبِّیَ السَّلَامُ لَا حَاجَةَ لِی فِی مَوْلُودٍ یُولَدُ مِنْ فَاطِمَةَ تَقْتُلُهُ أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی فَعَرَجَ ثُمَّ هَبَطَ ع فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَقَالَ یَا جَبْرَئِیلُ وَ عَلَى رَبِّیَ السَّلَامُ لَا حَاجَةَ لِی فِی مَوْلُودٍ تَقْتُلُهُ أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی فَعَرَجَ جَبْرَئِیلُ ع إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ هَبَطَ فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَبَّكَ یُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ یُبَشِّرُكَ بِأَنَّهُ جَاعِلٌ فِی ذُرِّیَّتِهِ الْإِمَامَةَ وَ الْوَلَایَةَ وَ الْوَصِیَّةَ فَقَالَ قَدْ رَضِیتُ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى فَاطِمَةَ أَنَّ اللَّهَ یُبَشِّرُنِی بِمَوْلُودٍ یُولَدُ لَكِ تَقْتُلُهُ أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی فَأَرْسَلَتْ إِلَیْهِ لَا حَاجَةَ لِی فِی مَوْلُودٍ مِنِّی تَقْتُلُهُ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ فَأَرْسَلَ إِلَیْهَا أَنَّ اللَّهَ قَدْ جَعَلَ فِی ذُرِّیَّتِهِ الْإِمَامَةَ وَ الْوَلَایَةَ وَ الْوَصِیَّةَ فَأَرْسَلَتْ إِلَیْهِ أَنِّی قَدْ رَضِیتُ فَ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَ عَلى والِدَیَّ وَ أَنْ أَعْمَلَ صالِحاً تَرْضاهُ وَ أَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی فَلَوْ لَا أَنَّهُ قَالَ أَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی لَكَانَتْ ذُرِّیَّتُهُ كُلُّهُمْ أَئِمَّةً وَ لَمْ یَرْضَعِ الْحُسَیْنُ مِنْ فَاطِمَةَ ع وَ لَا مِنْ أُنْثَى كَانَ یُؤْتَى بِهِ النَّبِیَّ فَیَضَعُ إِبْهَامَهُ فِی فِیهِ فَیَمُصُّ مِنْهَا مَا یَكْفِیهَا الْیَوْمَیْنِ وَ الثَّلَاثَ فَنَبَتَ لَحْمُ الْحُسَیْنِ ع مِنْ لَحْمِ رَسُولِ اللَّهِ وَ دَمِهِ وَ لَمْ یُولَدْ لِسِتَّةِ أَشْهُرٍ إِلَّا عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ ع وَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ ع
وَ فِی رِوَایَةٍ أُخْرَى عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع أَنَّ النَّبِیَّ ص كَانَ یُؤْتَى بِهِ الْحُسَیْنُ فَیُلْقِمُهُ لِسَانَهُ فَیَمُصُّهُ فَیَجْتَزِئُ بِهِ وَ لَمْ یَرْتَضِعْ مِنْ أُنْثَى
اصول كافى جلد 2 صفحه 365 روایت 4
امام صادق علیه السلام فرمود: جبرئیل علیه السلام بر محمد صلى اللّه علیه و آله نازل شد و گفت: اى محمد! خدا ترا مژده مى دهد به مولودى كه از فاطمه متولد شود و امت تو او را بعد از تو مى كشند فرمود: اى جبرئیل! سلام به پروردگارم، مرا به مولودى كه از فاطمه متولد شود و امتم او را به كشند نیازى نیست، جبرئیل به آسمان بالا رفت و سپس فرود آمد و همان سخن را گفت، پیغمبر فرمود: اى جبرئیل! سلام به پروردگارم مرا به مولودى كه از فاطمه متولد شود و امتم او را به كشند نیازى نیست، جبرئیل به آسمان بالا رفت و سپس فرود آمد و گفت: اى محمد! پروردگارت به تو سلام مى رساند و ترا مژده مى دهد كه امامت و ولایت و وصیت را در ذریه آن مولود قرار می دهد، فرمود: راضی گشتم، سپس نزد فاطمه فرستاد که خدا مرا به مولودی مژده میدهد که از تو متولد میشود و پس از من امتم او را میشکند، فاطمه پیغام داد که مرا بمولودی که امت تو او را پس از تو بکشند نیازی نیست، پیغمبر پیغام داد که خدا امامت و ولایت و وصیت را در ذریه او قرار داده، او هم پیغام داد كه من راضى گشتم.
«پس به ناخوشى او را آبستن شد و به ناخوشى زائید و از آبستن شدن تا از شیر گرفتنش سى ماه بود، و چون به قوت رسید و چهل ساله شد، گفت: پروردگارا! مرا وادار كن تا نعمت ترا كه به من و به پدر و مادرم انعام كرده ئى سپاس گزارم و عملى شایسته كنم كه پسند تو باشد و بعضى از فرزندانم را شایسته كن» اگر او نمى فرمود: بعضى از فرزندانم را شایسته كن، همه فرزندان آنحضرت امام مى شدند، و امام حسین از فاطمه علیهماالسلام و از هیچ زن دیگر شیر نخورد، بلكه او را خدمت پیغمبر صلى اللّه علیه و آله مى آوردند و آن حضرت انگشت ابهامش را در دهان او مى گذارد و او باندازه اى كه دو روز و سه روزش را كفایت كند، از آن مى مكید، پس گوشت حسین علیه السلام از گوشت و خون رسولخدا صلى اللّه علیه و آله روئید. و فرزندى شش ماهه متولد نشد، جز عیسى بن مریم علیه السلام و حسین بن على علیهماالسلام.
و در روایت دیگر است كه امام رضا علیه السلام فرمود: حسین را نزد پیغمبر صلى اللّه علیه و آله مى آوردند و آن حضرت زبانش را در دهان او مى گذاشت تا مى مكید و به همان اكتفا مى كرد و از هیچ زنى شیر نخورد.
5- عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ رَفَعَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَنَظَرَ نَظْرَةً فِی النُّجُومِ فَقالَ إِنِّی سَقِیمٌ قَالَ حَسَبَ فَرَأَى مَا یَحُلُّ بِالْحُسَیْنِ ع فَقَالَ إِنِّی سَقِیمٌ لِمَا یَحُلُّ بِالْحُسَیْنِ ع
اصول كافى جلد 2 صفحه 366 روایت 5
امام صادق علیه السلام راجع بقول خداى عزوجل: «ابراهیم نگاهى به ستارگان كرد و گفت من بیمارم 88 سوره 37 -» فرمود: ابراهیم حساب كرد و آنچه به حسین علیه السلام وارد مى شود (از اوضاع كواكب) فهمید، سپس گفت: من بیمارم، از آنچه به حسین علیه السلام وارد مى شود.
6- أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَمَّا كَانَ مِنْ أَمْرِ الْحُسَیْنِ ع مَا كَانَ ضَجَّتِ الْمَلَائِكَةُ إِلَى اللَّهِ بِالْبُكَاءِ وَ قَالَتْ یُفْعَلُ هَذَا بِالْحُسَیْنِ صَفِیِّكَ وَ ابْنِ نَبِیِّكَ قَالَ فَأَقَامَ اللَّهُ لَهُمْ ظِلَّ الْقَائِمِ ع وَ قَالَ بِهَذَا أَنْتَقِمُ لِهَذَا
اصول كافى جلد 2 صفحه 366 روایت 6
امام صادق علیه السلام فرمود: چون كار حسین چنان شد كه شد (اصحاب و جوانهایش كشته شدند و خودش تنها ماند) فرشتگان به سوى خدا شیون و گریه برداشتند و گفتند: با حسین برگزیده و پسر پیغمبرت چنین رفتار كنند؟ پس خدا شبح و سایه حضرت قائم علیه السلام را به آنها نمود و فرمود: با این انتقام او را مى گیرم.
7- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ لَمَّا نَزَلَ النَّصْرُ عَلَى الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ حَتَّى كَانَ بَیْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ ثُمَّ خُیِّرَ النَّصْرَ أَوْ لِقَاءَ اللَّهِ فَاخْتَارَ لِقَاءَ اللَّهِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 367 روایت 7
امام باقر علیه السلام فرمود، چون نصرت خدا براى حسین بن على علیه السلام فرود آمد تا آنجا كه میان آسمان و زمین قرار گرفت، او را در انتخاب نصرت یا دیدار خدا مخیر ساختند، او دیدار خدا را انتخاب كرد.
8- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَبُو كُرَیْبٍ وَ أَبُو سَعِیدٍ الْأَشَجُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ أَبِیهِ إِدْرِیسَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِیِّ قَالَ لَمَّا قُتِلَ الْحُسَیْنُ ع أَرَادَ الْقَوْمُ أَنْ یُوطِئُوهُ الْخَیْلَ فَقَالَتْ فِضَّةُ لِزَیْنَبَ یَا سَیِّدَتِی إِنَّ سَفِینَةَ كُسِرَ بِهِ فِی الْبَحْرِ فَخَرَجَ إِلَى جَزِیرَةٍ فَإِذَا هُوَ بِأَسَدٍ فَقَالَ یَا أَبَا الْحَارِثِ أَنَا مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَهَمْهَمَ بَیْنَ یَدَیْهِ حَتَّى وَقَفَهُ عَلَى الطَّرِیقِ وَ الْأَسَدُ رَابِضٌ فِی نَاحِیَةٍ فَدَعِینِی أَمْضِی إِلَیْهِ وَ أُعْلِمُهُ مَا هُمْ صَانِعُونَ غَداً قَالَ فَمَضَتْ إِلَیْهِ فَقَالَتْ یَا أَبَا الْحَارِثِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَتْ أَ تَدْرِی مَا یُرِیدُونَ أَنْ یَعْمَلُوا غَداً بِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع یُرِیدُونَ أَنْ یُوطِئُوا الْخَیْلَ ظَهْرَهُ قَالَ فَمَشَى حَتَّى وَضَعَ یَدَیْهِ عَلَى جَسَدِ الْحُسَیْنِ ع فَأَقْبَلَتِ الْخَیْلُ فَلَمَّا نَظَرُوا إِلَیْهِ قَالَ لَهُمْ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ لَعَنَهُ اللَّهُ فِتْنَةٌ لَا تُثِیرُوهَا انْصَرِفُوا فَانْصَرَفُوا
اصول كافى جلد 2 صفحه 367 روایت 8
(این روایت از نظر اینكه جنبه تاریخى دارد و سندش بامام علیه السلام نمى رسد از ترجمه آن صرفنظر شد).
(1260) 9- عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ یُونُسَ عَنْ مَصْقَلَةَ الطَّحَّانِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لَمَّا قُتِلَ الْحُسَیْنُ ع أَقَامَتِ امْرَأَتُهُ الْكَلْبِیَّةُ عَلَیْهِ مَأْتَماً وَ بَكَتْ وَ بَكَیْنَ النِّسَاءُ وَ الْخَدَمُ حَتَّى جَفَّتْ دُمُوعُهُنَّ وَ ذَهَبَتْ فَبَیْنَا هِیَ كَذَلِكَ إِذَا رَأَتْ جَارِیَةً مِنْ جَوَارِیهَا تَبْكِی وَ دُمُوعُهَا تَسِیلُ فَدَعَتْهَا فَقَالَتْ لَهَا مَا لَكِ أَنْتِ مِنْ بَیْنِنَا تَسِیلُ دُمُوعُكِ قَالَتْ إِنِّی لَمَّا أَصَابَنِی الْجَهْدُ شَرِبْتُ شَرْبَةَ سَوِیقٍ قَالَ فَأَمَرَتْ بِالطَّعَامِ وَ الْأَسْوِقَةِ فَأَكَلَتْ وَ شَرِبَتْ وَ أَطْعَمَتْ وَ سَقَتْ وَ قَالَتْ إِنَّمَا نُرِیدُ بِذَلِكِ أَنْ نَتَقَوَّى عَلَى الْبُكَاءِ عَلَى الْحُسَیْنِ ع قَالَ وَ أُهْدِیَ إِلَى الْكَلْبِیَّةِ جُوَناً لِتَسْتَعِینَ بِهَا عَلَى مَأْتَمِ الْحُسَیْنِ ع فَلَمَّا رَأَتِ الْجُوَنَ قَالَتْ مَا هَذِهِ قَالُوا هَدِیَّةٌ أَهْدَاهَا فُلَانٌ لِتَسْتَعِینِی عَلَى مَأْتَمِ الْحُسَیْنِ فَقَالَتْ لَسْنَا فِی عُرْسٍ فَمَا نَصْنَعُ بِهَا ثُمَّ أَمَرَتْ بِهِنَّ فَأُخْرِجْنَ مِنَ الدَّارِ فَلَمَّا أُخْرِجْنَ مِنَ الدَّارِ لَمْ یُحَسَّ لَهَا حِسٌّ كَأَنَّمَا طِرْنَ بَیْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ لَمْ یُرَ لَهُنَّ بِهَا بَعْدَ خُرُوجِهِنَّ مِنَ الدَّارِ أَثَرٌ
اصول كافى جلد 2 صفحه 367 روایت 9
مصقله گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام مى فرمود: چون حسین علیه السلام كشته شد، همسر كلبیه آن حضرت (یعنى دختر امرؤالقیس و مادر سكینه) برایش سوگوارى بپا كرد و خود گریست و زنان و خدمتگزاران او هم گریستند تا اشك چشمشان خشك شد و تمام گشت، آن هنگام یكى از كنیزانش را دید مى گرید و اشك چشمش جاریست، او را طلبید و گفت: چرا در میان ما تنها اشك چشم تو جاریست؟ او گفت: من چون به سختى و مشقت مى افتم سویق (شربت مخصوصى) مى آشامم، او هم دستور داد غذا و سویق تهیه كنند، و خودش از آن خورد و نوشید و به دیگران هم خورانید و نوشانید و گفت مقصودم از این عمل این است كه براى گریستن بر حسین علیه السلام نیرو پیدا كنیم.
شخصى براى زن كلبیه چند پرنده سیاه رنگ هدیه فرستاد تا به وسیله آنها بر سوگوارى حسین علیه السلام كمك شود، او چون آنها را دید، گفت: اینها چیست؟ گفتند: هدیه ایست كه فلانى فرستاده است تا بر سوگوارى حسین علیه السلام كمك شوى. او گفت: ما كه عروسى نداریم، اینها را براى چه مى خواهیم؟! سپس دستور داد تا آنها را از خانه بیرون كردند، چون از خانه بیرون شدند، اثرى از آنها احساس نشد، مثل اینكه میان آسمان و زمین پرواز كردند و بعد از رفتن آنها از خانه اثرى در خانه از آنها دیده نشد.
شرح :
این روایت چنانكه مرحوم مجلسى (ره) گوید: از نظر لفظ و معنى داراى تشویش و اضطرابست.

زندگانى على بن الحسین علیهماالسلام

بَابُ مَوْلِدِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع
وُلِدَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع فِی سَنَةِ ثَمَانٍ وَ ثَلَاثِینَ وَ قُبِضَ فِی سَنَةِ خَمْسٍ وَ تِسْعِینَ وَ لَهُ سَبْعٌ وَ خَمْسُونَ سَنَةً وَ أُمُّهُ سَلَامَةُ بِنْتُ یَزْدَجَرْدَ بْنِ شَهْرِیَارَ بْنِ شِیرَوَیْهِ بْنِ كِسْرَى أَبَرْوِیزَ وَ كَانَ یَزْدَجَرْدُ آخِرَ مُلُوكِ الْفُرْسِ
على بن الحسین علیهماالسلام در سال 38 متولد شد و در سال 95 در گذشت و 57 سال داشت و مادرش سلامه دختر یزدگرد پسر شهریار پسر شیرویه پسر خسرو پرویز است. و یزدگرد آخرین سلطان فارس است (قبل از اسلام).
1- الْحُسَیْنُ بْنُ الْحَسَنِ الْحَسَنِیُّ رَحِمَهُ اللَّهُ وَ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ جَمِیعاً عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ الْأَحْمَرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِیِّ عَنْ نَصْرِ بْنِ مُزَاحِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ لَمَّا أُقْدِمَتْ بِنْتُ یَزْدَجَرْدَ عَلَى عُمَرَ أَشْرَفَ لَهَا عَذَارَى الْمَدِینَةِ وَ أَشْرَقَ الْمَسْجِدُ بِضَوْئِهَا لَمَّا دَخَلَتْهُ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَیْهَا عُمَرُ غَطَّتْ وَجْهَهَا وَ قَالَتْ أُفٍّ بِیرُوجْ بَادَا هُرْمُزْ فَقَالَ عُمَرُ أَ تَشْتِمُنِی هَذِهِ وَ هَمَّ بِهَا فَقَالَ لَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَیْسَ ذَلِكَ لَكَ خَیِّرْهَا رَجُلًا مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ احْسُبْهَا بِفَیْئِهِ فَخَیَّرَهَا فَجَاءَتْ حَتَّى وَضَعَتْ یَدَهَا عَلَى رَأْسِ الْحُسَیْنِ ع فَقَالَ لَهَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ مَا اسْمُكِ فَقَالَتْ جَهَانْ شَاهُ فَقَالَ لَهَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع بَلْ شَهْرَبَانُوَیْهِ ثُمَّ قَالَ لِلْحُسَیْنِ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَتَلِدَنَّ لَكَ مِنْهَا خَیْرُ أَهْلِ الْأَرْضِ فَوَلَدَتْ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع وَ كَانَ یُقَالُ لِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع ابْنُ الْخِیَرَتَیْنِ فَخِیَرَةُ اللَّهِ مِنَ الْعَرَبِ هَاشِمٌ وَ مِنَ الْعَجَمِ فَارِسُ
وَ رُوِیَ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدُّؤَلِیَّ قَالَ فِیهِ
وَ إِنَّ غُلَاماً بَیْنَ كِسْرَى وَ هَاشِمٍ لَأَكْرَمُ مَنْ نِیطَتْ عَلَیْهِ التَّمَائِمُ

اصول كافى جلد 2 صفحه 369 روایت 1
امام باقر علیه السلام فرمود: چون دختر یزدگرد را نزد عمر آوردند، دوشیزگان مدینه براى تماشاى او سرمى كشیدند، و چون وارد مسجد شد، مسجد از پرتوش درخشان گشت (كنایه از اینكه اهل مسجد از قیافه و جمال آن دختر شادمان و متعجب گشتند) عمر به او نگریست، دختر رخسار خود را پوشید و گفت: اق بیروج یادا هرمز (واى، روزگار هرمز سیاه شد) عمر گفت: این دختر مرا ناسزا مى گوید؟! و بدو متوجه شد.
امیرالمؤمنین علیه السلام به عمر فرمود: تو این حق را ندارى، به او اختیار ده كه خودش مردى از مسلمین را انتخاب كند و در سهم غنیمتش حساب كن. (مهرش را از سهم بیت المال آن مرد حساب كن) عمر به او اختیار داد، دختر بیامد و دست خود را روى سر حسین علیه السلام گذاشت امیرالمؤمنین علیه السلام باو فرمود: نام تو چیست؟ گفت: جهانشاه، حضرت فرمود، بلكه شهربانویه باشد (19).
سپس به حسین فرمود: اى اباعبداللّه! از این دختر بهترین شخص روى زمین براى تو متولد شود و على بن الحسین از او متولد گشت، و على بن الحسین علیهماالسلام را ابن الخیرتین «پسر دو برگزیده» مى گفتند، زیرا برگزیده خدا از عرب هاشم بود و از عجم فارس و روایت شده كه ابوالاسود دئلى درباره آن حضرت شعرى بدین مضمون سروده است:
پسرى كه از یك سو به هاشم و یك سو به شاه كسرى مى رسد گرامیترین فرزندى است كه بدو بازوبند بسته اند.
شرح :
در عرب رسم بود كه كودكانى را كه موجب شگفت مردم بودند و بر كودكان دیگر شرافت و فضیلت داشتند. براى دفع چشم زخم، بازوبندى به آنها مى بستند.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُكَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ كَانَ لِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع نَاقَةٌ حَجَّ عَلَیْهَا اثْنَتَیْنِ وَ عِشْرِینَ حَجَّةً مَا قَرَعَهَا قَرْعَةً قَطُّ قَالَ فَجَاءَتْ بَعْدَ مَوْتِهِ وَ مَا شَعَرْنَا بِهَا إِلَّا وَ قَدْ جَاءَنِی بَعْضُ خَدَمِنَا أَوْ بَعْضُ الْمَوَالِی فَقَالَ إِنَّ النَّاقَةَ قَدْ خَرَجَتْ فَأَتَتْ قَبْرَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فَانْبَرَكَتْ عَلَیْهِ فَدَلَكَتْ بِجِرَانِهَا الْقَبْرَ وَ هِیَ تَرْغُو فَقُلْتُ أَدْرِكُوهَا أَدْرِكُوهَا وَ جِیئُونِی بِهَا قَبْلَ أَنْ یَعْلَمُوا بِهَا أَوْ یَرَوْهَا قَالَ وَ مَا كَانَتْ رَأَتِ الْقَبْرَ قَطُّ
اصول كافى جلد 2 صفحه 369 روایت 2
2- زراره گوید: امام باقر علیه السلام مى فرمود: على بن الحسین علیهما السلام ماده شترى داشت كه 22 سفر بر او حج رفته بود و یك تازیانه به او نزده بود، پس از وفات آن حضرت، ما بى خبر بودیم كه ناگاه یكى از خدمتگزاران یا غلامان آمد و گفت: ماده شتر از خانه بیرون رفته و بر سر قبر على بن الحسین زانو زده، گردنش را به قبر مى مالد و مى نالد، با وجود آنكه هنوز قبر را ندیده بود، من گفتم: خود را باو رسانید، خود را باو رسانید، و پیش از آنكه مردم او را ببینند و آگاه شوند نزد منش آرید.
شرح :
چون ظهور این گونه معجزات موجب شدت عداوت و تحریك دشمنان و مخالفین مى گشت حضرت باقر علیه السلام از نظر تقیه دستور داد بزودى آن شتر را به خانه برگردانند.
3- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ لَمَّا مَاتَ أَبِی عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع جَاءَتْ نَاقَةٌ لَهُ مِنَ الرَّعْیِ حَتَّى ضَرَبَتْ بِجِرَانِهَا عَلَى الْقَبْرِ وَ تَمَرَّغَتْ عَلَیْهِ فَأَمَرْتُ بِهَا فَرُدَّتْ إِلَى مَرْعَاهَا وَ إِنَّ أَبِی ع كَانَ یَحُجُّ عَلَیْهَا وَ یَعْتَمِرُ وَ لَمْ یَقْرَعْهَا قَرْعَةً قَطُّ
ابْنُ بَابَوَیْهِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 370 روایت 3
3- امام باقر علیه السلام فرمود: چون پدرم على بن الحسین علیهما السلام وفات كرد، ماده شترش از چراگاه آمد و گردن خود را روى قبر گذاشت و در خاك غلطید، من دستور دادم او را بچراگاهش برگردانند، و پدرم بر آن شتر بحج و عمره مى رفت و هرگز باو تازیانه اى نزده بود، كجا چون پدر و مادر او یافت شود (یعنى كسى كه پدر و مادر شریف و اصیلى مانند امام حسین علیه السلام و شهر بانو داشته باشد باید چنین باشد).
شرح :
بعضى از شارحین كافى كلمه آخر روایت را ابن بابویه قرائت كرده و گفته اند این كلمه صدر روایت بعد است و مقصود این است كه: روایت آینده تنها در نسخه صدوق، محمد بن بابویه مى باشد و در نسخ دیگر كافى نیست.
4- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عُمَارَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَمَّا كَانَ فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی وُعِدَ فِیهَا عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع قَالَ لِمُحَمَّدٍ ع یَا بُنَیَّ ابْغِنِی وَضُوءاً قَالَ فَقُمْتُ فَجِئْتُهُ بِوَضُوءٍ قَالَ لَا أَبْغِی هَذَا فَإِنَّ فِیهِ شَیْئاً مَیِّتاً قَالَ فَخَرَجْتُ فَجِئْتُ بِالْمِصْبَاحِ فَإِذَا فِیهِ فَأْرَةٌ مَیْتَةٌ فَجِئْتُهُ بِوَضُوءٍ غَیْرِهِ فَقَالَ یَا بُنَیَّ هَذِهِ اللَّیْلَةُ الَّتِی وُعِدْتُهَا فَأَوْصَى بِنَاقَتِهِ أَنْ یُحْظَرَ لَهَا حِظَارٌ وَ أَنْ یُقَامَ لَهَا عَلَفٌ فَجُعِلَتْ فِیهِ قَالَ فَلَمْ تَلْبَثْ أَنْ خَرَجَتْ حَتَّى أَتَتِ الْقَبْرَ فَضَرَبَتْ بِجِرَانِهَا وَ رَغَتْ وَ هَمَلَتْ عَیْنَاهَا فَأُتِیَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ فَقِیلَ لَهُ إِنَّ النَّاقَةَ قَدْ خَرَجَتْ فَأَتَاهَا فَقَالَ صَهْ الْ آنَ قُومِی بَارَكَ اللَّهُ فِیكِ فَلَمْ تَفْعَلْ فَقَالَ وَ إِنْ كَانَ لَیَخْرُجُ عَلَیْهَا إِلَى مَكَّةَ فَیُعَلِّقُ السَّوْطَ عَلَى الرَّحْلِ فَمَا یَقْرَعُهَا حَتَّى یَدْخُلَ الْمَدِینَةَ قَالَ وَ كَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع یَخْرُجُ فِی اللَّیْلَةِ الظَّلْمَاءِ فَیَحْمِلُ الْجِرَابَ فِیهِ الصُّرَرُ مِنَ الدَّنَانِیرِ وَ الدَّرَاهِمِ حَتَّى یَأْتِیَ بَاباً بَاباً فَیَقْرَعُهُ ثُمَّ یُنِیلُ مَنْ یَخْرُجُ إِلَیْهِ فَلَمَّا مَاتَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع فَقَدُوا ذَاكَ فَعَلِمُوا أَنَّ عَلِیّاً ع كَانَ یَفْعَلُهُ
اصول كافى جلد 2 صفحه 370 روایت 4
4- امام صادق علیه السلام فرمود: چون شبى رسید كه على بن الحسین علیهما السلام در آن وعده (در گذشت دارفانى را) داشت، به محمد علیه السلام فرمود: پسر جانم! برایم آب وضوئى بیاور، من برخاستم و آب وضوئى برایش آوردم فرمود: این را نمى خواهم، زیرا در آن مرداریست، من رفتم و چراغ آوردم، دیدم موش مرده ئى در آن افتاده است، آب وضوى دیگرى برایش آوردم، فرمود: پسر جان! این همان شبى است كه مرا وعده داده اند و سفارش كرد كه براى شترش اصطبلى ساخته شود و علوفه اش آماده شود سپس خودم در آنجایش بردم، چیزى نگذشت كه شتر بیرون آمد و بر سر قبر رفت و گردن روى آن نهاد و ناله كرد و دیدگانش پر از اشك شد.
نزد محمد بن على (امام باقر علیه السلام) آمدند و گفتند: شتر از اصطبل خارج شده است، حضرت نزدش آمد و فرمود: اكنون خاموش باش و برخیز بارك الله بتو، شتر برنخاست، و آن شترى بود كه على ابن الحسین علیهما السلام در سفر مكه بر آن سوار مى شد و تازیانه را بر پالانش مى بست ولى او را نمى زد تا به مدینه مى رسید، و نیز على بن الحسین علیهما السلام در شبهاى تار بیرون مى آمد و انبارى را كه در آن كیسه هاى درهم و دینار بود بدوش مى گرفت و خانه به خانه در مى زد و هر كس بیرون مى آمد باو عطا مى كرد، چون آن حضرت وفات كرد و به مردم آن عطا نرسید، دانستند كه على بن الحسین علیه السلام آن كار مى كرده است.
(1265) 5- مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّلْتِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ بِنْتِ إِلْیَاسَ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ أُغْمِیَ عَلَیْهِ ثُمَّ فَتَحَ عَیْنَیْهِ وَ قَرَأَ إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ وَ إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ وَ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ ثُمَّ قُبِضَ مِنْ سَاعَتِهِ وَ لَمْ یَقُلْ شَیْئاً
اصول كافى جلد 2 صفحه 371 روایت 5
5- حضرت ابوالحسن علیه السلام فرمود: چون وفات على بن الحسین علیهما السلام فرا رسید، بیهوش شد، و سپس دیده باز كرد و سوره اذا وقعت الواقعه و انا فتحنا را قرائت كرد و فرمود: «سپاس خدا را كه وعده خود را با ما وفا كرد و زمین را به ارث ما داد كه در بهشت، هر جا خواهیم جا گیریم، چه نیك است پاداش اهل عمل 74 سوره 39 -» و همان ساعت قبض روح شد و چیز دیگرى نفرمود.
6- سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْحِمْیَرِیُّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ أَخِیهِ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُبِضَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع وَ هُوَ ابْنُ سَبْعٍ وَ خَمْسِینَ سَنَةً فِی عَامِ خَمْسٍ وَ تِسْعِینَ عَاشَ بَعْدَ الْحُسَیْنِ خَمْساً وَ ثَلَاثِینَ سَنَةً
اصول كافى جلد 2 صفحه 371 روایت 6
6- امام صادق علیه السلام فرمود: على بن الحسین علیهما السلام در 57 سالگى بسال 95 هجرى وفات یافت، و بعد از حسین علیه السلام 35 سال زندگى كرد.

(زندگانى ابى جعفر محمد بن على علیه السلام)

باب مَوْلِدِأَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ ع
وُلِدَ أَبُو جَعْفَرٍ ع سَنَةَ سَبْعٍ وَ خَمْسِینَ وَ قُبِضَ ع سَنَةَ أَرْبَعَ عَشْرَةَ وَ مِائَةٍ وَ لَهُ سَبْعٌ وَ خَمْسُونَ سَنَةً وَ دُفِنَ بِالْبَقِیعِ بِالْمَدِینَةِ فِی الْقَبْرِ الَّذِی دُفِنَ فِیهِ أَبُوهُ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع وَ كَانَتْ أُمُّهُ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بِنْتَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ وَ عَلَى ذُرِّیَّتِهِمُ الْهَادِیَةِ
حضرت ابیجعفر (امام باقر) علیه السلام در سال 57 متولد شد و بسال 114 درگذشت و 57 سال داشت و در بقیع مدینه پهلوى قبر پدرش على بن الحسین علهماالسلام مدفون گشت و مادرش ام عبداللّه دختر حسن بن على بن ابیطالب است علیهماالسلام و على ذریتهم الهادیة.
1 - مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ صَالِحِ بْنِ مَزْیَدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ كَانَتْ أُمِّی قَاعِدَةً عِنْدَ جِدَارٍ فَتَصَدَّعَ الْجِدَارُ وَ سَمِعْنَا هَدَّةً شَدِیدَةً فَقَالَتْ بِیَدِهَا لَا وَ حَقِّ الْمُصْطَفَى مَا أَذِنَ اللَّهُ لَكَ فِی السُّقُوطِ فَبَقِیَ مُعَلَّقاً فِی الْجَوِّ حَتَّى جَازَتْهُ فَتَصَدَّقَ أَبِی عَنْهَا بِمِائَةِ دِینَارٍ قَالَ أَبُو الصَّبَّاحِ وَ ذَكَرَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع جَدَّتَهُ أُمَّ أَبِیهِ یَوْماً فَقَالَ كَانَتْ صِدِّیقَةً لَمْ تُدْرَكْ فِی آلِ الْحَسَنِ امْرَأَةٌ مِثْلُهَا
مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَحْمَدَ مِثْلَهُ
اصول كافى جلد 2 صفحه 372 روایت 1

امام باقر علیه السلام فرمود: مادرم زیر دیوارى نشسته بود كه ناگاه شكاف خورد و صداى ریزش سختى بگوش رسید، مادرم با دست اشاره كرد و گفت: نه، بحق مصطفى، خدا بتو اجازه فرود آمدن ندهد، دیوار در هوا معلق، ایستاد تا مادرم از آنجا گذشت، سپس پدرم صد دینار از جانب او صدقه داد.
ابو الصباح گوید: روزى امام صادق علیه السلام از مادر پدرش یاد كرد و گفت: او صدیقه (بسیار راستگو، بود و در خاندان امام حسن علیه السلام زنى چون او دیده نشد.
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیَّ كَانَ آخِرَ مَنْ بَقِیَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَانَ رَجُلًا مُنْقَطِعاً إِلَیْنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ كَانَ یَقْعُدُ فِی مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ هُوَ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَةٍ سَوْدَاءَ وَ كَانَ یُنَادِی یَا بَاقِرَ الْعِلْمِ یَا بَاقِرَ الْعِلْمِ فَكَانَ أَهْلُ الْمَدِینَةِ یَقُولُونَ جَابِرٌ یَهْجُرُ فَكَانَ یَقُولُ لَا وَ اللَّهِ مَا أَهْجُرُ وَ لَكِنِّی سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ إِنَّكَ سَتُدْرِكُ رَجُلًا مِنِّی اسْمُهُ اسْمِی وَ شَمَائِلُهُ شَمَائِلِی یَبْقُرُ الْعِلْمَ بَقْراً فَذَاكَ الَّذِی دَعَانِی إِلَى مَا أَقُولُ قَالَ فَبَیْنَا جَابِرٌ یَتَرَدَّدُ ذَاتَ یَوْمٍ فِی بَعْضِ طُرُقِ الْمَدِینَةِ إِذْ مَرَّ بِطَرِیقٍ فِی ذَاكَ الطَّرِیقِ كُتَّابٌ فِیهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَیْهِ قَالَ یَا غُلَامُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ شَمَائِلُ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ یَا غُلَامُ مَا اسْمُكَ قَالَ اسْمِی مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فَأَقْبَلَ عَلَیْهِ یُقَبِّلُ رَأْسَهُ وَ یَقُولُ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی أَبُوكَ رَسُولُ اللَّهِ ص یُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ ذَلِكَ قَالَ فَرَجَعَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ إِلَى أَبِیهِ وَ هُوَ ذَعِرٌ فَأَخْبَرَهُ الْخَبَرَ فَقَالَ لَهُ یَا بُنَیَّ وَ قَدْ فَعَلَهَا جَابِرٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ الْزَمْ بَیْتَكَ یَا بُنَیَّ فَكَانَ جَابِرٌ یَأْتِیهِ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَ كَانَ أَهْلُ الْمَدِینَةِ یَقُولُونَ وَا عَجَبَاهْ لِجَابِرٍ یَأْتِی هَذَا الْغُلَامَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَ هُوَ آخِرُ مَنْ بَقِیَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ ص فَلَمْ یَلْبَثْ أَنْ مَضَى عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع فَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ یَأْتِیهِ عَلَى وَجْهِ الْكَرَامَةِ لِصُحْبَتِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ ص قَالَ فَجَلَسَ ع یُحَدِّثُهُمْ عَنِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَقَالَ أَهْلُ الْمَدِینَةِ مَا رَأَیْنَا أَحَداً أَجْرَأَ مِنْ هَذَا فَلَمَّا رَأَى مَا یَقُولُونَ حَدَّثَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ أَهْلُ الْمَدِینَةِ مَا رَأَیْنَا أَحَداً قَطُّ أَكْذَبَ مِنْ هَذَا یُحَدِّثُنَا عَمَّنْ لَمْ یَرَهُ فَلَمَّا رَأَى مَا یَقُولُونَ حَدَّثَهُمْ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَصَدَّقُوهُ وَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ یَأْتِیهِ فَیَتَعَلَّمُ مِنْهُ
اصول كافى جلد 2 صفحه 373 روایت 2
امام صادق علیه السلام فرمود: جابر بن عبداللّه انصارى آخرین كس از اصحاب پیغمبر صلى اللّه علیه و آله بود كه زنده مانده بود و او مردى بود كه تنها بما اهلبیت متوجه بود، در مسجد پیغمبر مى نشست و عمامه سیاهى دور سر مى بست و فریاد مى زد: یا باقر العلم، یا باقر العلم! اهل مدینه مى گفتند جابر هذیان مى گوید، مى گفت: نه بخدا من هذیان نمى گویم، بلكه من از پیغمبر صلى اللّه علیه و آله شنیدم مى فرمود: تو بمردى از خاندان من مى رسى كه همنام و هم شمائل من است و علم را مى شكافد و توضیح و تشریح مى كند، این است سبب آنچه مى گویم.
راوى گوید: روزى جابر از یكى از كوچه هاى مدینه كه در آن مكتب خانه ئى بود مى گذشت و محمد بن على علیه السلام (براى كارى) آنجا بود (زیرا در هیچ روایت و تاریخى نرسیده كه امام براى دانش آموزى بمكتب رود) چون جابر نگاهش باو افتاد، گفت: اى پسر پیش بیا، آمد، سپس گفت: بر گرد، او برگشت، جابر گفت: سوگند بآنكه جانم در دست اوست كه شمائل این پسر شمائل پیغمبر است، اى پسر اسم تو چیست؟ گفت اسمم محمد بن على بن الحسین است، جابر بسویش رفت و سرش را بوسید و مى گفت: پدر و مادرم بقربانت، پدرت رسولخدا صلى اللّه علیه و آله سلامت مى رساند و چنین مى گفت.
محمد بن على بن الحسین هراسان بسوى پدر آمد و گزارش را بیان كرد، زین العابدین علیه السلام فرمود: پسر جان، راستى جابر چنین كارى كرد؟ گفت آرى، فرمود: پسر جان در خانه بنشین (زیرا او برخلاف تقیه رفتار كرد، چون دشمنان و مخالفین ترا خواهند شناخت و منزلت و كرامت ترا نزد خدا و پیغمبر خواهند دانست، و بر تو حسد خواهند برد) سپس جابر در هر بامداد و پسین خدمتش مى رفت، أهل مدینه مى گفتند، شگفتا از جابر كه در هر بامداد و پسین نزد این كودك مى رود، در صورتى كه او آخرین كس از اصحاب رسولخدا صلى اللّه علیه و آله است! چیزى نگذشت كه على بن الحسین علیه السلام درگشت. آنگاه محمد بن على باحترام مجالست جابر با پیغمبر صلى اللّه علیه و آله نزدش مى رفت و مى نشست و از خداى تبارك و تعالى براى آنها حدیث مى كرد، اهل مدینه گفتند: ما جسورتر از این را ندیده ایم (زیرا با این كودكى از جانب خدا حدیث مى گوید) چون دید چنین مى گویند، از پیغمبر صلى اللّه علیه و آله حدیث گفت، اهل مدینه گفتند: ما دروغگوتر از این مرد را هرگز ندیده ایم، از كسى بما حدیث مى كند كه او را ندیده است، چون دید چنین مى گویند از جابر بن عبداللّه حدیثشان گفت، آنگاه تصدیقش كردند، در صورتى كه جابر خدمت او مى آمد و از او دانش مى آموخت.
3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی جَعْفَرٍ ع فَقُلْتُ لَهُ أَنْتُمْ وَرَثَةُ رَسُولِ اللَّهِ ص قَالَ نَعَمْ قُلْتُ رَسُولُ اللَّهِ ص وَارِثُ الْأَنْبِیَاءِ عَلِمَ كُلَّ مَا عَلِمُوا قَالَ لِی نَعَمْ قُلْتُ فَأَنْتُمْ تَقْدِرُونَ عَلَى أَنْ تُحْیُوا الْمَوْتَى وَ تُبْرِءُوا الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ قَالَ نَعَمْ بِإِذْنِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ لِیَ ادْنُ مِنِّی یَا أَبَا مُحَمَّدٍ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَمَسَحَ عَلَى وَجْهِی وَ عَلَى عَیْنَیَّ فَأَبْصَرْتُ الشَّمْسَ وَ السَّمَاءَ وَ الْأَرْضَ وَ الْبُیُوتَ وَ كُلَّ شَیْ ءٍ فِی الْبَلَدِ ثُمَّ قَالَ لِی أَ تُحِبُّ أَنْ تَكُونَ هَكَذَا وَ لَكَ مَا لِلنَّاسِ وَ عَلَیْكَ مَا عَلَیْهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَوْ تَعُودَ كَمَا كُنْتَ وَ لَكَ الْجَنَّةُ خَالِصاً قُلْتُ أَعُودُ كَمَا كُنْتُ فَمَسَحَ عَلَى عَیْنَیَّ فَعُدْتُ كَمَا كُنْتُ قَالَ فَحَدَّثْتُ ابْنَ أَبِی عُمَیْرٍ بِهَذَا فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّ هَذَا حَقٌّ كَمَا أَنَّ النَّهَارَ حَقٌ
اصول كافى جلد 2 صفحه 374 روایت 3
ابو بصیر گوید: خدمت امام باقر علیه السلام رسیدم و عرضكردم: شما وارث پیغمبرید؟ فرمود: آری عرضکردم: پیغمبر وارث انبیاء بود و هر چه آنها مى دانستند مى دانست؟ فرمود: آرى، عرضكردم شما مى توانید مرده را زنده كنید و كور مادرزاد و پیس را معالجه كنید؟ فرمود: آرى باذن خدا. سپس فرمود: ابا محمد! پیش بیا. من نزدیكش رفتم، آن حضرت دست بچهره و دیده من مالید كه من خورشید و آسمان و زمین و خانه ها و هر چه در شهر بود دیدم، آنگاه بمن فرمود: مى خواهى كه اینچنین باشى و در روز قیامت در سود و زیان با مردم شریك باشى، یا آنكه بحال اول برگردى و یكسر به بهشت روى؟ گفتم: مى خواهم چنانكه بودم بر گردم، باز دست بچشم من كشید و بحال اول برگشتم. سپس من این حدیث را بابن ابى عمیر گفتم، او گفت: من گواهى دهم كه این موضوع درست است، چنانكه روز روشن درست است.
(1270) 4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ كُنْتُ عِنْدَهُ یَوْماً إِذْ وَقَعَ زَوْجُ وَرَشَانَ عَلَى الْحَائِطِ وَ هَدَلَا هَدِیلَهُمَا فَرَدَّ أَبُو جَعْفَرٍ ع عَلَیْهِمَا كَلَامَهُمَا سَاعَةً ثُمَّ نَهَضَا فَلَمَّا طَارَا عَلَى الْحَائِطِ هَدَلَ الذَّكَرُ عَلَى الْأُنْثَى سَاعَةً ثُمَّ نَهَضَا فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا هَذَا الطَّیْرُ قَالَ یَا ابْنَ مُسْلِمٍ كُلُّ شَیْ ءٍ خَلَقَهُ اللَّهُ مِنْ طَیْرٍ أَوْ بَهِیمَةٍ أَوْ شَیْ ءٍ فِیهِ رُوحٌ فَهُوَ أَسْمَعُ لَنَا وَ أَطْوَعُ مِنِ ابْنِ آدَمَ إِنَّ هَذَا الْوَرَشَانَ ظَنَّ بِامْرَأَتِهِ فَحَلَفَتْ لَهُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَتْ تَرْضَى بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ فَرَضِیَا بِی فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّهُ لَهَا ظَالِمٌ فَصَدَّقَهَا
اصول كافى جلد 2 صفحه 375 روایت 4
محمد بن مسلم گوید: روزى خدمت امام باقر علیه السلام بودم كه یك جفت قمرى آمدند و روى دیوار نشسته طبق مرسوم خود بانگ مى كردند، و امام باقر علیه السلام ساعتى به آنها پاسخ مى گفت، سپس آماده پریدن گشتند، و چون روى دیوار دیگرى پریدند، قمرى نر یكساعت بر قمرى ماده بانگ مى كرد، سپس آماده پریدن شدند، من عرضكردم: قربانت گردم، داستان این پرندگان چه بود؟ فرمود: اى پسر مسلم هر پرنده و چارپا و جاندارى را كه خدا آفریده است نسبت بما شنواتر و فرمانبردارتر از انسانست، این قمرى بماده خود بدگمان شده و او سوگند یاد كرده بود كه نكرده است و گفته بود بداورى محمد بن على راضى هستى؟ پس هر دو بداورى من راضى گشته و من بقمرى نر گفتم: كه نسبت بماده خود ستم كرده ئى او تصدیقش كرد.
5- الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَكْرٍ الْحَضْرَمِیِّ قَالَ لَمَّا حُمِلَ أَبُو جَعْفَرٍ ع إِلَى الشَّامِ إِلَى هِشَامِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ وَ صَارَ بِبَابِهِ قَالَ لِأَصْحَابِهِ وَ مَنْ كَانَ بِحَضْرَتِهِ مِنْ بَنِی أُمَیَّةَ إِذَا رَأَیْتُمُونِی قَدْ وَبَّخْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ ثُمَّ رَأَیْتُمُونِی قَدْ سَكَتُّ فَلْیُقْبِلْ عَلَیْهِ كُلُّ رَجُلٍ مِنْكُمْ فَلْیُوَبِّخْهُ ثُمَّ أَمَرَ أَنْ یُؤْذَنَ لَهُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَیْهِ أَبُو جَعْفَرٍ ع قَالَ بِیَدِهِ السَّلَامُ عَلَیْكُمْ فَعَمَّهُمْ جَمِیعاً بِالسَّلَامِ ثُمَّ جَلَسَ فَازْدَادَ هِشَامٌ عَلَیْهِ حَنَقاً بِتَرْكِهِ السَّلَامَ عَلَیْهِ بِالْخِلَافَةِ وَ جُلُوسِهِ بِغَیْرِ إِذْنٍ فَأَقْبَلَ یُوَبِّخُهُ وَ یَقُولُ فِیمَا یَقُولُ لَهُ یَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ لَا یَزَالُ الرَّجُلُ مِنْكُمْ قَدْ شَقَّ عَصَا الْمُسْلِمِینَ وَ دَعَا إِلَى نَفْسِهِ وَ زَعَمَ أَنَّهُ الْإِمَامُ سَفَهاً وَ قِلَّةَ عِلْمٍ وَ وَبَّخَهُ بِمَا أَرَادَ أَنْ یُوَبِّخَهُ فَلَمَّا سَكَتَ أَقْبَلَ عَلَیْهِ الْقَوْمُ رَجُلٌ بَعْدَ رَجُلٍ یُوَبِّخُهُ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُمْ فَلَمَّا سَكَتَ الْقَوْمُ نَهَضَ ع قَائِماً ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ أَیْنَ تَذْهَبُونَ وَ أَیْنَ یُرَادُ بِكُمْ بِنَا هَدَى اللَّهُ أَوَّلَكُمْ وَ بِنَا یَخْتِمُ آخِرَكُمْ فَإِنْ یَكُنْ لَكُمْ مُلْكٌ مُعَجَّلٌ فَإِنَّ لَنَا مُلْكاً مُؤَجَّلًا وَ لَیْسَ بَعْدَ مُلْكِنَا مُلْكٌ لِأَنَّا أَهْلُ الْعَاقِبَةِ یَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ فَأَمَرَ بِهِ إِلَى الْحَبْسِ فَلَمَّا صَارَ إِلَى الْحَبْسِ تَكَلَّمَ فَلَمْ یَبْقَ فِی الْحَبْسِ رَجُلٌ إِلَّا تَرَشَّفَهُ وَ حَنَّ إِلَیْهِ فَجَاءَ صَاحِبُ الْحَبْسِ إِلَى هِشَامٍ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ إِنِّی خَائِفٌ عَلَیْكَ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ أَنْ یَحُولُوا بَیْنَكَ وَ بَیْنَ مَجْلِسِكَ هَذَا ثُمَّ أَخْبَرَهُ بِخَبَرِهِ فَأَمَرَ بِهِ فَحُمِلَ عَلَى الْبَرِیدِ هُوَ وَ أَصْحَابُهُ لِیُرَدُّوا إِلَى الْمَدِینَةِ وَ أَمَرَ أَنْ لَا یُخْرَجَ لَهُمُ الْأَسْوَاقُ وَ حَالَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الطَّعَامِ وَ الشَّرَابِ فَسَارُوا ثَلَاثاً لَا یَجِدُونَ طَعَاماً وَ لَا شَرَاباً حَتَّى انْتَهَوْا إِلَى مَدْیَنَ فَأُغْلِقَ بَابُ الْمَدِینَةِ دُونَهُمْ فَشَكَا أَصْحَابُهُ الْجُوعَ وَ الْعَطَشَ قَالَ فَصَعِدَ جَبَلًا لِیُشْرِفَ عَلَیْهِمْ فَقَالَ بِأَعْلَى صَوْتِهِ یَا أَهْلَ الْمَدِینَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا أَنَا بَقِیَّةُ اللَّهِ یَقُولُ اللَّهُ بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ وَ ما أَنَا عَلَیْكُمْ بِحَفِیظٍ قَالَ وَ كَانَ فِیهِمْ شَیْخٌ كَبِیرٌ فَأَتَاهُمْ فَقَالَ لَهُمْ یَا قَوْمِ هَذِهِ وَ اللَّهِ دَعْوَةُ شُعَیْبٍ النَّبِیِّ وَ اللَّهِ لَئِنْ لَمْ تُخْرِجُوا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ بِالْأَسْوَاقِ لَتُؤْخَذُنَّ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ فَصَدِّقُونِی فِی هَذِهِ الْمَرَّةِ وَ أَطِیعُونِی وَ كَذِّبُونِی فِیمَا تَسْتَأْنِفُونَ فَإِنِّی لَكُمْ نَاصِحٌ قَالَ فَبَادَرُوا فَأَخْرَجُوا إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ أَصْحَابِهِ بِالْأَسْوَاقِ فَبَلَغَ هِشَامَ بْنَ عَبْدِ الْمَلِكِ خَبَرُ الشَّیْخِ فَبَعَثَ إِلَیْهِ فَحَمَلَهُ فَلَمْ یُدْرَ مَا صَنَعَ بِهِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 375 روایت 5
ابوبكر حضرمى گوید: چون امام باقر علیه السلام را بشام سوى هشام بن عبدالملك بردند، و بدربارش رسید، هشام به اصحاب خود و حضار مجلس كه از بنى امیه بودند، گفت: چون دیدید من محمد ابن على را توبیخ كردم و ساكت شدم. شما یك به یك به او رو آورید و توبیخش كنید، سپس بحضرت اجازه ورود داد.
چون امام باقر علیه السلام وارد شد، با دست به همگان اشاره كرد و فرمود: السلام علیكم همگان را مشمول سلام خود ساخت و بنشست. چون بهشام بعنوان خلافت سلام نكرد، و بى اجازه نشست كینه و خشم او افزون گشت، پس باو رو آورد و توبیخ مى كرد، از جمله سخنانش این بود:
اى محمد بن على همیشه مردى از شما خاندان میان مسلمین اختلاف انداخته و آنها را بسوى خود دعوت كرده و از روى بیخردى و كم دانشى گمان كرده كه او امامست. هر چه دلش خواست آنحضرت را توبیخ كرد، چون او خاموش شد، حاضران یكى پس از دیگرى تا نفر آخر بحضرت رو آوردند و توبیخ مى كردند. چون همگى ساكت شدند، حضرت برخاست و فرمود:
اى مردم بكجا مى روید و شیطان مى خواهد شما را بكجا اندازد؟!! (یعنى حقیقت كجا و شما كجا؟ خدا براى سعادت خود شما، پیروى كردن از ما را از شما خواسته و شما با ما مخالفت و دشمنى مى كنید!!) خدا بوسیله ما خانواده پیشینیان شما را هدایت كرد و پسینیان شما هم از بركت ما (هدایتشان) پایان یابد (یعنى در زمان ظهور امام قائم علیه السلام) اگر شما سلطنتى شتابان و زودگذر دارید، ما سلطنتى دیررس و جاودان داریم كه بعد از سلطنت ما سلطنتى نباشد، زیرا ما اهل پایان و انجامیم، و خداى عزوجل مى فرماید: «سرانجام از آن پرهیزگارانست 125 سوره 7 -».
هشام دستور داد حضرت را بزندان برند، چون بزندان رفت، با زندانیان سخن مى گفت، همه زندانیان از جان و دل سخنش را پذیرفته، باو دل دادند، زندانبان نزد هشام آمد و گفت: یا امیرالمؤمنین من از اهل شام بر تو هراسانم و مى ترسم كه ترا از این مقام عزل كنند، سپس گزارش را باو گفت.
هشام دستور داد آنحضرت و اصحابش را بر استر نشانده (توسط كاروان پست) بمدینه بر گردانند و فرمان داد كه در بین راه بازارها را بروى آنها ببندند و از خوراك و آشامیدنى جلوگیرشان باشند (مقصودش از این دستورها توهین و توبیخ آنحضرت بود) پس سه روز راه رفتند و هیچگونه خوراك و آشامیدنى بدست نیاوردند، تا آنكه بشهر مدین (شهر شعیب پیغمبر) رسیدند، مردم در شهر را بروى آنها بستند، اصحاب حضرت از گرسنگى و تشنگى باو شكایت بردند.
امام علیه السلام بر كوهى كه بآنها مشرف بود بالا رفت و با صداى بلند فرمود: اى اهل شهرى كه مردمش ستمكارند، من بقیة اللهم و خدا مى فرماید: «بقیت اللّه براى شما بهتر است اگر ایمان دارید و من نگهبان شما نیستم. 86 سوره 11 -»
در میان آن مردم شیخى سالخورده بود، نزد مردم شهر آمد و گفت: اى قوم! بخدا كه این ندا، مانند دعوت شعیب پیغمبر است، اگر در بازارها را بروى این مرد باز نكنید، از بالاى سر و زیر پا گرفتار شوید، این بار مرا تصدیق كنید و فرمانبرید، و در آینده تكذیبم كنید. من خیر خواه شمایم. مردم شتاب كردند و بازارها را بروى حضرت و اصحابش گشودند، خبر آن شیخ بهشام بن عبدالملك رسید، دنبالش فرستاد و او را برد و كسى ندانست كه كارش بكجا رسید.
6- سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ الْحِمْیَرِیُّ جَمِیعاً عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ أَخِیهِ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُبِضَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْبَاقِرُ وَ هُوَ ابْنُ سَبْعٍ وَ خَمْسِینَ سَنَةً فِی عَامِ أَرْبَعَ عَشْرَةَ وَ مِائَةٍ عَاشَ بَعْدَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع تِسْعَ عَشْرَةَ سَنَةً وَ شَهْرَیْنِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 377 روایت 6
امام صادق علیه السلام فرمود: محمد بن على باقر در 57 سالگى بسال 114 در گذشت و بعد از على بن الحسین علیهماالسلام 19 سال و 2 ماه زندگى كرد،