اصول کافی جلد دوم

ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی ترجمه و شرح : حاج سید جواد مصطفوی

هرگاه امر امامت ائمه علیهم السلام آشكار شود بحكم داود و خاندانش حكم كنند و گواه نخواهند

بَابٌ فِی الْأَئِمَّةِ علیهم السلام أَنَّهُمْ إِذَا ظَهَرَ أَمْرُهُمْ حَكَمُوا بِحُكْمِ دَاوُدَ وَ آلِ دَاوُدَ وَ لَا یَسْأَلُونَ الْبَیِّنَةَ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ وَ الرَّحْمَةُ وَ الرِّضْوَانُ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ فَضْلٍ الْأَعْوَرِ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ كُنَّا زَمَانَ أَبِی جَعْفَرٍ ع حِینَ قُبِضَ نَتَرَدَّدُ كَالْغَنَمِ لَا رَاعِیَ لَهَا فَلَقِینَا سَالِمَ بْنَ أَبِی حَفْصَةَ فَقَالَ لِی یَا أَبَا عُبَیْدَةَ مَنْ إِمَامُكَ فَقُلْتُ أَئِمَّتِی آلُ مُحَمَّدٍ فَقَالَ هَلَكْتَ وَ أَهْلَكْتَ أَ مَا سَمِعْتُ أَنَا وَ أَنْتَ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ مَنْ مَاتَ وَ لَیْسَ عَلَیْهِ إِمَامٌ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً فَقُلْتُ بَلَى لَعَمْرِی وَ لَقَدْ كَانَ قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلَاثٍ أَوْ نَحْوِهَا دَخَلْتُ عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَرَزَقَ اللَّهُ الْمَعْرِفَةَ فَقُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ سَالِماً قَالَ لِی كَذَا وَ كَذَا قَالَ فَقَالَ یَا أَبَا عُبَیْدَةَ إِنَّهُ لَا یَمُوتُ مِنَّا مَیِّتٌ حَتَّى یُخَلِّفَ مِنْ بَعْدِهِ مَنْ یَعْمَلُ بِمِثْلِ عَمَلِهِ وَ یَسِیرُ بِسِیرَتِهِ وَ یَدْعُو إِلَى مَا دَعَا إِلَیْهِ یَا أَبَا عُبَیْدَةَ إِنَّهُ لَمْ یُمْنَعْ مَا أُعْطِیَ دَاوُدَ أَنْ أُعْطِیَ سُلَیْمَانَ ثُمَّ قَالَ یَا أَبَا عُبَیْدَةَ إِذَا قَامَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ ص حَكَمَ بِحُكْمِ دَاوُدَ وَ سُلَیْمَانَ لَا یَسْأَلُ بَیِّنَةً
اصول كافى جلد 2 صفحه 247 روایت 1
ابو عبیده حذاء گوید: ما در زمان امام باقر علیه السلام (براى تعیین جانشین او) مانند گله بى چوپان سرگردان بودیم، تا سالم بن ابى حفصه را (كه بعداً زیدى مذهب شد و امام صادق علیه السلام او را لعن و تكفیر كرد) ملاقات كردیم، بمن گفت: اى ابا عبیده! امام تو كیست؟ گفتم: ائمه من، آل محمد هستند گفت: هلاك شدى و مردم را هم هلاك كردى، مگر من و تو از امام باقر علیه السلام نشنیدیم كه مى فرمود «هر كه بمیرد و بر او امامى نباشد، بمرگ جاهلیت مرده است»؟ گفتم: چرا بجان خودم چنین است، سپس حدود سه روز گذشت كه خدمت امام صادق علیه السلام رسیدم و خدا معرفت او را بمن روزى كرد (او را بجانشینى شناختم) بحضرت عرضكردم: سالم بمن چنین و چنان گفت. فرمود: اى ابا عبیده همانا كسى از ما (ائمه) نمیرد جز اینكه كسى را جانشین خود كند، كه كردار و رفتارش مانند خود او باشد و بآنچه او دعوت میكرد، دعوت كند.
اى ابا عبیده آنچه خدا بداود عطا فرمود، مانع آنچه بسلیمان عطا كرد، نگشت (پس مقام و فضیلتى را كه خدا بپدرم عطا فرمود بمن هم عطا مى فرماید) سپس فرمود: اى ابا عبیده! زمانیكه قائم آل محمد علیه السلام قیام كند، بحكم داود و سلیمان حكم دهد و گواه نطلبد.
شرح:
مقصود از حكم داود، حكم دادن پیغمبر و امامست طبق علم و یقینى كه خودش دارد و بگواهان و ادله و قرائن احوال طرفین دعوى توجه نمى كند، زیرا جناب داود علیه السلام قضاوتش اینگونه بوده است. و این مسأله در میان فقهاء و متكلمین اسلامى مورد اختلافست.
علامه مجلسى (ره) در كتاب مرآت العقول ج 1 ص 297 گوید: شیخ مفید قدس سره در كتاب المسائل فرموده است: امام مى تواند طبق علم و یقین خود حكم كند، چنانكه طبق ظاهر شهادتها حكم مى كند و هرگاه بداند حقیقت و واقع بر خلاف شهادت گواهانست، گواهى آنها را رد مى كند و طبق آنچه خدا به او فهمانیده حكم مى كند، و بعقیده من ممكن است گاهى حقیقت و باطن امر از امام پنهان شود و طبق ظاهر حكم كند اگر چه برخلاف واقع و حقیقتى باشد كه خدا آن را مى داند، و ممكن است خدا امام را آگاه كند و گواه راستگو را از دروغگو برایش مشخص سازد و حقیقت حال از امام پوشیده نگردد این امور بسته بالطاف و مصالحى است كه كسى جز خداى عزوجل آن را نداند، و طایفه امامیه را در اینجا سه قولست:
1 برخى گویند: قضاوتهاى ائمه همواره طبق ظواهر است و هرگز طبق علم خود حكم نمى كنند.
2 بعضى گویند: قضاوتهاى ایشان طبق باطن و حقیقت است نه طبق ظواهرى كه ممكن است خلافش آشكار شود.
3 دسته اى مانند آنچه من اختیار كردم عقیده دارند (یعنى عقیده دارند، امام علیه السلام گاهى طبق ظاهر و گاهى طبق باطن حكم مى كنند) پایان نقل مجلسى (ره)
ولى از اخبار این باب و از عنوانى كه مرحوم كلینى اتخاذ كرده است معلوم مى شود كه ائمه علیهم السلام هرگاه مبسوط الید بوده و در تقیه نباشند طبق واقع و باطن قضاوت مى كنند.
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبَانٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لَا تَذْهَبُ الدُّنْیَا حَتَّى یَخْرُجَ رَجُلٌ مِنِّی یَحْكُمُ بِحُكُومَةِ آلِ دَاوُدَ وَ لَا یَسْأَلُ بَیِّنَةً یُعْطِی كُلَّ نَفْسٍ حَقَّهَا
اصول كافى جلد 2 صفحه 248 روایت 2
امام صادق علیه السلام مى فرمود: دنیا پایان نیابد تا آنكه مردى از فرزندان من بیرون آید كه طبق حكومت آل داود حكم كند، گواه نخواهد و حق هر كس را باو عطا كند.
3- مُحَمَّدٌ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع بِمَا تَحْكُمُونَ إِذَا حَكَمْتُمْ قَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ دَاوُدَ فَإِذَا وَرَدَ عَلَیْنَا الشَّیْ ءُ الَّذِی لَیْسَ عِنْدَنَا تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 248 روایت 3
عمار ساباطى گوید: بامام صادق علیه السلام عرض كردم: هرگاه شما حاكم شوید، چگونه حكم كنید؟ فرمود: طبق حكم خدا و حكم داود، و هرگاه موضوعى براى ما پیش آید كه آنرا ندانیم. روح القدس آن را بما القا كند و برساند.
4- مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى الْحَلَبِیِّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ جُعَیْدٍ الْهَمْدَانِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ بِأَیِّ حُكْمٍ تَحْكُمُونَ قَالَ حُكْمِ آلِ دَاوُدَ فَإِنْ أَعْیَانَا شَیْ ءٌ تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 249 روایت 4
جعید همدانى گوید: از على بن الحسین علیهما السلام پرسیدم: شما طبق چه حكمى حكم مى دهید؟ فرمود: طبق حكم آل داود و اگر در موضوعى در ماندیم، روح القدس بما القا كند.
(1035) 5- أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَا مَنْزِلَةُ الْأَئِمَّةِ قَالَ كَمَنْزِلَةِ ذِی الْقَرْنَیْنِ وَ كَمَنْزِلَةِ یُوشَعَ وَ كَمَنْزِلَةِ آصَفَ صَاحِبِ سُلَیْمَانَ قَالَ فَبِمَا تَحْكُمُونَ قَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ آلِ دَاوُدَ وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ ص وَ یَتَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 249 روایت 5
عمار ساباطى گوید: به امام صادق علیه السلام عرضكردم: ائمه چه مقامى دارند؟ فرمود: مانند مقام ذى القرنین و یوشع و آصف همدم سلیمان، گوید: (گفتم) بچه حكم مى كنید؟ فرمود: بحكم خدا و حكم آل داود و حكم محمد صلى اللّه علیه و آله و آن را روح القدس بما القا مى كند.

سرچشمه علم از خانه آل محمد علیهم السلام است

بَابُ أَنَّ مُسْتَسقَى الْعِلْمِ مِنْ بَیْتِ آلِ مُحَمَّدٍ ع
1- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ قَالَ حَدَّثَنَا یَحْیَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبِی الْحَسَنِ صَاحِبُ الدَّیْلَمِ قَالَ سَمِعْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع یَقُولُ وَ عِنْدَهُ أُنَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ عَجَباً لِلنَّاسِ أَنَّهُمْ أَخَذُوا عِلْمَهُمْ كُلَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص فَعَمِلُوا بِهِ وَ اهْتَدَوْا وَ یَرَوْنَ أَنَّ أَهْلَ بَیْتِهِ لَمْ یَأْخُذُوا عِلْمَهُ وَ نَحْنُ أَهْلُ بَیْتِهِ وَ ذُرِّیَّتُهُ فِی مَنَازِلِنَا نَزَلَ الْوَحْیُ وَ مِنْ عِنْدِنَا خَرَجَ الْعِلْمُ إِلَیْهِمْ أَ فَیَرَوْنَ أَنَّهُمْ عَلِمُوا وَ اهْتَدَوْا وَ جَهِلْنَا نَحْنُ وَ ضَلَلْنَا إِنَّ هَذَا لَمُحَالٌ
اصول كافى جلد 2 صفحه 249 روایت 1
صاحب دیلم گوید: شنیدم امام جعفر علیه السلام هنگامیكه جماعتى از اهل كوفه خدمتش بودند مى فرمود: شگفتا از این مردم كه علم را از رسولخدا صلى اللّه علیه و آله گرفتند و به آن عمل كردند و هدایت شدند، و باز عقیده دارند كه اهل بیتش علم او را فرا نگرفته اند، ما هستیم اهل بیت و ذریه او كه وحى خدا در منازل ما فرود آمده و علم از ما بایشان رسیده است، آیا عقیده دارند كه آنها دانستند و هدایت یافتند و ما ندانستیم و گمراه شدیم؟! چنین چیزى محالست.
شرح:
مجلسى (ره) در اینجا بمناسبت براى دلیل أعلم بودن امیرالمؤمنین علیه السلام از ابوبكر و سایر مشابه از قول ابن خطیب أعلم علماء اشعریین چنین گوید: على از نظر سرشت و فطرت در نهایت هوش و فهم و استعداد بود و بتحصیل علم كمال اشتیاق داشت و پیغمبر صلى اللّه علیه و آله هم به تعلیم و تربیت او نهایت علاقه و اشتیاق را نشان مى داد و على از كودكى همیشه همراه پیغمبر صلى اللّه علیه و آله بود، پیداست كه چنین شاگردى در مكتب چنان استادى ببالاترین مقام علمى خواهد رسید و اما ابوبكر در پیرى خدمت پیغمبر صلى اللّه علیه و آله رسید و آن هم گاهى، شبانه روزى یكمرتبه و در مدت كوتاه پایان -.
همین دلیل را نسبت به یازده نفر از اولاد امیرالمؤمنین علیه السلام مى توان جارى ساخت. زیرا هر یك از آنها علاوه بر جنبه وراثت علم از پیغمبر، در خانه پدر خود و زیر دست او تربیت یافته اند. و از این روایت استفاده مى شود كه در زمان آن حضرت مردمى بیشعور و یا مغرض بوده اند كه علاوه بر اینكه ابوحنیفه و امثالش را بر آنحضرت ترجیح مى دادند، نسبت جهالت و گمراهى هم العیاذ بالله به آنحضرت مى داده اند.
2- عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ الْأَحْمَرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ صَبَّاحٍ الْمُزَنِیِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ حَصِیرَةَ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَیْبَةَ قَالَ لَقِیَ رَجُلٌ الْحُسَیْنَ بْنَ عَلِیٍّ ع بِالثَّعْلَبِیَّةِ وَ هُوَ یُرِیدُ كَرْبَلَاءَ فَدَخَلَ عَلَیْهِ فَسَلَّمَ عَلَیْهِ فَقَالَ لَهُ الْحُسَیْنُ ع مِنْ أَیِّ الْبِلَادِ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ قَالَ أَمَا وَ اللَّهِ یَا أَخَا أَهْلِ الْكُوفَةِ لَوْ لَقِیتُكَ بِالْمَدِینَةِ لَأَرَیْتُكَ أَثَرَ جَبْرَئِیلَ ع مِنْ دَارِنَا وَ نُزُولِهِ بِالْوَحْیِ عَلَى جَدِّی یَا أَخَا أَهْلِ الْكُوفَةِ أَ فَمُسْتَقَى النَّاسِ الْعِلْمَ مِنْ عِنْدِنَا فَعَلِمُوا وَ جَهِلْنَا هَذَا مَا لَا یَكُونُ
اصول كافى جلد 2 صفحه 250 روایت 2
حكم بن عتیبه گوید: هنگامى كه حسین بن على علیهما السلام رهسپار كربلا بود، مردى در ثعلبیه باو برخورد و خدمتش رسید و سلام كرد، حسین علیه السلام به او فرمود: از كدام شهرى؟ عرضكرد: اهل كوفه هستم، فرمود: هان بخدا اى برادر اهل كوفه! اگر در مدینه بتو بر مى خوردم علامت آمدن جبرئیل را در خانه خود و وحى آوردنش را بر جدم بتو نشان میدادم اى برادر اهل كوفه! سرچشمه علم مردم از نزد ما بود سپس آنها عالم شدند و ما جاهل؟!! این چیزیست نشدنى.

هر حقى كه در دست مردمست از نزد ائمه علیهم السلام آمده و هر چه از نزد آنها نیامده باطلست

بَابُ أَنَّهُ لَیْسَ شَیْ ءٌ مِنَ الْحَقِّ فِی یَدِ النَّاسِ إِلَّا مَا خَرَجَ مِنْ عِنْدِ الْأَئِمَّةِ علیهم السلام وَ أَنَّ كُلَّ شَیْ ءٍ لَمْ یَخْرُجْ مِنْ عِنْدِهِمْ فَهُوَ بَاطِلٌ
1- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ یُونُسَ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ لَیْسَ عِنْدَ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ حَقٌّ وَ لَا صَوَابٌ وَ لَا أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ یَقْضِی بِقَضَاءٍ حَقٍّ إِلَّا مَا خَرَجَ مِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ إِذَا تَشَعَّبَتْ بِهِمُ الْأُمُورُ كَانَ الْخَطَأُ مِنْهُمْ وَ الصَّوَابُ مِنْ عَلِیٍّ ع
اصول كافى جلد 2 صفحه 250 روایت 1
محمد بن مسلم گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام مى فرمود: نزد هیچكس از مردم مطلب حق و درستى نیست و هیچیك از مردم بحق قضاوت نكند. جز آنچه از خاندان ما بیرون آید و هنگامى كه امور مردم متشتت و پراكنده گردد، خطا از آنها و صواب از على علیه السلام است (یعنى وقتى گفتار و عقیده مردم بر خلاف گفتار و عقیده على علیه السلام باشد، همه آنها بر باطل و على بر حق است و پیداست كه فرزندان معصوم على علیه السلام هم مو بمو از پدر خود تبعیت كنند و این حكم درباره آنها هم جاریست).
2- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ مُثَنًّى عَنْ زُرَارَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِی جَعْفَرٍ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ یَسْأَلُهُ عَنْ قَوْلِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع سَلُونِی عَمَّا شِئْتُمْ فَلَا تَسْأَلُونِّی عَنْ شَیْ ءٍ إِلَّا أَنْبَأْتُكُمْ بِهِ قَالَ إِنَّهُ لَیْسَ أَحَدٌ عِنْدَهُ عِلْمُ شَیْ ءٍ إِلَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فَلْیَذْهَبِ النَّاسُ حَیْثُ شَاءُوا فَوَ اللَّهِ لَیْسَ الْأَمْرُ إِلَّا مِنْ هَاهُنَا وَ أَشَارَ بِیَدِهِ إِلَى بَیْتِهِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 251 روایت 2
زراره گوید: خدمت امام باقر علیه السلام بودم كه مردى از اهل كوفه از آنحضرت راجع بقول امیرالمؤمنین علیه السلام: «هر چه خواهید از من بپرسید هر چه از من بپرسید؛ بشما خبر دهم» سؤال كرد، حضرت فرمود: هیچ كس علمى ندارد جز آنچه از امیرالمؤمنین علیه السلام استفاده شده، مردم هر كجا خواهند بروند، به خدا علم درست جز اینجا نیست و با دست اشاره به خانه خود كرد (مقصود خانه وحى و نبوت است، نه خصوص خانه ملكى آنحضرت).
شرح :
ابن عبدالبر در كتاب استیعاب خود گوید: هیچكس از صحابه جز على بن ابیطالب نگفت «هر چه خواهید از من بپرسید» و احمد بن حنبل هم در مسندش این سخن را از سعید نقل مى كند.
علامه مجلسى (ره) در اینجا مى گوید: هر كس این ادعا را كرد رسوا شد، چنانكه موافق و مخالف اعتراف دارند.
(1040)3- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ أَبِی مَرْیَمَ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع لِسَلَمَةَ بْنِ كُهَیْلٍ وَ الْحَكَمِ بْنِ عُتَیْبَةَ شَرِّقَا وَ غَرِّبَا فَلَا تَجِدَانِ عِلْماً صَحِیحاً إِلَّا شَیْئاً خَرَجَ مِنْ عِنْدِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ
اصول كافى جلد 2 صفحه 251 روایت 3
امام باقر علیه السلام بسلمة بن كهیل و حكم بن عتیبه (كه هر دو زیدى مذهب و ملعون امام بودند) فرمود: بمشرق روید و بمغرب روید، علم درستى جز آنچه از ما خانواده تراوش كند، پیدا نكنید.
4- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَى الْحَلَبِیِّ عَنْ مُعَلَّى بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ لِی إِنَّ الْحَكَمَ بْنَ عُتَیْبَةَ مِمَّنْ قَالَ اللَّهُ وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْیَوْمِ الْ آخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِینَ فَلْیُشَرِّقِ الْحَكَمُ وَ لْیُغَرِّبْ أَمَا وَ اللَّهِ لَا یُصِیبُ الْعِلْمَ إِلَّا مِنْ أَهْلِ بَیْتٍ نَزَلَ عَلَیْهِمْ جَبْرَئِیلُ
اصول كافى جلد 2 صفحه 251 روایت 4
ابوبصیر گوید: (امام باقر علیه السلام) بمن فرمود: حكم بن عتیبه از كسانى است كه خدا فرموده «بعضى از مردم مى گویند: بخدا و روز قیامت ایمان آوردیم، در صورتى كه مؤمن نیستند 8 سوره 2 -» حكم بمشرق رود و بمغرب رود، بخدا كه علم را جز از خاندانى كه جبرئیل علیه السلام بر آنها نازل شده بدست نیاورد.
5- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ صَالِحِ بْنِ السِّنْدِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ شَهَادَةِ وَلَدِ الزِّنَا تَجُوزُ فَقَالَ لَا فَقُلْتُ إِنَّ الْحَكَمَ بْنَ عُتَیْبَةَ یَزْعُمُ أَنَّهَا تَجُوزُ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ ذَنْبَهُ مَا قَالَ اللَّهُ لِلْحَكَمِ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ فَلْیَذْهَبِ الْحَكَمُ یَمِیناً وَ شِمَالًا فَوَ اللَّهِ لَا یُؤْخَذُ الْعِلْمُ إِلَّا مِنْ أَهْلِ بَیْتٍ نَزَلَ عَلَیْهِمْ جَبْرَئِیلُ ع
اصول كافى جلد 2 صفحه 252 روایت 5
ابو بصیر گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: شهادت زنازاده نافذ است؟ فرمود: نه، عرضكردم: حكم بن عتیبه عقیده دارد كه پذیرفته و نافذ است، فرمود: خدایا گناهش را نیامرز، خدا به حكم نفرموده «قرآن براى تو و قومت یادآور است 44 سوره 43 -» (بلكه نسبت بجد ما فرموده است) پس حكم به راست رود و بچپ رود (بهر در بزند) بخدا دانش جز از خاندانى كه جبرئیل علیه السلام بر آنها نازل شده بدست نیاید.
6- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ بَدْرٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ حَدَّثَنِی سَلَّامٌ أَبُو عَلِیٍّ الْخُرَاسَانِیُّ عَنْ سَلَّامِ بْنِ سَعِیدٍ الْمَخْزُومِیِّ قَالَ بَیْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِذْ دَخَلَ عَلَیْهِ عَبَّادُ بْنُ كَثِیرٍ عَابِدُ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَ ابْنُ شُرَیْحٍ فَقِیهُ أَهْلِ مَكَّةَ وَ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَیْمُونٌ الْقَدَّاحُ مَوْلَى أَبِی جَعْفَرٍ ع فَسَأَلَهُ عَبَّادُ بْنُ كَثِیرٍ فَقَالَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ فِی كَمْ ثَوْبٍ كُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ فِی ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ ثَوْبَیْنِ صُحَارِیَّیْنِ وَ ثَوْبٍ حِبَرَةٍ وَ كَانَ فِی الْبُرْدِ قِلَّةٌ فَكَأَنَّمَا ازْوَرَّ عَبَّادُ بْنُ كَثِیرٍ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ نَخْلَةَ مَرْیَمَ ع إِنَّمَا كَانَتْ عَجْوَةً وَ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ فَمَا نَبَتَ مِنْ أَصْلِهَا كَانَ عَجْوَةً وَ مَا كَانَ مِنْ لُقَاطٍ فَهُوَ لَوْنٌ فَلَمَّا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِهِ قَالَ عَبَّادُ بْنُ كَثِیرٍ لِابْنِ شُرَیْحٍ وَ اللَّهِ مَا أَدْرِی مَا هَذَا الْمَثَلُ الَّذِی ضَرَبَهُ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ ابْنُ شُرَیْحٍ هَذَا الْغُلَامُ یُخْبِرُكَ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ یَعْنِی مَیْمُونٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَیْمُونٌ أَ مَا تَعْلَمُ مَا قَالَ لَكَ قَالَ لَا وَ اللَّهِ قَالَ إِنَّهُ ضَرَبَ لَكَ مَثَلَ نَفْسِهِ فَأَخْبَرَكَ أَنَّهُ وَلَدٌ مِنْ وُلْدِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ عِلْمُ رَسُولِ اللَّهِ عِنْدَهُمْ فَمَا جَاءَ مِنْ عِنْدِهِمْ فَهُوَ صَوَابٌ وَ مَا جَاءَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِهِمْ فَهُوَ لُقَاطٌ
اصول كافى جلد 2 صفحه 252 روایت 6
مخزونى گوید: خدمت امام صادق علیه السلام نشسته بودیم كه عباد بن كثیر خداپرست بصریان و ابن شریح فقیه اهل مكه وارد شدند، و میمون قداح غلام امام باقر علیه السلام هم خدمتش بود. عباد بن كثیر از امام پرسید و عرضكرد: اى اباعبداللّه! رسولخدا صلى اللّه علیه وآله در چند پارچه كفن شد؟ فرمود: در سه پارچه: دو پارچه صحارى (صحار قریه اى است در یمن) و یك پارچه حبره (كه نوعى از برد یمنى است) و برد كمیاب بود (از این جهت دو پارچه دیگر را صحارى كردند)
عبادبن كثیر از این سخن روى در هم كشید (گویا كمیاب بودن برد را انكار داشت) امام صادق علیه السلام فرمود: درخت خرماى مریم علیهما السلام (كه پس از زائیدن عیسى مأمور بخوردن از آن شد) خرماى عجوه (بهترین نوع خرما) بود و از آسمان فرود آمد، پس از ریشه آن روئید، عجوه شد و آنچه هسته اش از این سو و آن سو گرفته و كاشته شد لون (خرماى پست) گردید.
چون از نزد حضرت بیرون رفتند، عباد بن كثیر به ابن شریح گفت، بخدا من نفهمیدم این چه مثلى بود كه امام صادق علیه السلام براى من بیان كرد، ابن شریح گفت: این غلام یعنى میمون قداح بتو خبر مى دهد، زیرا او از آنهاست (چون كه در خانه آنها بزرگ شده) میمون گفت: فرمایش او را نفهمیدى؟ گفت نه بخدا، گفت او مثل خودش را براى تو بیان كرد و بتو خبر داد كه او فرزند رسولخدا صلى اللّه علیه وآله است و علم پیغمبر نزد آنها است، پس آنچه از نزد آنها آید، درست است (مانند خرماى عجوه) و آنچه از نزد دیگران آید از این سو و آن سو گرد آمده (و مانند خرماى لون) است.