آموزش فلسفه جلد دوم(مشکات)

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

پرسش

1. معانی اصطلاحی توحید را بیان كنید.
2. دلیل توحید در وجوب وجود را شرح دهید.
3. چرا وجود مخلوقات منافاتی با نامتناهی بودن وجود خدای متعالی ندارد؟
4. دلیل نفی اجزاء بالفعل از ذات الهی چیست؟
5. دلیل نفی اجزاء بالقوه را از ذات الهی بیان كنید.
6. چه دلیلی بر نفی مكان و زمان از خدای متعالی می‌توان اقامه كرد؟
7. دلایل نفی ماهیت از واجب‌الوجود را بیان كنید.
8. معنای صرافت وجود الهی چیست؟ و چه نتایجی بر آن مترتب می‌شود؟
﴿ صفحه 443 ﴾

درس شصت و چهارم: توحید افعالی

· مقدمه
· توحید در خالقیت و ربوبیت
· توحید در افاضه وجود
· نفی جبر و تفویض
﴿ صفحه 444 ﴾
﴿ صفحه 445 ﴾

مقدمه

در درس گذشته توحید به‌معنای نفی شریك در وجوب وجود، و نیز به‌معنای نفی كثرت در درون ذات را بیان كردیم و ضمناً اشاره‌ای به نفی مغایرت صفات با ذات الهی نمودیم و توضیح آن در بحث صفات الهی خواهد آمد. اما شركی كه در میان طوایف مختلف مشركین شایع بوده و هست، شرك در خالقیت و به‌خصوص شرك در تدبیر جهان است و مباحث گذشته برای ابطال آن كافی نیست؛ زیرا ممكن است كسی با پذیرفتن توحید به‌معنای گذشته معتقد شود كه واجب‌الوجودِ یگانه، تنها یك یا چند مخلوق را آفرید و دیگر نقشی در آفرینش سایر مخلوقات و تدبیر امور آنها ندارد، و این امور به‌وسیله كسانی انجام می‌گیرد كه خودشان واجب‌الوجود نیستند، اما در ایجاد و تدبیر سایر پدیده‌ها مستقل هستند و نیازی به خدای متعالی ندارند. ازاین‌رو لازم است توحید در خالقیت و ربوبیت جداگانه مورد بحث قرار گیرد.