آموزش فلسفه جلد دوم(مشکات)

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

پرسش

1. تعاریف حركت را بیان كنید و بهترین آنها را معرفی نموده، وجه برتری آن را توضیح دهید.
2. تعدد متغیر و متغیرالیه در حركت به چه لحاظی است؟
3. كدام حركت را می‌توان با علم حضوری دریافت؟
4. دلیل اول اِلئاییان برای نفی حركت را بیان كنید.
5. ارسطو چگونه این شبهه را حل كرده است؟
6. بهترین جواب از این شبهه چیست؟
7. الئاییان در سایر امتدادات چه می‌گویند؟
8. دومین دلیل ایشان برای نفی حركت را بیان كنید.
9. جواب این شبهه چیست؟
10. منشأ این شبهه و نكته اصلی حل آن را توضیح دهید.


﴿ صفحه 343 ﴾

درس پنجاه و ششم: ویژگی‌های حركت

· مقومات حركت
· مشخصات حركت
· لوازم حركت
﴿ صفحه 344 ﴾
﴿ صفحه 345 ﴾

مقومات حركت

با دقت در مطالبی كه درباره حركت گفته شد، روشن می‌شود كه تحقق حركت منوط به سه چیز است كه می‌توان آنها را «مقومات حركت» نامید، و آنها عبارت‌اند از:
1. واحد بودن منشأ انتزاع حركت؛ زیرا حركت برخلاف سایر اقسام تغیر، تنها از یك وجود انتزاع می‌گردد و ازاین‌رو هر حركتی امر واحدی است كه اجزاء بالفعلی در آن یافت نمی‌شود؛
2. سیلان و امتداد آن در گستره زمان؛ زیرا امر تدریجی بدون انطباق بر زمان تحقق نمی‌یابد و ازاین‌رو حركت از امور دفعی و موجودات ثابتی كه خارج از ظرف زمان است انتزاع نمی‌گردد و به آنها نسبت داده نمی‌شود؛
3. انقسام آن تا بی‌نهایت؛ همان‌گونه كه هر امتدادی قابل قسمت تا بی‌نهایت می‌باشد، حركت نیز چنین است و هریك از اجزاء بالقوه آن، نسبت به جزء بالقوه بعدی، «متغیر» و جزء بعدی نسبت به جزء قبلی، «متغیرالیه» به‌شمار می‌رود.