آموزش فلسفه جلد دوم(مشکات)

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

پرسش

1. علم حضوری و حصولی را تعریف، و فرق آنها را بیان كنید.
2. اقسام علم حضوری را توضیح دهید.
3. علم حضوری از چه مقوله‌ای است؟
4. دلیل صدرالمتألهین بر شرط تجرد معلوم، در علم علت به معلول را بیان و نقادی كنید.
5. علم حصولی به كدام معنا از قبیل كیف نفسانی است؟
6. حقیقت نسبت و حكم چیست؟ و از چه مقوله‌ای به‌شمار می‌رود؟
7. دلیل كلی بر تجرد همه اقسام علم چیست؟
8. دلیل خاص بر تجرد نسبت و حكم را بیان كنید.
9. چهار دلیل تجرد ادراك را شرح دهید.
10. مفهوم علم از چه نوع معقولات است؟ و چه دلیلی برای آن می‌توان آورد؟
﴿ صفحه 269 ﴾

درس پنجاهم: اتحاد عالم و معلوم

· مقدمه
· تعیین محل نزاع
· توضیح عنوان مسئله
· انحاء اتحاد در وجود
· بررسی نظریه صدرالمتألهین
· تحقیق در مسئله
﴿ صفحه 270 ﴾
﴿ صفحه 271 ﴾

مقدمه

شیخ‌الرئیس در كتاب‌های شفاء(16) و اشارات،(17) از برخی فلاسفه یونان نقل كرده كه هنگامی كه موجود عاقلی چیزی را تعقل كند، با آن متحد می‌شود. نیز از فُرفوریوس نقل نموده كه رساله‌ای در این زمینه نگاشته است. اما خود وی این نظریه را به باد انتقاد می‌گیرد و آن را امری محال می‌شمرد.
از سوی دیگر صدرالمتألهین در اسفار و دیگر كتاب‌هایش آن را تأیید كرده، بر صحت این نظریه پای می‌فشرد و آن را نسبت به همه اقسام علم حتی ادراك حسی نیز توسعه می‌دهد.
این اختلاف عجیب بین این دو فیلسوف عظیم در این مسئله، طبعاً انسان را نسبت به آن حساس می‌كند و علاقه او را به حل مسئله مزبور و داوری بین طرفین جلب می‌نماید. به‌همین جهت در پایان این بخش، درسی را به این موضوع اختصاص می‌دهیم.