آموزش فلسفه جلد دوم(مشکات)

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

بخش چهارم: علت و معلول

﴿ صفحه 26 ﴾
﴿ صفحه 27 ﴾

درس سی و یكم: علت و معلول

شامل:
· مقدمه
· مفهوم علت و معلول
· كیفیت آشنایی ذهن با این مفاهیم
· تقسیمات علت
﴿ صفحه 28 ﴾
﴿ صفحه 29 ﴾

مقدمه

با پذیرفتن كثرت در موجودات، این سؤال پیش می‌آید كه آیا موجودات مختلف، ارتباطی با یكدیگر دارند یا نه؟ و آیا وجود برخی از آنها متوقف بر وجود بعضی دیگر هست یا نه؟ و اگر هست چند نوع وابستگی وجودی داریم؟ و احكام و ویژگی‌های هركدام چیست؟
اما اگر كسی كثرت حقیقی موجودات را نپذیرفت ـ چنان‌كه ظاهر كلام صوفیه همین است‌ـ دیگر جایی برای بحث درباره ارتباط وجودی میان موجودات متعدد باقی نمی‌ماند، چنان‌كه بحث درباره سایر تقسیمات وجود و موجود هم موردی نخواهد داشت.
در مبحث سابق اشاره كردیم كه اثبات تشكیك خاصی در وجود، متوقف بر اصولی است كه باید در مبحث علت و معلول ثابت شود. اینك وقت آن فرا رسیده كه به مسائل مربوط به علت و معلول بپردازیم و اصول نام‌برده را نیز ثابت كنیم. ولی قبل از پرداختن به این مطالب باید توضیحی پیرامون مفهوم علت و معلول و كیفیت آشنایی ذهن با آنها بدهیم.