آموزش فلسفه جلد اول(مشکات)

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

‌‌‌‌‌‌‌‌‌خلاصه

1. انسان عصر فضا به‌رغم پیشرفت شگرف در زمینه‌های تجربی و صنعتی، در حل مسائل بنیادی جهان‌بینی که شالوده زندگی انسانی را تشکیل می‌دهند ناتوان است و بعضی مانند چهارپایانِ سر در آخور، تنها به ارضای غرایز حیوانی پرداخته‌اند و اصلاً توجهی به این مسائل ندارند، و بعضی دیگر در حل آنها وامانده‌اند و پوچ‌گرا شده‌اند.
2. مکتب‌های متناقض سیاسی ـ اجتماعی و نظام‌های اقتصادی سرمایه‌داری و سوسیالیسم نیز نمونه‌هایی از سرگردانی انسان در حل مسائل اجتماعی است که به نوبه خود از فقدان بینش صحیح در مسائل فلسفی، نشئت می‌گیرد.
3. انسان واقعی کسی است که نخست عقل خود را در راه شناخت هستی و حل مسائل بنیادی جهان‌بینی به‌کار گیرد و بفهمد کیست، و از کجا و در کجا و به‌سوی کجاست؛ آن‌گاه براساس شناخت این «هست‌»ها به شناختن راه صحیح برای رسیدن به هدف نهایی یعنی شناختن «باید»ها بپردازد و سپس با جدیت، آن راه را بپیماید.
4. همه این مطالب، ضرورت تلاش عقلانی برای حل مسائل بنیادی جهان‌بینی (اصول دین) را ثابت می‌کند، و در یک جمله، سعادت فردی و اجتماعی و رسیدن به کمال انسانی، مرهون دستاوردهای فلسفه است.
5. مسائل جهان‌بینی از سنخ مسائل فلسفی است. بنابراین جهان‌بینی علمی سرابی بیش نیست و جهان‌بینی‌های دینی و عرفانی هم نیازمند به فلسفه هستند.
6. امید موفقیت در حل مسائل فلسفی به هیچ‌وجه کمتر از امید به کشف اسرار طبیعت نیست، علاوه بر اینکه چون نتیجه آن ارزش نامحدود دارد، هرقدر احتمال رسیدن به آن ضعیف باشد، باز هم ارزشمندتر از احتمال موفقیت در هر کاری است که نتیجه محدودی داشته باشد.
7. مخالفت بعضی از دانشمندان آگاه و بی‌غرض مسلمان با فلسفه، درحقیقت به معنای مخالفت با مجموعه آرای فلسفی رایجی بوده که بعضی از آنها با مبانی اسلامی موافق نبوده است.
﴿ صفحه 140 ﴾
8. طرح بعضی از مسائل فلسفی در کتاب و سنت، ماهیت فلسفی آنها را تغییر نمی‌دهد و ما را بی‌نیاز از تلاش‌های فلسفی برای دفع همه شبهات الحادی نمی‌سازد.
9. اختلاف در مسائل فلسفی مانند هر علم دیگر، امری اجتناب‌ناپذیر است و نمی‌توان آن را دلیلی بر بطلان روش فلسفی و تعقلی قلمداد کرد، بلکه باید با توجه به آن، بر تلاش و کوشش برای دستیابی به نتایج مطمئن‌تر افزود.
10. ضرورت فلسفه به معنای تأمین همه شرایط لازم برای سعادت فردی و اجتماعی نیست، بلکه به معنای تحصیل شرط لازم و اساسی آن است.
﴿ صفحه 141 ﴾

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بخش دوم: ‌‌‌‌‌‌‌‌شناخت‌شناسی

﴿ صفحه 142 ﴾
﴿ صفحه 143 ﴾

‌‌‌‌‌‌درس یازدهم: ‌‌‌‌‌‌‌‌مقدمه شناخت‌‌‌شناسی

شامل:
— اهمیت‌ شناخت‌شناسی
— نگاهی به تاریخچه شناخت‌شناسی
— شناخت در فلسفه اسلامی
— تعریف شناخت‌شناسی
﴿ صفحه 144 ﴾
﴿ صفحه 145 ﴾