ده درس پیرامون امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

ازدواج و تشكیل خانواده

انسان نیاز به انس و محبت دارد و این نیاز طبیعى در بستر خانواده به صورت سالم و كامل برآورده مى شود. لذا اسلام آحاد جامعه را مأمور ساخته تا نسبت به ازدواج دختران و پسران جوان اقدام نموده و آنان را به عقد یكدیگر در آورند.
نه فقط پدر و مادر، بلكه مسئولان جامعه نیز در این امر مسئولیت دارند و هر كس بتواند قدمى در این راه بردارد باید اقدام كند. «وَأَنكِحُوا الْأَیَامَىٰ مِنكُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِكُمْ »(208)
ازدواج، معروفى است كه پیامبر همواره مردم را به آن سفارش كرده و آن را بیمه انسان از بسیارى گناهان دانسته است. طبیعى است كه امر به این معروف بزرگ، تنها سفارش زبانى به ازدواج نیست، بلكه باید گام هایى عملى براى این امر برداشت.

حیا و عفت

قرآن از یكسو با تشویق جوانان به ازدواج، زمینه بسیارى از گناهان را در جامعه از بین مى برد و از سوى دیگر پیامبرش را مأمور مى سازد تا به دختران و همسران خود و زنان مؤمن، سفاش كند با ناز و كرشمه سخن نگویند، با حیا راه بروند و پاى بر زمین نكوبند، مواضع زینت خود را براى مردان نامحرم آشكار نسازند و از مختلط شدن با مردان بپرهیزند. «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ...»(209)
همچنین مردان مؤمن را فرمان مى دهد كه نگاه خود را به زنان نامحرم كوتاه كنند و از چشم چرانى بپرهیزند. «قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ »(210)
آرى، در جامعه اسلامى به همان میزان كه به زنان باید گفت حجاب خود را حفظ كنید، باید به مردان گفت چشمان خود را كنترل كنید.

صبر و استقامت

انسان در انجام تكالیف خود، گاهى دچار تنبلى و سستى مى شود. یكى از وظایف مؤمن آن است كه همواره دیگران را به صبر و پایدارى در انجام وظایف دینى سفارش كند تا این تذكرات موجب شود فرد از كوتاهى بپرهیزد. چنانكه در سوره والعصر، سفارش به صبر از ویژگى هاى مؤمنان شمرده شده است. «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ»(211)
البته صبر در برابر مصیبت هایى كه به انسان مى رسد و یا صبر در برابر معصیت هایى كه انسان مى تواند مرتكب شود، از دیگر مصادیق صبر است كه در قرآن و روایات، سفارش دیگران به صبر در این موارد نیز مطرح شده است.