ده درس پیرامون امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

توجه به همه جوانب

در كتاب الغدیر مى خوانیم: شخصى از دیوار خانه مردم بالا رفت تا ببیند كه افراد آن خانه چه مى كنند. همین كه دید مشغول شراب خوردن هستند، از بالاى بام نهى از منكر كرد.
صاحبخانه به او گفت: من یك منكر انجام دادم و آن اینكه شراب خوردم؛ ولى تو گرفتار چند منكر شدى؛ تجسّس و ورود به حریم خانه مردم و ارعاب، منكرهایى بود كه تو مرتكب شدى.(124)

هرگز خود را بهتر ندانیم

حضرت على علیه السلام مى فرماید: اى بنده خدا! در عیبجویى كسى به خاطر گناهانش، شتاب مكن! چه بسا آن گناه بخشیده شود. و درباره خود، حتى از گناه كوچكى كه انجام داده اى، خود را در امان ندان؛ زیرا چه بسا كه به خاطر آن عذاب شوى.(125)
كسى كه امر به معروف و نهى از منكر مى كند، مانند پزشكى است كه به مداواى مریض مى پردازد. چه بسا مریض بهبود یابد و سالها عمر كند؛ ولى خود پزشك در حادثه اى جان دهد.

از كجا شروع كنیم؟

1- خود
قرآن مى فرماید: اى كسانى كه ایمان آورده اید! چرا آنچه را مى گوئید عمل نمى كنید؟(126)
و در جاى دیگرى مى فرماید: آیا مردم را به نیكى سفارش مى كنید، در حالى كه خودتان را فراموش مى كنید؟(127)
حضرت على علیه السلام مى فرماید: تا خودم كارى را انجام ندهم، شما را به آن سفارش نمى كنم و تا خودم از كارى دورى نكنم، شما را از آن باز نمى دارم.(128) البته، عمل، رمز موفقیت است و نه رمز وجوب.
2- خانواده
قرآن مى فرماید: اى پیامبر! اول دختران و همسرانت را سفارش كن و آن گاه زنان دیگر را.(129)
قرآن در ستایش یكى از انبیا مى فرماید: او خاندان و بستگان خود را به نماز سفارش مى فرمود.(130)
البته گاهى همسر و فرزند قابلیّت هدایت ندارند، ولى دیگران حرف حق را مى پذیرند. نمونه آن، پسر نوح و همسر لوط است.
3- نسل نو
حضرت على علیه السلام مى فرماید: روح نوجوان همچون زمین خالى است و آموزش نوجوان مانند نقش بر سنگ، ماندگار است.(131)
در روایات مى خوانیم: به سراغ نسل نو بروید، زیرا كه آنان زودتر از دیگران به سوى خیر گرایش پیدا مى كنند.(132)
4- همسایگان
رسول خداصلى الله علیه وآله فرمود: چرا مردم همسایگان خود را آموزش نمى دهند؟ موعظه نمى كنند؟ امر به معروف و نهى از منكر نمى كنند؟ و چرا همسایگان حاضر نمى شوند آموزش ببینند؟(133)