ده درس پیرامون امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

از كار خلاف انتقاد كنیم، نه از شخص

در قرآن مى خوانیم كه پیامبران به مردم مى گفتند: «إِنِّی لِعَمَلِكُم مِّنَ الْقَالِینَ»(110) «من با عمل شما مخالف هستم»، نه با خود شما.
اگر خلافكار احساس كند كه شخصیت دارد و محبوب است و تنها نقطه ضعف او كار خلافش است، براحتى آن را ترك مى كند.
امّا اگر احساس كند كه انسانى منفور، مردود و مطرود است، هر روز به تباهى خود مى افزاید. شخصى از امام كاظم علیه السلام پرسید: یكى از یاران شما شراب خورده است. آیا از او تبرّى جوییم؟ امام فرمود: از كارش تبرّى جوئید (نه از خودش).(111)

به حداقل اكتفا كنیم

رسول خدا صلى الله علیه وآله در روزهاى اول دعوت خود، مردم را تنها به یك جمله سفارش مى فرمود: «قولوا لا اِلهَ اِلاّ اللّه تُفلِحُوا» بگویید جز خداى یكتا معبودى نیست، تا رستگار شوید.
حكمِ روزه، زكات و جهاد در اسلام، بعد از گذشت پانزده سال از بعثت پیامبر نازل شد.
در قرآن مى خوانیم: چون خداوند مردم را ضعیف دید، قانون خود را تخفیف داد.(112)
در روایات آمده است كه یك نفر مسیحى، مسلمان شد. رفیق مسلمانش سحرگاه به منزل او رفت و گفت: الآن وقت نماز شب است. او را از خواب بیدار كرد و به مسجد برد و به نماز شب واداشت. همین كه اذان صبح شد، گفت: اكنون وقت نماز صبح است. و بعد، نماز ظهر و عصر را خواندند؛ در حالى كه مى گفت، نباید از نمازها و دعاى نافله و مستحبات غافل شد. این مسلمان چنان با نماز و دعا، وقتِ مسیحى تازه مسلمان را پر كرد كه روز بعد گفت: اگر اسلام این است، همان بهتر كه مسیحى باشم.

به سراغ كشف منكر نرویم

بعضى به سراغ كشف عیوب و گناهان دیگران مى روند تا او را نهى از منكر كنند، در حالى كه قرآن با كمال صراحت، تجسّس را تحریم كرده است.(113)
امام صادق علیه السلام مى فرماید:
لغزشهاى مؤمنان را پیگیرى نكنید كه هر كس این گونه باشد، خداوند علاوه بر آخرت، در همین دنیا او را افتضاح خواهد كرد.(114)