فهرست کتاب


ده درس پیرامون امر به معروف و نهی از منکر

حجه الاسلام محسن قرائتی

یك نمونه قرآنى از نهى از منكر

حضرت ابراهیم كه عموى خود را بت پرست مى دید، براى بازداشتن او از این كار به او گفت: این مجسمه هایى كه شما پایبند عبادت آنها شده اید، چه معنا دارد؟ « إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ وَقَوْمِهِ مَا هَٰذِهِ التَّمَاثِیلُ الَّتِی أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ»(15)
از این بیان بسیار كوتاه، به چند اصل مهم در امر به معروف و نهى از منكر پى مى بریم:
1- كسى كه امر به معروف مى كند، باید از رشد و كفایت خاصى برخوردار باشد.
2- در امر و نهى شرط سنى وجود ندارد. «قالَ ِلاَبیه»
3- امر و نهى را از نزدیكان شروع كنیم. «قالَ ِلاَبیه»
4- در نهى از منكر، ابتدا از منكرات بزرگ شروع كنیم. « مَا هَٰذِهِ التَّمَاثِیلُ »
5 - در امر و نهى، مردم را به كرامت و شخصیت خودشان متوجه سازیم. « أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ »
6- در نهى از منكر، گاهى باید یك نفر در برابر گروهى قرار گیرد. «ِلاَبیهِ و قَوْمِه»
7- در امر و نهى با شیوه سؤال، وجدانها را بیدار كنیم. « مَا هَٰذِهِ التَّمَاثِیلُ »
8 - در امر و نهى، قاطعیت و صراحت داشته باشیم. «اَنْتُم وَ آبائكُم»

الف: بركات معنوى

1- اصلاح خود انسان
حضرت على علیه السلام به فرزندش فرمود: امر به معروف كن تا اهل معروف باشى.(16)
همان گونه كه هركس لباس مى شوید، دست خودش نیز پاك مى شود.
2- شركت در پاداش نیكى ها
در روایات متعدد مى خوانیم: هر كس مردم را به كار خیر راهنمائى و سفارش كند، در پاداش آنان شریك است، بدون آنكه از اجر عامل كاسته شود. چنانكه هر كس دیگرى را به كار خلاف و انحراف دعوت كند، در كیفر او شریك است.(17)
3- نجات از قهر خدا
امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هر كس منكر و خلافى را دید و قلباً از آن ناراحت شد، همانا از قهر خدا نجات پیدا كرده و تن به سلامت برده است وهركس با زبان از كار خلاف نهى كرد، به پاداش رسیده است.(18)

ب : بركات اقتصادى

قرآن مى فرماید: اگر مردم ایمان آورند و تقوا پیشه كنند (كه یكى از مصادیق تقوى امر به معروف و نهى از منكر است) به طور قطع، بركاتى از آسمان و زمین بر آنان خواهیم گشود.(19)
امام باقر علیه السلام مى فرماید: با امر به معروف و نهى از منكر، كسب ها حلال و زمین ها آباد مى شود.(20)
اگر در برابر كم فروشى ها، گرانفروشى ها، رباخوارى ها و حیله و تزویرها همه افراد حساس باشند، بازار اصلاح مى شود.
حضرت على علیه السلام همواره با تازیانه وارد بازار مى شد و به كسانى كه جنس خود را در سایه مى فروختند تا عیب آن مخفى بماند و یا جنس بهتر را روى دیگر اجناس و نوع نامرغوب را در زیر مى نهادند، هشدار مى داد.
رسول اكرم صلى الله علیه وآله به ابن مسعود فرمود: با گناهكاران معامله نكنید! اگر مسلمانان به همین جمله عمل كنند، یعنى تجار خلافكار را بایكوت و همه بر ضد آنان اعتصاب كنند، او مجبور است خود و تجارتش را اصلاح كند.