آیین رحمت

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

سوم: محدوده جهاد و آداب آن

در آیه شریفه 194 سوره بقره نیز مى خوانیم:
(فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْکُمْ وَا تَّقُو اللّهَ وَ اعْلَمُوا اَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقینَ);
طبق آنچه در این آیه شریفه آمده اوّلا: تنها در مقابل کسانى که به مقابله و مبارزه با شما اقدام مى کنند، اجازه جنگ داده شده است; ثانیاً: در هجوم بر آنها باید به اندازه اى که شرّ و ظلم آنها دفع مى شود قناعت کنید و پا را فراتر نگذارید; و ثالثاً: تقوا و خویشتندارى را، حتّى در میدان جنگ و خونریزى،از دست ندهید و بدانید که خداوند با تقوا پیشه گان است.
در حقیقت قانون جهاد اسلام چیزى است که همه عقلاى جهان آن را قبول دارند، و به آن عمل مى کنند. آیا هیچ عاقلى اجازه مى دهد که انسان در مقابل هجوم دشمن تسلیم شود، تا مسلّط بر جان و مال و ناموس او گردد؟هرگز!بلکه تمام عقلاى همان منطق بازدارنده قرآن راتوصیه مى کنند.

چهارم: ترک جهاد مساوى با ویرانى عبادتگاههاست؟

خداوند متعال در آیه شریفه 40 سوره حج، یکى از فلسفه هاى جهاد را چنین بازگو مى کند:
(وَلَوْلاَ دَفْعُ اللهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْض لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِیَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا اسْمُ اللهِ کَثِیراً وَلَیَنصُرَنَّ اللهُ مَنْ یَنصُرُهُ إِنَّ اللهَ لَقَوِىٌّ عَزِیزٌ);
اگر خداوند از مؤمنان دفاع نکند، و از طریق اذن جهاد بعضى را به وسیله بعضى دفع ننماید، دیرها و صومعه ها و معبدهاى یهود و نصارا و مساجدى که نام خدا در آن بسیار برده مى شود ویران مى گردد.
آرى اگر افراد با ایمان و غیور دست روى دست بگذارند، و تماشاچى فعالیّتهاى ویرانگرانه طاغوتها و مستکبران وافراد بى ایمان و ستمگر باشند، و آنها میدان را خالى ببینند، اثرى از معابد و مراکز عبادت الهى نخواهند گذارد. چرا که معبدها جاى بیدارى است، و محراب میدان مبارزه و جنگ است، و مسجد در برابر خودکامگان سنگر است، واصولا هرگونه دعوت به خداپرستى بر ضدّ جبّارانى است که مى خواهند مردم همچون خدا آنها را بپرستند! و لذا اگر آنها فرصت پیدا کنند تمام این مراکز را با خاک یکسان خواهند کرد.
جالب اینکه طبق آنچه در آیه مورد بحث آمده، جهاد اسلامى نه تنها ضامن بقاى عبادتگاههاى اسلامى است، بلکه در سایه آن، عبادتگاههاى تمام ادیان الهى حفظ مى شود.

4ـ جهاد ابتدائى

سؤال: آنچه گفتید در مورد جهاد دفاعى اسلام صحیح و مورد قبول، و ما نیز معترفیم که جهاد دفاعى خشونت محسوب نمى شود، بلکه هماهنگ با رحمت و رأفت اسلامى است; امّا آیا جهاد ابتدایى که بدون حمله طرف مقابل انجام مى شود، نیز هماهنگ با رحمت اسلامى است؟ و نوعى خشونت تلقّى نمى گردد؟
پاسخ : از این سؤال به دو شکل مى توان پاسخ گفت. توجّه کنید: