آیین رحمت

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

فصل دوم: رأفت و رحمت اسلامى در قرآن مجید

با مطالعه اى اجمالى و تفکّر در برخى آیات قرآن مجید، به نمونه هاى فراوانى از رأفت و رحمت اسلامى در این کتاب آسمانى دست مى یابیم، که به عنوان اصل اساسى معرّفى شده است. به چند نمونه آن توجّه کنید:

1ـ نسبت رحمت و خشونت در قرآن

در قرآن مجید یکصد و چهارده سوره وجود دارد، که صد و سیزده سوره آن با «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم» که پیام آور رأفت و رحمت و محبّت اسلامى است، شروع شده، و تنها یک سوره بدون «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم» است(2)، که آن هم دلیل روشنى دارد:
سوره برائت اعلان جنگ و نبرد و بیزارى از دشمنان لجوج و عنود اسلام است که امیدى به هدایت و اصلاح آنها نیست; و روشن است که به هنگام جنگ با دشمن کینه توز، از رحمت و محبّت سخن گفته نمى شود.
به عبارت دیگر، نسبت خشونت و رحمت در قرآن مجید بر این اساس، نسبت یک بر صد و چهارده است; یعنى اصل بر رحمت و رأفت است و خشونت یک استثناء مى باشد!
آیا دینى که معجزه آن چنین کتابى است، آئین خشونت است؟!

2ـ بدى را با خوبى پاسخ دهید!

خداوند متعال در آیه 60 سوره «الرَّحْمن» مى فرماید:
(هَلْ جَزَاءُ الْاِحْسانِ اِلاَّ الْاِحْسانِ);
آیا جزاى نیکى جز نیکى است؟!
این آیه شریفه، که سرشار از محبّت و رحمت و دوستى است، به عنوان یک شعار اسلامى ما مسلمانان مى باشد. اگر تعجّب نکنید با مطالعه دیگر آیات قرآن در مى یابیم که خداوند متعال نه تنها پاسخ نیکى را رفتار نیک مى داند، بلکه به مسلمانان دستور مى دهد در مقابل بدیها نیز به نیکى رفتار کنند، و پاسخ بدى را هم به نیکى بدهند!
این مطلب در آیه شریفه 96 سوره مؤمنون آمده است; مى فرماید :
(اِدْفَعْ بِالَّتى هِىَ اَحْسَنُ السَّیِّئَةَ نَحْنُ اَعْلَمُ بِما یَصِفُونَ);
بدى را به بهترین راه و روش دفع کن (و پاسخ بدى را به نیکى ده) ما به آنچه توصیف مى کنند، آگاهتریم.
اى پیامبر! فریب خوردگان را ـ هر چند به تو بدى کرده اند ـ با عطوفت و محبّت به سوى اسلام باز گردان، تا تسلیم تو شوند.
آیا دین و آئینى که منطق آن خشونت و تندى است، به پیامبر خویش سفارش مى کند که حتّى پاسخ بدیهاى دیگران را با خوبى بدهد! یا چنین آئینى آئین محبّت و عاطفه و رحمت و صفا و عطوفت و مهربانى است!