مفاهیم تحریف شده

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

فلسفه عزادارى

یكى دیگر از مسائل مهمّ و سرنوشت‌سازى كه از سوى بعضى مورد تحریف قرار گرفته، مسئله عزادارى است.
نمونه‌هاى فراوانى در تعالیم و كلمات اهل بیت : در این مورد آمده است :
امام صادق (ع) در میان فضایى پرآشوب، با اشعار «كُمِیت» عزادارى مى‌كردند. و یا در محضر امام على بن موسى الرضا (ع) «دعبل خزاعى» قصیده «مدارس آیات»[92] را كه بسیار فصیح و بلیغ وپرمعنا و در مصائب اهل‌بیت: مخصوصاً شهداى كربلاست مى‌خواند و حضرت مانند ابر بهار اشك مى‌ریزند. و موارد دیگرى مانند این‌ها.
ولى در عصر ما برخى شبهه مى‌اندازند كه چرا باید براى حادثه‌اى كه حدود 1370 سال قبل در كربلا واقع شده است عزادارى كرد در حالى كه گردانندگان آن حادثه و حتّى فرزندان ونوه‌هاى آن‌ها نیز در قید حیات نیستند؟ ایشان توجّه ندارند كه آنچه در كربلا واقع شد، یك نزاع شخصى نبود كه با از بین رفتن طرفین تمام شود، بلكه نزاع دو مكتب بود، مكتب طرفداران حق در مقابل طرفداران باطل، پرورش‌یافتگان دامان اسلام دربرابر بنى‌امیّه كه تفاله‌هاى عصر جاهلیّت بودند. افرادى كه دم از عدالت مى‌زدند دربرابر ظالمان و ستمكاران و جباران و آدم‌كشان.
این رویارویى، در كلمات امام (ع) قبل از قیام، زمانى كه به حضرت پیشنهاد بیعت با یزید را مى‌دهند به چشم مى‌خورد كه مى‌فرمایند :
«إِنَّا أَهْلُ بَیْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلاَئِكَةِ» ما در میان خاندان وحى پرورش یافته‌ایم، فرشتگان به در خانه ما مى‌آمدند وپیام خدا را مى‌آوردند. «وَ یَزِیدُ رَجُلٌ فَاسِقٌ شَارِبُ الْخَمْرِ قَاتِلُ النَّفْسِ الْمُحَرَّمَةِ» یزید، مرد آلوده، شراب‌خوار و آدم‌كشى است «وَ مِثْلِی لاَ یُبَایِعُ مِثْلَه»[93] چگونه ممكن است من با او بیعت كنم؟ آیا نور وظلمت، حق و باطل، عدالت و ظلم، با یكدیگر بیعت مى‌كنند؟
در عصر ما نیز پیام احیاء همین مكتب باعث پیروزى انقلاب ما شد. همان‌طور كه امام راحل (ره) فرمودند: «اگر قیام سیّدالشّهدا نبود امروز ما هم نمى‌توانستیم پیروز شویم».[94]
در عراق نیز ایّام عاشورا و از آن مهم‌تر اربعین، كه گاهى پنج تا ده میلیون نفر از سرتاسر دنیا با وجود خطرات زیاد به كربلا مى‌آیند باعث حفظ موجودیّت و استقلال آن كشور شده است.

تحریف در عزادارى

دقّت كنید كه در كنار این فلسفه زیبا و به نام عزادارى، هرچند با انگیزه‌هاى مقدّس، اعمالى مرتكب مى‌شوند كه شریعت پاك اسلام آن را نمى‌پذیرد.
وقتى در فیلم‌ها مى‌بینیم كه بر اثر قمه‌زنى، تا پنجه‌هاى پا آلوده به خون مى‌شود و حتّى بر سر فرزند خردسال قمه مى‌زنند! در حالى كه نمى‌دانند براى ضرر زدن به فرزند، حتّى پدر او نیز ولایت ندارد. در دنیایى كه به‌سرعت عكس و فیلم تهیّه مى‌كنند و بعد از چند دقیقه بر روى آنتن‌هاى ماهواره قرار مى‌دهند؛ مردم دنیا چگونه درمورد ما قضاوت مى‌كنند؟ مى‌گویند مسلمانان خودزنى مى‌كنند وچقدر این صحنه‌ها وحشتناك است!
از آن بدتر، عدّه‌اى جوان كنار دیوار مى‌نشینند و به نام عزادارى، سر خود را به دیوار مى‌كوبند! خود ما نیز فیلم این رفتار را دیده‌ایم. ممكن است دچار خونریزى مغزى شوند. آیا نباید جان خود را
براى اسلام حفظ كنند؟ یا مشاهده شده است كه از روى خارهاى تیز عبور مى‌كنند! یا شیشه‌هایى را خُرد و سپس غربال مى‌كنند وبرهنه روى آن مى‌غلطند و حتّى فرزندانشان را در حالى كه بسیار ناراحت‌اند و گریه مى‌كنند از روى این شیشه‌ها عبور مى‌دهند! كدام پیامبر یا امام اجازه داده است كه به نام عزادارى، این‌گونه رفتار كنند؟
آیا وقت آن فرانرسیده است كه روحانیون عزیز، واعظان ومدّاحان محترم با زبان خوب همه را نصیحت و براى عزادارى باشكوه از بهترین شعائر اسلامى استفاده كنند و از این امور تحریف شده بپرهیزند؟

مفهوم بدعت

مفهوم مهمّ اسلامى دیگر كه از سوى برخى مورد تحریف واقع شده، مسئله «بدعت» است.
در ابتدا لازم است با معنى این مفهوم آشنا شویم.
بدعت یعنى كسى خودسرانه احكام اسلام را مطابق ذوق وسلیقه خویش تغییر دهد، حكمى را اضافه یا حذف كند.
در احادیث اسلامى به‌شدت با این مسئله مخالفت شده است كه چند نمونه را عرض مى‌كنیم.
پیامبر اكرم (ص) مى‌فرمایند :
«كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ وَ كُلُّ ضَلاَلَةٍ فِی النَّارِ»[95] . هر بدعتى گمراهى است و هر گمراهى‌اى سرانجامش آتش دوزخ است.
در جایى دیگر امیرمؤمنان على (ع) مى‌فرمایند :
«مَا هَدَمَ الدِّینَ مِثْلُ الْبِدَع»[96] هیچ‌چیز دین را نابود نمى‌كند مگر بدعت‌هاى خودسرانه.
در حدیث سوم كه درمورد همكارى با بدعت‌گذار است پیامبر اكرم(ص) مى‌فرمایند :
«مَنْ تَبَسَّمَ فِی وَجْهِ مُبْتَدِعٍ فَقَدْ أَعَانَ عَلَى هَدْمِ دِینِهِ»[97] كسى كه با بدعت‌گذار همكارى كند حتّى به‌اندازه تبسّم به روى او، دین خود را نابود كرده و به محو اسلام كمك كرده است.