مفاهیم تحریف شده

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

حقیقت توسّل

توسّل گاهى در امور تكوینى یعنى در زندگى مادّى و معمولى است.
مثلاً فردى كه پیر و ناتوان است و به‌تنهایى نمى‌تواند از پلّه‌ها بالا رود صدا مى‌زند: چه كسى مى‌تواند به من كمك كند؟ یا درخواست كمك نابینایى براى عبور از خیابان، یا كمك خواستن دانشجو از استاد راهنما براى رساله علمى و جلوگیرى از خطا. همه این‌ها همان توسّل در امور تكوینى و استفاده از اسباب است. واستفاده از این امور، مقدّرات خداوند است كه انسان باید از عالم اسباب استفاده كند، بنابراین نه مرتكب شرك شده است و نه كفر.

توسّل در امور معنوى

رسیدن به سعادت جاویدان، تهذیب نفس، خودسازى ورسیدن به حوائجى كه عادتاً نمى‌توان به آن‌ها رسید، راهى است پرفراز ونشیب. در این امور چون توان كافى نداریم، متوسّل به افرادى مى‌شویم كه توان كافى دارند و از آن‌ها مى‌خواهیم در پیشگاه خدا به ما كمك كنند تا این راه سخت را طى كنیم و گرفتار دام‌هاى شیاطین و وسوسه‌هاى نفس نشویم و مشكلات وگرفتارى‌هاى زندگى برایمان آسان و سپس حل گردد.
به اولیاء خدا عرض مى‌كنیم :
«یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللَّهِ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ اللَّه»[52] اى بزرگى كه در پیشگاه خدا آبرو دارى، براى ما در پیشگاه خدا شفاعت كن.
این نوع توسّل نیز نه كفر است و نه شرك بلكه حقیقت قرآنى است!

توسّل در قرآن مجید

دو آیه در قرآن مجید به صراحت درمورد توسّل سخن مى‌گوید و تعجّب است چگونه كسانى كه ادّعاى آشنایى با قرآن را دارند، منكر توسّل مى‌شوند! در سوره مائده مى‌فرماید :
(یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ)[53] اى كسانى كه ایمان آورده‌اید! تقواى الهى پیشه كنید و وسیله‌اى براى تقرّب به خدا بجویید.
در آیه‌اى دیگر مى‌فرماید :
(أُولَـئِكَ الَّذِینَ یَدْعُونَ یَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمُ الْوَسِیلَةَ)[54] كسانى را كه به‌عنوان معبود مى‌خوانند، خودشان وسیله‌اى براى تقرّب به پروردگارشان مى‌جویند.
در این آیات، وسیله، معنى گسترده‌اى دارد؛ هرچند بعضى درپى محدود كردن آن هستند ولى از نظر آیات قرآن محدودیتى ندارد. ممكن است وسیله: نماز، روزه، قرآن، ایمان، اولیاءاللّه، بزرگان دین و یا خدمت به نیازمندان باشد.