مفاهیم تحریف شده

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

مفهوم توسّل

توسّل نیز مانند مفاهیم دیگر اسلامى از نظر كتاب و سنّت یك مفهوم عالى تربیتى است ولى لازم است در ابتدا مقدّمه كوتاهى بیان كنیم.
انسان هر مقدار قوى باشد باز هم ضعیف است، حوادثى كه در طول تاریخ واقع شده و مى‌شود نشان دهنده این مطلب است.
در جریان طغیان یك كوه آتشفشان در یكى از كشورهاى اروپایى و پخش شدن خاكستر آن كه باعث وحشت مردم اروپا شد و وضعیت پرواز هواپیماها را برهم زد ومسافران را سرگردان كرد بعضى مى‌گفتند: اگر این خاكستر آتشفشانى ادامه پیدا كند مردم اروپا باید مهاجرت كنند. ببینید این قدرت اروپا و اروپاییان، چگونه با یك آتشفشان برهم مى‌خورد.[50]
حادثه دیگر، طغیان چاه نفتى در كف دریا بود كه ثروت زیادى براى مهار آن خرج شد و آلودگى بسیارى به بار آورد و شاید تا سالیان طولانى آثار سوء آن باقى باشد.[51]
در بدن انسان اگر یك سلول طغیان كند و تكثیر غیر عادى انجام دهد، تبدیل به یك غدّه سرطانى شده و زندگى را تهدید مى‌كند.
این مسائل و حوادث نشان مى‌دهد كه این بشر نیرومند، قوى‌پیكر و پروازكننده به كُره ماه، با همه قدرتش باز هم ناتوان است.
لازم است در مقابل این حوادث برنامه‌اى براى جبران ضعف وناتوانى خود داشته باشیم و به قدرتى پیوند پیدا كنیم كه همه‌چیز براى او آسان است. در حقیقت آسان و مشكل درباره او معنى ندارند. به همین دلیل در مشكلات مأیوس نمى‌شویم و به در خانه خداوند مى‌رویم.
منتها لازم است از وسایلى كه قطعاً نیرومندتر از ما هستند در این امر كمك بگیریم رابطه معنوى برقرار كنیم و به سراغ گناهان سابق نرویم و امیدوار باشیم، تا قلبمان نورانى شود. آرى، معناى حقیقى توسّل این است.

حقیقت توسّل

توسّل گاهى در امور تكوینى یعنى در زندگى مادّى و معمولى است.
مثلاً فردى كه پیر و ناتوان است و به‌تنهایى نمى‌تواند از پلّه‌ها بالا رود صدا مى‌زند: چه كسى مى‌تواند به من كمك كند؟ یا درخواست كمك نابینایى براى عبور از خیابان، یا كمك خواستن دانشجو از استاد راهنما براى رساله علمى و جلوگیرى از خطا. همه این‌ها همان توسّل در امور تكوینى و استفاده از اسباب است. واستفاده از این امور، مقدّرات خداوند است كه انسان باید از عالم اسباب استفاده كند، بنابراین نه مرتكب شرك شده است و نه كفر.

توسّل در امور معنوى

رسیدن به سعادت جاویدان، تهذیب نفس، خودسازى ورسیدن به حوائجى كه عادتاً نمى‌توان به آن‌ها رسید، راهى است پرفراز ونشیب. در این امور چون توان كافى نداریم، متوسّل به افرادى مى‌شویم كه توان كافى دارند و از آن‌ها مى‌خواهیم در پیشگاه خدا به ما كمك كنند تا این راه سخت را طى كنیم و گرفتار دام‌هاى شیاطین و وسوسه‌هاى نفس نشویم و مشكلات وگرفتارى‌هاى زندگى برایمان آسان و سپس حل گردد.
به اولیاء خدا عرض مى‌كنیم :
«یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللَّهِ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ اللَّه»[52] اى بزرگى كه در پیشگاه خدا آبرو دارى، براى ما در پیشگاه خدا شفاعت كن.
این نوع توسّل نیز نه كفر است و نه شرك بلكه حقیقت قرآنى است!