پند جاوید جلد اول

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : نگارش: علی زینتی

قلب صاف، ظرف معرفت

قلب آدمى، دمادم و پیوسته در تیررس افكار پلید و تمایلات نفسانى و فتنه‌ها قرار دارد و لازم است انسان تدبیرى بیندیشد كه از حمله انبوه تیرهاى پلیدى و انحراف و آلودگى مصونیت یابد.لذا باید قبل از این‌كه افكار پراكنده و ناصواب به ذهن هجوم آورند و آن را فرا بگیرند و پلیدى‌ها در دل لانه كنند و جاخوش نمایند و محلى براى فكر و معرفت مفید باقى نگذارند، مواعظ حق و صحیح و افكار درست را بیاموزد و خود را اصلاح كند. اگر این فرصت را مغتنم بشمارد و قبل از سخت شدن دل و مشغول شدن ذهن در صدد اصلاح خود برآید، در تربیت فكرى و قلبى خود موفق‌تر خواهد بود و از جانب دیگر سریع‌تر به اهداف خود خواهد رسید. چون از طرفى هنوز آلودگى در ذهن و قلب او بروز نكرده است تا مانع پیشرفت او گردد و از طرف دیگر چون آمادگى پذیرش را از كف نداده است مى‌تواند از تجارب دیگران بهره بگیرد و از نتیجه یك عمر تلاش دیگران یكجا استفاده كند و آنچه را دیگران با یك عمر تلاش و زحمت به دست آورده‌اند، یكجا در كف بگیرد. همان‌گونه كه حضرت(علیه السلام) مى‌فرماید: این مواعظى كه من بیان مى‌كنم محصول یك عمر تلاش و زحمت است. شصت سال تجربه كرده‌ام تا اینها را به دست آورده‌ام و اینك محصول یك تجربه شصت ساله را، كه یك عمر پرتلاش و زحمت در نقد آن هزینه شده است، یكجا در اختیار تو قرار مى‌دهم. پس در مصونیت خویش بكوش و قبل از حمله افكار پلید و وساوس شیطانى خود را آماده ساز، كه معرفت و حكمت تنها در دل پاك حلول مى‌كند و بس.
‌﴿ صفحه 162 ﴾

سود بى‌رنج

آموزشگاه زندگى، درس تجربه مى‌آموزد و آن‌كه با درایت و دقت لازم به آموختن بپردازد، از دو نوع سود بهره خواهد برد. از این دو، یكى نقد است و آن دیگرى تلاش آگاهانه را مى‌طلبد. آنچه نقد است، تجربه شاگردان پیشین این آموزشگاه است كه اینك حاضر و آماده و بدون دردسر و زحمت در اختیار انسان قرار مى‌گیرد و مى‌تواند از تجارب تمام انسانهایى كه قبلا پا به عرصه زندگى گذارده‌اند بهره بگیرد و استفاده كند. حضرت در این مورد مى‌فرمایند: لِتَسْتَقْبِلَ بِجِدِّ رَأْیِكَ مِنَ الاْمْرِ ما قَدْ كَفاكَ اَهْلُ الْتِّجارِبِ بُغْیَتَهُ وَ تَجْرِبَتَهُ؛ این وصیت را به تو مى‌كنم تا با دقت و جدیت از تجاربى كه پیشینیان زحمت تجربه نمودن آن را متحمل شده‌اند استقبال كنى، كه: فَتَكُونَ قَدْ كُفیتَ مَؤُونَةَ الطَّلَبِ وَ عُوفِیتَ مِنْ عِلاجِ التَّجْرِبَهْ؛ مؤونه و زحمت تحصیل و طلب نمودن آنها را از دوش شما برداشته‌اند؛ چرا كه آنها زحمت این كار را به دوش كشیده‌اند، و اینك نتیجه‌اش را به شما تحویل داده‌اند. فَأَتاكَ مِنْ ذَلِكَ ما كُنّا نَأْتیه؛ چیزى كه ما قبلا به سراغش مى‌رفتیم و در تمام عمر زحمت به‌دست‌آوردن آن را مى‌كشیدیم، اینك حاضر و آماده به سراغ شما مى‌آید و به جاى این‌كه شما به سراغ او بروید، او خود نزد شما آمده است و حتى بهتر از خود ما كه زحمت این تجارب را متحمّل شده‌ایم، از این تجارت متحمّل مى‌شوید. وَ اسْتَبانَ لَكَ مِنْها ما رُبَّمَا اَظْلَمَ عَلَیْنا فِیه؛ سود دیگر آن است كه اگر برخى از نكات آن براى ما مخفى و مبهم باقى مانده باشد، وقتى آن تجربه در اختیار تو قرار مى‌گیرد، با فكر خود نكات مبهم آن را برطرف مى‌سازى و چون این تجارب را با فكر خود توأم كنى، آن نقطه‌هاى مبهم روشن خواهد شد و از آن تجربه بهتر بهره‌مند مى‌گردى. پس در كنار آن تجربه، خود نیز باید تلاش كنیم تا به تجارب جدید و تكمیل تجارب قدیم موفق شویم.
‌﴿ صفحه 163 ﴾

درس یازدهم: خوشه‌هاى تجربه

پند پدرانه
گام‌هاى نخستین در تربیت جوان
مهجوریت قرآن و عترت
‌﴿ صفحه 164 ﴾
‌﴿ صفحه 165 ﴾