در جستجوی خدا

نویسنده : آیت الله مکارم شیرازی

یک حربة مهم دفاعی

اکنون باین نکته توجه کنید که نیشها و سمومی که در اختیار حیوانات زهرآگین هستند برای آزار و ناراحتی ما آفریده نشده اند، اینها یک وسیله مطمئن دفاعی برای آنها در برابر دشمنان آنهاست. این ماده کشنده و وسیله تزریق آن (نیش و دندان) که در اختیار این دسته از حیوانات است برای نابود کردن ما نیست، بلکه برای اینست که خودشان در صحنه «تنازع بقاء» نابود نشوند. اگر درست دقت کرده باشید حیوانات زهردار قطع نظر از این وسیله دفاعی حیوانات کم دست و پا و کم مقاومتی هستند، و اگر از این وسیله محروم بودند بزودی زیر دست و پای جانداران قویتر نابود میشدند.
نکته قابل توجه اینکه پاره ای از حیوانات، سموم خطرناکی در اختیار دارند اما هیچ وسیله از قبیل «نیش و دندان» برای تزریق و بکار بردن آن علیه دشمنان خود ندارند، مانند نوعی از «وزغ» که در زیر پوست بدن او غده هائی وجود دارد که در آن زهر فوق العاده خطرناکی ـ حتی خطرناکتر از مارهای کشنده ـ موجود است.
این حیوان ضعیف گرچه بظاهر قدرت بهره برداری از این زهر کشنده ندارد اما در عین حال وجود این سم در زیر پوست بدن او کافی است که وی را در برابر دشمنان بیمه کند، تا با یک مرتبه آزمایش هرگز هوس خوردن گوشت این وزغهای بی پناه را نکنند!

خواص درمانی زهرها!

اگر تعجب نکنید زهرها هم خواص درمانی دارند، یعنی در پاره ای از بیماریها، تنها علاج یا داروی کاملاً مؤثر هستند، و هم خاصیت خنثی کردن زهرهای مشابه دارند. باین معنی که در ترکیب زهرهای حیوانات زهرآگین اجزائی بکار رفته که خاصیت «ضد سم» دارد، ولی چون مقدار آن نسبت بمقدار سم موجود در آن کم است نمیتواند اثر خود را آشکار سازد.
بنابراین اگر بتوانیم این اجزاء را از بقیه جدا کنیم یک داروی طبیعی و کاملاً مؤثر ضد زهر (پادزهر) از آن بدست می آوریم.
اتفاقاً این موضوع امروز عملی شده است، و دانشمندان توانسته اند واکسنها و سرمهائی بر اساس استفاده از خاصیت این ماده «ضد زهر» که در زهر حیوانات وجود دارد تهیه کنند، و بکمک آن بسیاری از مسمومین را از مرگ نجات بخشند.
این واکسن نخستین بار به وسیله دو دانشمند فرانسوی بنام «گابریل برتراند» و «فیسالیکس» کشف گردید.
آزمایشها نشان میدهد که اگر افعی بزرگی یک نوزاد افعی را بگزد می میرد اما پس از گذشتن 15 روز از سن او، در برابر زهر همنوعان خود مصونیت پیدا خواهد کرد، و این موضوع بخاطر اینست که نوزاد افعی در آغاز زهر کشنده دارد اما ماده ضد زهر که موجب مصونیت او می گردد در آن موجود نیست (یعنی زهر او خالص است!) اما پس از بزرگ شدن زهر او ترکیبی از هر دو جزء خواهد داشت.
این در قسمت خاصیت ضد سمی «زهرها» اما در قسمت اول یعنی خاصیت درمانی و استفاده از آن در معالجه بیماران مختلف سخن بسیار است، همین قدر کافی است که بدانید امروز در لابراتوارهای بزرگ از این سموم داروهای متعددی تهیه میگردد که بعنوان نمونه چند مورد و استفاده از آنرا یادآور می شویم:
1 ـ زهرمارهای «زنگی» تأثیر قابل ملاحظه ای در معالجه بیماری «صرع و حمله» دارد و در درمان «کزاز» و «جذام» نیز مؤثر است.
2 ـ نیش زنبور عسل در معالجه بسیاری از انواع رماتیسم و عوارض ناشی از آن اثر عجیبی دارد.
3 ـ زهر مارهای «کبری» برای تسکین درد بیماران مبتلا به «سرطان» بجای «مرفین» مورد استفاده قرار میگیرد.
4ـ از هر یکنوع وزغ که در بالا اشاره شد داروی عجیبی تهیه میکنند که در درمان بیماریهای مختلف مانند: انقباض عضلات؛ بیحسی اعضاء؛ امراض قلبی؛ ترشحات خارج از حد غدد بکار می رود؛ و بهمین جهت یکی از لابراتورهای معروف «فرانسه» همه ساله چندین هزار از این نوع وزغ را مورد استفاده قرار داده و پس از استخراج زهر مخصوصی که در غده های زیر پوست بدن آنها ذخیره شده، آنها را بمحل خود بازمیگرداند تا برای سالهای بعد مجدداً مورد استفاده قرار گیرند!.
***
این بود گوشة کوچکی از خواص و آثار عجیب زهر حیوانات زهرآگین، که تا امروز برای بشر کشف شده است.
اینهاست که ما را بعظمت بی پایان و علم و قدرت نامحدود آفریدگار این جهان وسیع آشناتر می سازد. اینها درس عبرتی است برای افراد خودخواه و از خود راضی که با مطالعات ناقص و معلومات محدود خود دربارة همه چیز می خواهند قضاوت کنند، و هر جا از درک اسرار خلقت باز ماندند فوراً زبان اعتراض می گشایند.
این حقایق بما میفهماند که برای درک اسرار این جهان ما باید آخرین درجه عقل و هوش خود را بکار اندازیم و از قضاوتهای عجولانه که نشانة افکار کوتاه است جداً بپرهیزیم.

سنگها با ما سخن می گویند

نوشته های تاریخی که ما را نسبت به ادوار گذشته آشنا می سازد عمرش بسیار محدود است و از چند هزار سال تجاوز نمیکند.
در حالیکه ـ بعقیده دانشمندان ـ جانداران و گیاهان از چند صد میلیون سال پیش در روی زمین پیدا شده اند.
شاید در یکهزار میلیون سال قبل، مطلقاً جانور و گیاهی در روی زمین وجود نداشت؛ اما از آن زمان باین طرف کم کم حیات در روی زمین بصورت بسیار مرموزی آغاز گردید.
دانشمندان حیوانشناس عقیده دارند تقریباً 60 ملیون سال قبل پستانداران روی زمین را جولانگان خود ساختند و بر آن حکومت می کردند، ولی تاریخ پیدایش انسان از چند میلیون سال تجاوز نمیکند.
کسی چه میداند که در این صدها میلیون سال، این مدت فوق العاده طولانی و پر حادثه، چه بر زمین گذشته، و چه حوادث حیرت زائی روی داده، چه جانوران و گیاهان عجیبی ظاهر شدند،و بر اثر چه عواملی عده ای از آنها راه دیار نیستی را در پیش گرفتند و عده ای باقی ماندند.
معمای حیات و زندگی در روی زمین از شگفت انگیزترین و در عین حال پیچیده ترین معماهای عالم هستی است. و آنقدر سؤالهای بلاجواب در این قسمت دانشمندان دارند که حساب ندارد.
البته جای تعجب هم نیست، چیزی که ریشه های آن در تاریخ صدها میلیون سال قبل فرو رفته؛برای کسانیکه تاریخ ضبط شدة آنها از چند هزار سال تجاوز نمی کند چگونه ممکن است کاملاً مفهوم باشد.
ولی در اینجا «سنگها» آری سنگها، بکمک ما می شتابند و با ما سخن میگویند، شبحی پر معنی از تاریخ پر ماجرای گذشته در اختیار ما می گذارد.
این کوههای زمخت؛ این تخته سنگها بظاهر بی مصرف و خاموش بیان عجیبی دارند، و تاریخچه حوادث صدها میلیون سال قبل را کم و بیش بطرز جالبی برای ما بازگو میکنند، اگر ما بزبان آنها کاملاً آشنا شویم بسیار چیزها از آنها میآموزیم.
همة ما نام «سنگواره» یا «فسیل» را شنیده ایم، همانطور که از اسمش پیداست عبارت از قطعات سنگی است ولی نه یک سنگ ساده بلکه سنگهائی آهکی که آثار جانداران و گیاهان گذشته را با «امانت کامل»در خود حفظ کرده است جانوری در میان گل آهکی گرفتار و مدفون شده، و آب آهک بآن راه یافته، استخوانهای آنرا تدریجاً خورده و خود بجای آن نشسته و رسوباتی از خود بجای گذشته و متحجر شده است. در نتیجه همان قیافه حشره، جانور و گیاه (اما بصورت سنگ) باقیمانده است.(10)
این سنگواره گاهی متعلق بصدها میلیون سال قبل است، و عمر آنها را با توجه باین که در چه طبقه ای از طبقات زمین و در چه نقطه ای قرار گرفته است می توان بطور تخمین بدست آورد.
امروز در دنیا هزاران نفر دانشمند این سنگواره ها را بعنوان کتابهای مستند دربارة تاریخ علوم طبیعی مورد مطالعه قرار میدهند و گوشه ای از معماهای حیات و زندگی را به وسیله آن حل می کنند.
از مطالعة این سنگوارها چنین بر می آید که انواع بیشماری از حیوانات و جانورانی که امروز به نظر ما بسیار عجیب الخلقه می باشند در نقاط مختلف جهان زندگی داشتند که هر کدام بعلل گوناگونی برافتادند و این صحنه را بدیگران واگذار کردند.
جانوران و گیاهانی که هر کدام درس جدیدی از «تنوع حیات و زندگی» و نشانة تازه ای از علم نا محدود و قدرت بی پایان آفریدگار جهان محسوب می گردید، که مطالعة حالات آنها اعجاب هر انسانی را برمی انگیزد و در برابر آن مبدء بزرگ عالم هستی به تسلیم و خضوع وامیدارد.
در اینجا یک نمونه از این حیوانات افسانه ای را که دانشمندان امروز در کاوشهای علمی خود بآن پی برده اند از نظر می گذرانیم.