امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

توجیهات فراریان

در قرآن در مورد فرار منافقان و افراد ترسو از جبهه و توجیهاتى كه مى كنند، نكاتى آمده است كه فهرست وار به آنها اشاره مى كنیم:
1 - نداشتن فرمانده و رهبر؛
در جنگ اُحد، گروهى از مسلمانان به خیال آنكه پیامبر اكرم شهید شده است، پا به فرار گذاشتند. قرآن مى فرماید: "برفرض كه پیامبر اسلام شهید شد و یا از دنیا رفت. آیا باید شما فرار كنید و به عقب برگردید؟!"(807)
2 - گرمى هوا؛
همین كه فرمان بسیج صادر شد، گروهى مى گفتند: "الان هوا گرم است. قرآن مى فرماید: "آتش دوزخ گرمتر است."(808)
3 - دشمنان زیاد؛
گروهى همین كه لشكر كفر و سازوبرگ نظامى آنان را دیدند، گفتند: "لا طاقَةَ لَنَا الْیَوْم"؛ ما امروز توان مبارزه با این طاغوت را نداریم."(809)
در جنگ بدر، خداوند با قدرت غیبى كارى كرد كه مسلمانان كفار را كم دیدند؛ و گرنه سست مى شدند و جرأت حمله پیدا نمى كردند."(810)
4 - گناهان احتمالى؛
مسلمانان تن پرور هنگام دعوت به جنگ تبوك گفتند: "ما نگرانیم كه در مسیر راه چشممان به دختران رومى بیفتد و گرفتار گناه شویم. غافل از آنكه شكستن فرمان رهبرى و فرار از جنگ، از گناهِ نگاه به زنان و دختران بدتر است."(811)
5 - بعضى نیز بى حفاظ بودن خانه هاى خود را بهانه قرار مى دهند.(812)

برخورد با فراریان

قرآن مى فرماید: "بر جنازه كسانى كه از شركت در جبهه سرباز زدند، نماز مگذار و حتى بر سر قبر آنها مرو !"(813)

تنبیه فراریان

در یكى از جنگها كه پیامبر اسلام(ص) فرمان بسیج عمومى داد، سه نفر از شركت در جبهه سرباز زدند. حضرت به همه مسلمانان فرمود: "احدى با این سه نفر سخن نگوید!"
ایشان به این شكل متخلفان را در محاصره اجتماعى شدیدى قرار داد و كار به جایى رسید كه همسر و فرزندان ایشان نیز با آنها سخن نمى گفتند. این سه نفر با خود گفتند: "پس خود ما نیز با یكدیگر حرف نزنیم."
این اعتصاب، زمین بزرگ را بر آنان تنگ كرد؛ ولى آنها شرمنده شدند و توبه كردند و توبه شان پذیرفته شد.(814)