امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

و . منكرات اقتصادى

تعداد منكرات اقتصادى بیش از سایر منكرات است و ما نمونه هایى از آن را مى نویسیم:
1 - ربا كه به منزله اعلام جنگ با خداست(799) و حتى در دین یهود نهى شده(800) و از درآمدهاى حرام و متأسفانه رایج دنیاست، بسیار نكوهش شده است؛ طورى كه گرفتن یك درهم ربا به منزله زناكردن با مادر است.(801)
2 - سوگند دروغ، شهادت ناحق، گران فروشى، غش در مال، فروش جنس معیوب، فروش اسلحه به كفار، فروش انگور و امثال آن براى شراب سازى،دلالى فساد، گواهى ناحق، چاپلوسى و ستایش افراد فاسد در برابر گرفتن مال، سوء استفاده از بیت المال و احتكار، از منكرات اقتصادى است.
3 - كم فروشى
در قرآن، سوره اى به نام مطففین است كه مى فرماید: "وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ"؛ "واى بر كم فروشان!"
اولین سخن حضرت شعیب بعد از دعوت به توحید، نهى از كم فروشى بود.(802) در قرآن مى خوانیم: "مگر ایمان به معاد ندارید كه كم فروشى مى كنید؟"(803)
كم كارى كارمندان و معلمان، نپرداختن مالیاتهاى اسلامى، كنز، خوردن مال یتیم و ... نیز مثل كم فروشى است.
4 - رشوه
در حدیث مى خوانیم: "رشوه دهنده و رشوه گیرنده در آتش هستند."(804)
بعضى گمان مى كنند كه اگر نام رشوه را به كلماتى از قبیل هدیه و حق حساب و تشویق و یا نام دیگر عوض كنند، حقیقت هم عوض مى شود.

فرار از جبهه

بعضى از منكرات مربوط به جبهه و جنگ است كه یكى از آنها فرار از جبهه و جنگ است. قرآن مى فرماید: "جز آنها كه براى سازوبرگ نبرد باز مى گردند، یا آنها كه به یارى گروهى دیگر مى روند، هركسى كه پشت به دشمن كند، مورد خشم خدا قرار مى گیرد و جایگاه او جهنم است. جهنم بدجایگاهى است."(805)
آرى! فرار از جنگ، از گناهان بزرگى است كه خداوند براى آن وعده دوزخ داده است. در سوره احزاب مى خوانیم: "بعضى با خود پیامبر اسلام عهد بسته بودند كه در جنگ با دشمنان اسلام فرار نكنند". سپس قرآن مى فرماید: "هرگز فرار براى شما سودى ندارد."(806)

توجیهات فراریان

در قرآن در مورد فرار منافقان و افراد ترسو از جبهه و توجیهاتى كه مى كنند، نكاتى آمده است كه فهرست وار به آنها اشاره مى كنیم:
1 - نداشتن فرمانده و رهبر؛
در جنگ اُحد، گروهى از مسلمانان به خیال آنكه پیامبر اكرم شهید شده است، پا به فرار گذاشتند. قرآن مى فرماید: "برفرض كه پیامبر اسلام شهید شد و یا از دنیا رفت. آیا باید شما فرار كنید و به عقب برگردید؟!"(807)
2 - گرمى هوا؛
همین كه فرمان بسیج صادر شد، گروهى مى گفتند: "الان هوا گرم است. قرآن مى فرماید: "آتش دوزخ گرمتر است."(808)
3 - دشمنان زیاد؛
گروهى همین كه لشكر كفر و سازوبرگ نظامى آنان را دیدند، گفتند: "لا طاقَةَ لَنَا الْیَوْم"؛ ما امروز توان مبارزه با این طاغوت را نداریم."(809)
در جنگ بدر، خداوند با قدرت غیبى كارى كرد كه مسلمانان كفار را كم دیدند؛ و گرنه سست مى شدند و جرأت حمله پیدا نمى كردند."(810)
4 - گناهان احتمالى؛
مسلمانان تن پرور هنگام دعوت به جنگ تبوك گفتند: "ما نگرانیم كه در مسیر راه چشممان به دختران رومى بیفتد و گرفتار گناه شویم. غافل از آنكه شكستن فرمان رهبرى و فرار از جنگ، از گناهِ نگاه به زنان و دختران بدتر است."(811)
5 - بعضى نیز بى حفاظ بودن خانه هاى خود را بهانه قرار مى دهند.(812)