امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

زمینه سازى براى پذیرش

در حوزه هاى علمیه، اصطلاحى است كه مى گوید: مقدمه واجب، واجب است؛ یعنى همان گونه كه نماز واجب است، وضو گرفتن نیز - كه از مقدمات آن است - واجب است. براى وضو گرفتن، تهیه آب واجب است. براى تهیه آب هم خرید آب و یا عاریه كردن طناب، دلو و گاهى حفر چاه واجب مى شود. كسى كه مى خواهد به معروفى امر و یا از منكرى نهى كند، باید مقدماتى فراهم آورد. كسانى كه مى خواهند خود را كاندیداى ریاست جمهورى یا نمایندگى مجلس كنند، از مدتها قبل در جلسات پرسش و پاسخ شركت مى كنند؛ در محافل دانشگاهى حضور به هم مى رسانند؛ در روزنامه ها مقاله مى نویسند، با افرادى تماس مى گیرند، بودجه تهیه مى كنند و وسائل تبلیغاتى و مراكز تبلیغاتى در نظر مى گیرند. آرى! هر كسى براى هدف خود، باید مقدماتى فراهم آورد. امر به معروف و نهى از منكر هم نیاز به زمینه سازى دارد. یك مثال ساده بزنم: اگر ائمه جمعه و جماعات، طلاب، روحانیون و فضلاى جوان در هر منطقه، جوانان را شناسایى كنند و براى آنان جلسات علمى و شیرین برگزار كنند و به مشكلاتشان گوش دهند، در عزا و شادى آنان شریك شوند به طورى كه در دفتر تلفن هر شخصى، شماره تلفن یك اسلام شناس وارسته و متقى باشد و همه نسل نو بهترین و عزیزترین دوست خودشان را علماى جوان و متقى بدانند، این كار كشور را در مقابل هر خطرى بیمه مى كند؛ زیرا هر فسادى پیدا شود، جوانان مؤمن، به رهبرى عالمى متقى، جلو فساد را مى گیرند. از حفظ كوچه تا خط مرزها همه با هم یكدل و یكدست مى شوند.
ولى متأسفانه در بسیارى از موارد، رابطه میان طلاب جوان و نسل نو بسیار كمرنگ است. لذا یك روز ویدئو، روز دیگر ماهواره، روز سوم كاندیدایى نا اهل، روز چهارم یك شبهه و اشكال و گاهى یك نوار و سخنرانى، نسل نو را از اسلام مى گیرند. این گناه به گردن غفلت ما در زمان قبل است.

جلوگیرى از زمینه هاى گناه

همان گونه كه كشتن مرغ، زمینه ذبح گوسفند و نحر كردن شتر است، گناهان كوچك زمینه ساز گناهان بزرگ هستند. نگاه ناروا زمینه پیدایش علاقه و علاقه مند شدن زمینه سوء قصد و ارتكاب گناهان دیگر است.
خلوت كردن با نامحرم، زمینه گناه است. دوست بد، كتاب بد، فیلم بد مقدمه غرق شدن در دریاى گناه است. لذا اسلام از زمینه ها و مقدمات گناه نیز جلوگیرى كرده است؛ لذا براى نهى از منكر باید یك سلسله برنامه هاى جداسازى انجام شود:
1 - جداسازى وسیله گناه از انسان؛ همان گونه كه شما چاقو را از دسترس كودك دور مى كنید.
2 - جداسازى دو نفر كه اگر با هم باشند، گناه مى كنند. روایتى داریم كه با فلانى رفیق نشوید.
3 - جداسازى انسان و محل گناه (شركت و نشستن در بعضى مجالس حرام است).
4 - جداسازى انسان و زمان گناه (این كار نیاز به برنامه ریزى صحیح دارد).
5 - جداسازى انسان و دلّال گناه.

پر كردن ایام فراغت

یكى از راههاى جلوگیرى از گناه، پر كردن ایام فراغت است. به همسر پیامبر (ص)، (ام سلمه) گفتند: شما كه دیگر پیر شده اى، چرا كار مى كنى؟ گفت: اگر انسان بى كار باشد، دست به فتنه مى زند.