امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

به سراغ كشف نرفتن

بعضى با تجسّس به سراغ كشف عیبها و گناهان مردم مى روند تا او را نهى كنند، در حالى كه قرآن با كمال صراحت، تجسّس را تحریم كرده است.(314)
امام صادق علیه السلام در نامه اى به نجاشى نوشت: لغزشهاى مؤمنان را پیگیرى نكنید كه هر كس این گونه باشد، خداوند علاوه بر آخرت، در همین دنیا او را افتضاح خواهد كرد.(315)

نهى از منكر نه حسادت

كسى كه امر به معروف یا نهى از منكر یا انتقادى مى كند، باید براساس ارشاد باشد و نه حسادت. چه بسیار زنانى كه چون زیورآلات ندارند، در قیافه نهى از منكر مى گویند: چرا فلان خانم براى خودنمایى این همه طلا به خود آویخته است؟
یا كسى كه اهل مطالعه نیست، مى گوید: فلانى در اثر مطالعه عاقبت دیوانه خواهد شد.
یا: افراد لاابالى دیگران را به وسواس متهم مى كنند.
به هر حال، ریشه بعضى از انتقادها، عقده ها و حسادتها و كمبودهاست. قرآن مى فرماید: بعضى از مردم درباره تقسیم زكات به تو انتقاد مى كنند؛ ولى اگر مقدارى از زكات به خود آنان بدهى، راضى مى شوند و انتقادى نمى كنند؛ اما در صورتى كه ندهى، عصبانى مى شوند.(316)
این آیه به ما مى گوید: گاهى سرچشمه انتقادها مسائل شخصى و اقتصادى و روحى است و نه مكتبى.

انتقاد نه انتقام

گاهى از شخصى انتقادى مى شود، و او به فكر انتقام مى افتد. لذا همین كه خلافى را مشاهده كرد، در قالب نهى از منكر انتقام مى گیرد.