امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

امر و نهى خلاف آزادى فردى است

آزادى، كلمه مقدسى است كه در سایه آن هزاران كار نامقدس انجام گرفته است. معناى آزادى آن نیست كه، هر كسى بتواند هر كارى انجام دهد؛ زیرا این نه با عقل سازگار است و نه هیچ فرد و جامعه و رژیمى به آن تن مى دهد.
آزادى در چهارچوب قانون الهى و عقل و فطرت صحیح است؛ وگرنه مى شود هرج و مرج و بى بند و بارى و مزاحمت این و آن و كارشكنى و صدها آفت دیگر.
اگر كودكان را آزاد مى گذاشتیم، در روى زمین انسانى باقى نمى ماند؛ چون همه آنان خودشان را به نحوى نابود مى كردند و در معرض خطر قرار مى دادند. اگر آزادى كنترل نشود، سنگ روى سنگ قرار نمى گیرد. در زندگى اجتماعى، آزادى باید بر اساس سلامتى جامعه و مقررات فراگیر معنا شود و آزادى شخصى نباید آزادى دیگران را سلب كند و اگر كسى از اراده و آزادى خود سوء استفاده كرد، باید مهار شود.

خجالت

گاهى سكوت و رها كردن امر به معروف و نهى از منكر، سرچشمه روحى و روانى دارد. فرد خجالت مى كشد و حیا مى كند. این نوع حیا در روایات اسلامى مورد انتقاد است و باید این صفت را كسى كه گرفتار آن است، با تمرین از خود دور كند. او باید بداند كه عار و خجالت موقت در دنیا، نتیجه اى جز آتش ابدى در قیامت نخواهد داشت.

ترس

گاهى انسان امر به معروف و نهى از منكر نمى كند، زیرا مى ترسد. از چه؟ ...
مى ترسد مشترى و خریدار جنس او كم شود؛ ولى باید بداند كه به فرموده حضرت على (ع) امر و نهى، رزق كسى را قطع نمى كند.
مى ترسد دوستانش را از دست بدهد؛ ولى باید بداند بهترین دوست او، خداست.و بالاخره دوستان، او را رها خواهند كرد.
مى ترسد به حرفش اعتنایى نشود؛ ولى باید بداند كه به پاداش بزرگى مى رسد؛ گرچه مردم به سخن او گوش ندهند.
مى ترسد مورد تهدید قرار گیرد؛ ولى باید بداند كه خدا با اوست و مرگ به دست خداست.
مى ترسد مردم نیز از عملكرد او انتقاد كنند؛ ولى این نیز براى كسانى كه اهل خودسازى هستند، كمالى است.
در روایات متعدد از رسول خدا (ص) و على بن ابیطالب و امام صادق (ع) بارها نقل شده است : «امر به معروف و نهى از منكر كنید و نترسید؛ زیرا نه رزق شما قطع، و نه مرگ شما نزدیك مى شود.(170)