امر به معروف و نهی از منکر

نویسنده : حجه الاسلام محسن قرائتی

توجیهات بهانه جویان

در روایات مى خوانیم كه در آخرالزمان، گروهى امر به معروف را رها مى كنند و براى خود بهانه ها و عذرها مى آورند و كار خود را توجیه مى كنند؛ از جمله :

گناه دیگران كارى به ما ندارد

بعضى به این دلیل كه : «عیسى به دین خود، موسى به دین خود» و به دلیل اینكه : من و گناهكار را در یك قبر نمى گذارند، در برابر باطل ساكت مى مانند، در حالى كه در زمان عیسى نباید به دین موسى بود و اگر شما و گناهكار را در یك قبر نمى گذارند، ولى در یك جامعه گذاشته اند.
جرم در جامعه قابل سرایت است. یك خلاف از یك فرد، در كل جامعه اثر دارد. براى مثال، یك نفر سیگارى هواى همه محیط را آلوده مى كند. یك دروغ نیز همه ارتباطات را به هم مى ریزد. یك نگاهِ بد، سرچشمه عیاشى و زنا و فرزند حرام زاده مى شود كه آن حرام زاده هر روز صدها فتنه و فساد مى كند.
یك گناه گاهى زمینه ساز انواع گناهان دیگر مى شود. شرابخوارى گناهى است كه انسان را مست مى كند و در مستى هزاران حادثه پیش مى آید. در حدیث مى خوانیم : «گناه در جامعه مثل سوراخ كردن كشتى در دریاست» ؛ اگر مسافرى محل خود را سوراخ كند، همین كه آب وارد كشتى شد، همه را غرق خواهد كرد.
به هر حال، این تفكر كه گناه كسى در سرنوشت دیگران اثر ندارد، صحیح نیست. رسول خدا (ص) فرمود : «گناه مخفیانه تنها به گناهكار ضربه مى زند؛ ولى اگر از گناه علنى نهى نشود، به همه مردم ضربه خواهد زد.»(169)

امر و نهى خلاف آزادى فردى است

آزادى، كلمه مقدسى است كه در سایه آن هزاران كار نامقدس انجام گرفته است. معناى آزادى آن نیست كه، هر كسى بتواند هر كارى انجام دهد؛ زیرا این نه با عقل سازگار است و نه هیچ فرد و جامعه و رژیمى به آن تن مى دهد.
آزادى در چهارچوب قانون الهى و عقل و فطرت صحیح است؛ وگرنه مى شود هرج و مرج و بى بند و بارى و مزاحمت این و آن و كارشكنى و صدها آفت دیگر.
اگر كودكان را آزاد مى گذاشتیم، در روى زمین انسانى باقى نمى ماند؛ چون همه آنان خودشان را به نحوى نابود مى كردند و در معرض خطر قرار مى دادند. اگر آزادى كنترل نشود، سنگ روى سنگ قرار نمى گیرد. در زندگى اجتماعى، آزادى باید بر اساس سلامتى جامعه و مقررات فراگیر معنا شود و آزادى شخصى نباید آزادى دیگران را سلب كند و اگر كسى از اراده و آزادى خود سوء استفاده كرد، باید مهار شود.