نظریه حقوقی اسلام جلد دوم

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تحقیق و نگارش: محمدمهدی کریمی‌نیا

جلسه چهل و هفتم: عاشورا، تبلور دفاع از دین و ارزش‌ها

1. مرورى بر مباحث پیشین

موضوع بحث «حقوق متقابل مردم و دولت اسلامى» بود. یكى از وظایف دولت اسلامى دفاع از اسلام و مسلمین است. همان‌طور كه پیش‌تر گذشت، اصل مسأله دفاع امرى فطرى بوده و همه عقلاى عالَم آن را قبول دارند. دولتى را سراغ نداریم كه وظیفه خویش را دفاع از مردم و كشورش نداند؛ ولى مسأله دفاع در اسلام نسبت به سایر نظام‌ها تفاوت‌هایى دارد؛ تفاوت‌هایى از نظر وسعت وضیق مصادیق آن، روش‌ها و كیفیت عملكرد.
به طور كلى «دفاع» در مقابل متجاوز صورت مى‌پذیرد و «متجاوز» كسى است كه حق دیگرى را رعایت نكرده و نسبت به دیگران ستم روا دارد. البته این‌كه «حقوق انسان‌ها» چیست، مسأله‌اى است كه نظام‌هاى ارزشى مختلف در آن اختلاف نظر دارند، اما همه آنها در لزوم دفاع از جان و مال افراد جامعه خویش و دفع تعرض دشمنان متفق القول هستند.
به طور طبیعى، امر دفاع به تنهایى از عهده یكایك افراد جامعه بر نمى‌آید، بلكه نیازمند سازماندهى و مدیریت دولت، اعم از دولت اسلامى و یا دولت غیراسلامى است.
در برخى نظام‌هاى ارزشى، مانند نظام لیبرال دمكراسى و كلیه نظام‌هایى كه مبتنى بر گرایش‌هاى اومانیستى است، مسایل عقیدتى، دینى و مذهبى، مسایلى فردى و شخصى تلقى مى‌شود و در نزد آنان «تجاوز» به این گونه امور، معنا و مفهوم روشنى ندارد. هر گاه مسأله «تجاوز به دین» مطرح شود، حداكثر چیزى كه آنان تصور مى‌كنند، خراب شدن كلیسا است و بیش از این، تجاوز به دین تلقى نمى‌شود و اساساً مسأله دین جنبه تعارف و تشریفات دارد! ولى بر عكس در اسلام، دفاع از مقدسات دینى، از دفاع از جان و مال نیز واجب‌تر است. خطر حمله و تجاوز دشمن به دین مردم، از خطر تجاوز به مال، جان، عِرض و ناموسْ بالاتر است. باید براى حفظ مقدسات و ارزش‌هاى دینى جان‌ها فدا شود.
﴿ صفحه 312 ﴾

2. تجاوز به دین و ارزش‌هاى معنوى

هر گاه از تجاوز دشمن به دین و مقدسات و ارزش‌هاى معنوى سخن مى‌گوییم، عده‌اى آن را با تجاوز نظامى و حمله با بمب و موشك یكسان مى‌دانند، ولى در اسلام، هم «مفهوم تجاوز» وسیع‌تر از تجاوز نظامى است و هم «مفهوم دفاع» داراى گستره بیشترى است. هر نوع نقشه و توطئه‌اى كه از ناحیه دشمنان اسلام به منظور تضعیف دین مردم و از بین بردن ارزش‌ها و مقدسات انجام گیرد و یا امورى كه باعث رواج بدعت‌ها گردد، مصداق تجاوز است و بنابراین، در مقابل آن دفاع واجب خواهد بود. با نگاهى به فرهنگ اسلامى و نظام ارزشى اسلام این امر به روشنى قابل فهم است. از این رو، لازم است مسؤولین دولت‌هاى اسلامى مرعوب نظام‌هاى ارزشى الحادى كه حاكم بر جهان است نشوند. آنچه در «اعلامیه جهانى حقوق بشر» و مانند آن آمده است، وحى مُنزَل نیست. این سند كه به وسیله چند نفر و بر اساس اغراض سیاسى به نگارش درآمده، نمى‌تواند ناسخ ادیان الهى، قرآن كریم و سایر كتاب‌هاى آسمانى گردد. ما باید «حقوق انسان‌ها» را بر اساس مبانى دینى خودمان، و نه بر اساس اعلامیه جهانى حقوق بشر یا منشور سازمان ملل، تبیین و تحلیل كنیم. اصولا وضعیت كنونى جهان حاضر به گونه‌اى است كه هیچ كدام از مواد اعلامیه جهانى حقوق بشر یا منشور سازمان ملل اجرا نمى‌شود. متولیان این مراكز بین‌المللى به دروغ ادعاى حمایت از حقوق بشر دارند و هر روز بى‌شرمانه ادعاهاى خویش را تكرار مى‌كنند. آنان خود، حتى بر اساس تعریف خودشان از حقوق بشر، بزرگ‌ترین متجاوزان به حقوق انسان‌ها مى‌باشند. بر مردم دنیا مخفى نیست كه سران قدرت‌هاى جهانى بزرگ‌ترین دشمنان انسانیت و بزرگ‌ترین متجاوزان به حقوق بشر هستند.
توجه به این نكته ضرورى است كه «حقوق انسان‌ها» تنها آن چیزى نیست كه در چند دهه پیش به وسیله عدّه‌اى و در ضمن یك متن به نام «اعلامیه جهانى حقوق بشر» به نگارش درآمده است. خیال نكنیم آنچه آنان گفته‌اند وحى منزَل است! ما باید در پى آیات قرآن كریم كه از طرف خداوند نازل شده و نیز سخنان پیامبر اسلام و ائمه اطهار(علیهم السلام)در باره «حقوق انسان» باشیم و از آن حمایت كرده، در راه احیاى آن تلاش كنیم. در مباحث گذشته به بیان قرآن كریم و سنّت متواتر پیغمبر اكرم و ائمه اطهار(علیهم السلام) در این زمینه اشاره شد. علاوه بر آن، رفتار عملى پیشوایان اسلام بهترین مرجع براى تعیین مصادیق حقوق انسان‌ها است. مسلمانان و
﴿ صفحه 313 ﴾
متصدیان امور اجتماعى و دولت‌هاى اسلامى باید در دفاع از این حقوق تلاش كنند. امروزه توطئه‌ها و شبهه‌افكنى‌هاى گوناگونى از سوى دشمنان خارجى و نیز از سوى ایادى داخلى آنان از طریق روزنامه‌ها، مجلات، كتاب‌ها و سایر رسانه‌ها براى تضعیف شعایر اسلامى انجام مى‌گیرد. با این وجود، مردم ما نسبت به اهل بیت(علیهم السلام) وفادارتر شده و در احیاى شعایر اسلامى مصمم‌تر مى‌شوند؛ براى مثال، دو ماه محرم و صفر را به نام حضرت سیدالشهدا و اهل‌بیت(علیهم السلام) عزادارى مى‌كنند و در ایام سال نو (1381) كه با ماه محرم مصادف شده بود، به احترام سیدالشهدا از شادى‌هاى خویش صرف‌نظر كرده مراسم عزادارى را به صورت باشكوه برگزار كردند. شاید این عملكرد مردم مسلمان و پرافتخار ایران در تاریخ ما كم‌نظیر باشد. از خدا مى‌خواهیم كه پاداش‌هاى مادى و معنوى را به این ملت شریف و عاشق اهل‌بیت(علیهم السلام) ارزانى دارد.