نظریه حقوقی اسلام جلد دوم

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تحقیق و نگارش: محمدمهدی کریمی‌نیا

جلسه چهل و ششم: شهید مطهرى و مسأله دفاع

1. جهاد و دفاع از دیدگاه علامه شهید مطهرى(رحمه الله)

شهید مطهرى از شخصیت‌هاى ممتاز كشور ما است و خدمات بسیار ارزش‌مندى به مردم و جامعه ما ارائه كرده است. بسیار به جا است كه مردم حق شناس و قدردان ما، مخصوصاً اقشار تحصیل كرده و فرهیخته، مراتب ارادت و حق شناسى خویش را نسبت به این شخصیت والا مقام ابراز كنند و حق ایشان را با احیاى آثار و افكار و نیز با پیروى از رهنمودهاى آن بزرگوار ادا نمایند. این عالم بزرگ، حق بسیار عظیمى بر امّت اسلامى و انقلاب ما دارد. او در طول عمر نسبتاً كوتاه خویش، خدمات فرهنگى و سیاسى بسیار ارزنده‌اى را ارائه داد. متأسفانه على‌رغم سفارش‌هاى حضرت امام خمینى رضوان الله علیه در باره آن شهید بزرگوار و نیز با وجود عدم جانشین مناسب براى ایشان در عرصه‌هاى فرهنگى و علمى، آن‌گونه كه شایسته و لازم است از آثار علمى ایشان استفاده نشده است. كتاب‌هاى استاد شهید مطهرى به صورت‌هاى گوناگون چاپ شده و سخنرانى‌هاى ایشان نیز به صورت كتاب تدوین گشته است. سزاوار است اقشار تحصیل كرده و فرهنگى به خصوص جوانان دانشگاهى ما نسبت به مطالعه و تحقیق آثار ایشان اهتمام داشته باشند.
سلسله مباحث گذشته ما در باره «حقوق مردم بر دولت اسلامى» یا «وظایف دولت اسلامى در برابر امت اسلامى» بود. به این مناسبت «دفاع از دیدگاه اسلام» مورد بحث و بررسى قرار گرفت. در این‌جا به برخى مباحث استاد شهید مطهرى رضوان الله تعالى علیه در باره جهاد و دفاع اشاره مى‌كنیم تا هم اندكى از حق ایشان ادا شود و هم از آثار علمى و تحقیقاتى ایشان استفاده كرده باشیم.
در باره موضوع جهاد و دفاع، مطالبى در آثار مختلف استاد مطهرى دیده مى‌شود. برخى از این آثار عبارتند از: جهاد، نهضت‌هاى اسلامى در صد ساله اخیر، قیام و انقلاب مهدى(علیه السلام)، آشنایى با قرآن، و تعلیم و تربیت در اسلام.
﴿ صفحه 298 ﴾
كتاب «جهاد» ایشان، مجموعه سخنرانى‌هاى آن بزرگوار در باره «جهاد و دفاع» است. در كتاب «آشنایى با قرآن» با طرح آیاتى از كلام الله مجید در باره این موضوع، به شرح و تفسیر آنها پرداخته‌اند. هم‌چنین در پایان كتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» با این كه عنوانش چندان با مباحث جهاد و دفاع ارتباط ندارد، بخشى را به این مطالب اختصاص داده‌اند و مطالب آموزنده‌اى در باره تأیید روحیه جهاد و شهادت در تربیت اسلامى مطرح فرموده‌اند.

2. انگیزه ترور شهید مطهرى(رحمه الله)

هر یك از سخنرانى‌ها و كتاب‌هاى مرحوم شهید مطهرى برگى زرین در تاریخ فرهنگ اسلامى كشور ما است. ایشان در هر بخش از آثار خویش نكته‌هایى ناب را مطرح ساخته‌اند. آن گاه كه انسان آثار این بزرگوار را مطالعه مى‌كند متوجه شخصیت بى‌نظیر آن عزیز مى‌شود. از این رو، دشمن كه نقش‌آفرینى مهم شهید مطهرى را در عرصه‌هاى فكرى و فرهنگى پیش‌بینى مى‌كرد، این مغز نیرومند را در بهار انقلاب اسلامى نشانه گرفت. در واقع، دشمن با هدف قرار دادن مغز استاد مطهرى، مغز اسلام را هدف قرار داد. دشمن به خوبى پى برده بود كه با وجود زبان و بیان گویاى اسلام و نیز با وجود قلم توانا و راه‌گشاى امثال ایشان در میدان فكر و اندیشه اسلامى، شب‌پره‌ها نمى‌توانند در عرصه فرهنگ اسلامى عرض اندام كنند. تا وقتى خورشیدى هم‌چون مطهرى در آسمان مى‌درخشد، جایى براى ظهور این شب‌پره‌ها نیست. آنها باید در فضاى تاریك و غبارآلود جولان دهند. از این رو، مغز ایشان را هدف قرار داده، امتّ اسلامى را از وجود این رادمرد بزرگ و اندیشمند والامقام محروم ساختند. آنها پس از ترور ناجوان‌مردانه امثال مطهرى‌ها است كه مى‌توانند نقشه‌هاى شیطانى خویش را عملى سازند و دستارهایى بر سر نااهلان گذاشته، آنان را با القاب «حجت الاسلام» و «آیت الله» مطرح كنند و قاضى‌القضات‌ها و دادستان‌هاى مطرود را بر كرسى قضاوت و مسند فتوا نشانده، فتواى اعدام نظیر شهید آیت‌الله شیخ فضل الله نورى‌ها را صادر كرده، بدعت‌هایى در میان امت اسلامى بنیان نهند.
اگرچه همه علما، دانشمندان و گویندگان دینى خدماتى ارزنده و قابل تقدیر ارائه داده و مى‌دهند، ولى مقام این شخصیت بى‌نظیر در میان علما بسیار ممتاز بود. بسیار فرق است بین كسانى كه مطالب كلیشه‌اى و تكرارى را بازگو یا بازنویسى مى‌كنند و كسانى كه نكته‌هاى پنهانى
﴿ صفحه 299 ﴾
و مخفى را آشكار مى‌سازند. مطهرى حقایق مستور، مكتوم و فراموش شده را به عرصه فكر و اندیشه مى‌آورد، توطئه‌هاى دشمنان و بدعت‌هاى آنان را آشكار مى‌ساخت و سنّت‌ها و حقایق دینى را تبیین مى‌كرد. او هر بار قلم مى‌زد و صفحه‌اى را مى‌نگاشت، نورى در آسمان فكر و جهان اندیشه مى‌آفرید. از همین رو است كه در آغاز انقلاب، كسى مانند مطهرى از ما گرفته مى‌شود، با وجود آن كه شخصیت‌هاى متعدد سیاسى مشهورتر و مبارزتر از ایشان نیز وجود داشتند. آرى، باید مردى از عرصه فرهنگ و اندیشه برداشته شود تا شیاطین بتوانند افكار انحرافى خویش را به جاى اسلام و حقیقت معرفى كنند؛ همان نقشه‌هایى كه شیاطین در طول تاریخ براى وارونه نشان دادن حقایق دین به كار مى‌گیرند. آنان هم‌چنان به این عملكرد انحرافى خویش ادامه مى‌دهند تا به گمان خویش مسیر انقلاب اسلامى را مانند جریان مشروطیت منحرف كنند.
استاد مطهرى دوراندیشى خاصى داشت و از مسایل دوران مشروطیت مطّلع بود. با وجود آن كه انقلاب اسلامى در آغاز پیروزى خویش بود و ما نمى‌توانستیم خیلى از مسایل را پیش‌بینى كنیم، او در كتاب نهضت‌هاى اسلامى صد ساله اخیر بر یك نكته تأكید مىورزد و آن این كه، انقلاب را اصلاح‌طلبان به وجود مى‌آورند، اما فرصت‌طلبان آن را منحرف مى‌سازند. از این رو، او به انقلابیون راستین در باره نفوذ غرب‌زده‌ها و انحراف حقایق اسلام و انقلاب هشدار مى‌داد.