نظریه حقوقی اسلام جلد دوم

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تحقیق و نگارش: محمدمهدی کریمی‌نیا

6. نمونه‌اى از قرائت جدید قرآن!

كسانى كه در باره «تعدد قرائت‌ها» سخن مى‌گویند، كتاب و مقاله مى‌نویسند و میزگرد تشكیل مى‌دهند، در پى چه هستند؟ لازم است یكى دو عبارت از كتابى را براى شما بیان كنم تا شما خود قضاوت نمایید. نویسنده این كتاب، مانند بنده عمامه بر سر دارد. او مى‌گوید: تفسیر دیگرى از اسلام وجود دارد و آن این است كه خداوندى كه مَبدء و مُبدع جهان و انسان است،
﴿ صفحه 163 ﴾
انسان و «تمدن‌سازى او» را قبول دارد؛ زیرا فرموده است: فَتَبارَكَ اللّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ.(114) او را به گونه‌اى آفریده است كه با احساسات و عقل و منطق و تفكر و علم است. اینها را قرائت سنّتى ندیده بود.
این كه خداوند «احسن الخالقین» است تفسیر جدیدى نیست؛ آنچه او به عنوان تفسیر جدید مطرح مى‌سازد همان «تمدن‌سازى» است و این كه خداوند تكویناً تمدن‌سازى انسان را قبول كرده است! خداوند خودش این قدرت را به انسان داده كه تمدن بسازد. این تمدن‌هایى كه بشر ساخته است، با نیرو، فكر، هوش و استعدادى است كه خداوند به انسان داده است، پس هر تمدنى كه انسان بسازد مورد قبول و امضاى خداوند است!
فرق آن اسلام قدیم با اسلام جدیدى كه این آقا مى‌گوید چیست؟ فرقش در این است كه اسلام سنّتى مى‌گوید: احساسات صحیح است و عقل و منطق صحیح؛ امّا در بعضى موارد هیچ كدام از اینها كارآیى ندارد، بلكه باید «وحى» كمبود آنها را جبران كند؛ وگرنه چه كسى احساس، عقل و منطق را در انسان منكر شده است؟ خداوند كسانى را كه عقل خویش را به كار نمى‌گیرند به عنوان: كر، كور و لال معرفى مى‌فرماید: صُمٌّ بُكْمٌ عُمْیٌ فَهُمْ لا یَعْقِلُون(115)= كرند، لالند، كورند و تعقل نمى‌كنند.
بنابراین پسندیده و مفید بودن عقل و منطق چیز جدیدى نیست و علما و مفسران سابق هم این مطلب را گفته‌اند. پس تازگى و جدید بودن این قرائت جدید از اسلام به چه امرى است؟ تازگى‌اش به این است كه تنها «عقل و احساس» ملاك است و از «وحى» خبرى نیست. به عبارت دیگر، اسلام بى‌اسلام! اسلام منهاى وحى! مگر ما اسلام بدون وحى هم داریم؟! آیا اسلام بدون وحى چیزى غیر از انكار اصل اسلام است. به اعتقاد این نویسنده، انسان به گونه‌اى آفریده شده است كه خودش بدون تكیه بر وحى و تعالیم آسمانى، و تنها بر اساس احساسات، عقل و منطق، مشكلات زندگى‌اش را حل نماید! به عبارت دیگر، خدا هیچ نقشى در تدبیر خانواده، احكام زن و مرد و قوانین جامعه مدرن ندارد، بلكه همه نقش از آنِ انسان است! چون به قول او انسان با این ویژگى تمدنى‌اش خلق شده است!
بنابراین صحبت از این نیست كه آیا «قرائت‌هاى سبعه» در تلاوت قرآن كریم درست
﴿ صفحه 164 ﴾
است یا نه. موضوع تعدد قرائت‌ها این نیست كه آیا فتاواى فقها درست است یا نه؛ بلكه سخن این است كه آیا اصل اسلام درست است یا نه!! قرائت جدید از اسلام این است كه اسلام بى‌اسلام! خدا هیچ كاره! دین هیچ كاره! وحى هیچ كاره! پیغمبر و امام نیز هیچ نقشى ندارند! فقط تمام نقش از آنِ انسان و عقل اوست، و دیگر احتیاج به هیچ چیز دیگر ندارد!
این نویسنده در جاى دیگر كتاب خود مى‌گوید: مسأله این است كه در حال حاضر واقعاً اثبات قطعى حقانیت یا بطلان یك دین غیرممكن گشته است!
تفسیر جدید از اسلام این است كه ما نمى‌توانیم حقانیت یا بطلان اسلام و سایر ادیان را ثابت كنیم! آیا شما باور مى‌كنید كه نویسنده این كتاب به خدا، اسلام، دین و وحى اعتقاد دارد؟! اگر دم از اسلام و دین مى‌زند و به آیات قرآن استدلال مى‌كند براى فریب من و شما است. شواهدى وجود دارد كه او از جاى دیگر مأموریت دارد تا این مباحث مشكوك و باطل را در جامعه اسلامى مطرح كند.
در حال حاضر در صدد بیان نام كتاب و نام نویسنده نیستم، تنها خواستم نمونه‌اى از تفكر افراد به اصطلاح روشن‌فكر، مدعى اسلام و مدافع دین را معرفى كنم؛ كسانى كه افكار الحادى خویش را به نام دین و قرائت جدید از اسلام مطرح مى‌كنند. آنان مى‌گویند: فهم خودتان را مطلق نكنید. وقتى یك متخصص، اسلام‌شناس و مرجع دینى فلان چیز را حرام مى‌داند، اینان در جواب مى‌گویند: فهم خودتان را مطلق نكنید، قرائت دیگرى هم از دین وجود دارد.
البته گاهى قرائت جدید در باره یك آیه، یك حكم یا موضوع خاص مطرح مى‌شود، كه اگر فقط این بود مشكل چندانى به وجود نمى‌آمد. اما قرائت آنان نسبت به كل دین و تفسیر جدیدى از تمامیت اسلام است. به نظر این نویسنده و امثال او، انسان اساساً احتیاج به اسلام ندارد، احتیاج به دین ندارد. خدا او را به گونه‌اى آفریده است كه با عقل خویش همه چیز را درست مى‌كند. این تفسیر جدید او از اسلام است. در برابر چنین فردى هر گاه به آیه یا روایتى استناد كنید، او هرگز نخواهد پذیرفت؛ چرا كه تنها مرجع و مستند قابل قبول براى او عقل است آن هم عقل ناقص و آفت زده خود او و سایر هوس‌پرستان!

7. خطر قرائت‌ها و وظیفه ما

كسانى كه مى‌خواستند دین را از مردم بگیرند آیا راهى بهتر از مسأله «قرائت‌ها» پیدا مى‌كردند؟
﴿ صفحه 165 ﴾
آیا آمریكا نوكرهایى بهتر از این افراد پیدا مى‌كند كه با لباس روحانیت و با سمَت استادى دانشگاه و ورود در بعضى از نهادها چنین افكارى را بین جوان‌هاى ما تزریق كنند و هیچ كس هم حرفى نزند؟! اگر هم كسى حرفى بزند، خشونت طلب، متعصب و ضد تساهل و تسامح معرفى مى‌شود. حكومت اسلامى براى چه هدفى روى كار آمده است؟ آیا براى این منظور كه زمینه افكار التقاطى و انحرافى را باز كند؟! آیا ما باید افتخار كنیم به این كه به مردم آزادى داده‌ایم تا عده‌اى با سوء استفاده از آزادى، ریشه دین را بِكَنند؟ آیا وظیفه حاكم اسلامى این است؟ همان گونه كه در مقدمه قانون اساسى آمده و در اصول متعددى از آن تصریح شده، یكى از وظایف مهم حكومت اسلامى ترویج اخلاق، رشد معنویات و اجراى احكام اسلامى است. آیا دولت‌مردان ما تحت تأثیر این گونه افكار باطل قرار گرفته‌اند؟ مگر همه مسؤولان كشور، متخصص در امور اسلامى هستند تا بتوانند خودشان را در برابر امواج شبهه‌ها حفظ كنند؟! وقتى دولت‌مردان ما به طور دایم با همین اشخاص منحرف سر و كار داشته باشند و این‌گونه كتاب‌ها را نیز مطالعه كنند، تدریجاً تحت تأثیر قرار مى‌گیرند؛ و این مسأله براى انقلاب اسلامى یك فاجعه است.
یكى از بزرگ‌ترین وظایف ما مسلمانان این است كه مبانى فكرى و اعتقادى خودمان را تقویت كنیم و زمینه را براى ترویج عقاید صحیح، آن هم به قرائت خدا، قرائت پیامبر(صلى الله علیه وآله) و قرائت امامان معصوم(علیهم السلام) فراهم سازیم. باید جوان‌ها را تشویق كنیم كه در جلسات بحث از معارف اسلام شركت كنند تا مبانى دینى را فرا بگیرند؛ البته جلساتى بدون رنگ سیاسى، تا آنان را به راست‌گرایى یا چپ‌گرایى متهم نكنند. متأسفانه وضعیت به گونه‌اى شده است كه تا انسان از عقاید دینى سخن مى‌گوید او را راست‌گرا و محافظه‌كار معرفى مى‌كنند! مرا با راست‌گرا و محافظه‌كار چه كار؟! من یك طلبه هستم و كار تبیین و تبلیغ دین را انجام مى‌دهم. واللّه عضو هیچ حزب، گروه یا جناحى نیستم. نامه‌هاى زیادى مى‌نویسند كه در آن مى‌پرسند: شما عضو كدام گروه هستید؟! آیا یك جا اسم مرا از دفترى درآورده‌اید كه عضو گروه یا حزبى باشم؟ من یك طلبه‌ام و كارم ترویج دین است. وقتى مى‌بینم عقاید دینى از جامعه رخت بر مى‌بندد و نسل آینده بى‌دین و كافر مى‌شوند، نگران و ناراحت مى‌شوم و فریاد مى‌زنم. اگر شما هم دلتان به حال دین مى‌سوزد و نگران ایمان مردم و جوان‌ها هستید، كمك كنید تا به حول و قوه الهى جلوى این انحرافات را بگیریم.
﴿ صفحه 166 ﴾
﴿ صفحه 167 ﴾

جلسه سى و هفتم: قرائت‌هاى مختلف از دین (4)