نظریه حقوقی اسلام جلد دوم

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تحقیق و نگارش: محمدمهدی کریمی‌نیا

6. احیاى سیره علوى

امسال (سال 1380 شمسى) سال «رفتار علوى» است. اگر ما دنباله‌رو امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)بوده و در پى احیاى سیره آن حضرت در جامعه هستیم، باید ببینیم آن بزرگوار از چه چیزى خشنود بوده و در پى تحقق چه امورى است. بنابراین، لازم است حكومت على، سخنان على، عقاید على و ارزش‌هاىِ مورد قبول على(علیه السلام) را مورد مطالعه قرار دهیم. آیا ما كه از على(علیه السلام) و تشیّع علوى دَم مى‌زنیم، به دنبال همان چیزهایى هستیم كه حضرت مى‌گفت؟ آیا به دنبال احیاى سنّت‌ها و مبارزه با بدعت‌ها هستیم و یا هر روز «بدعتى جدید» به نام «قانون» بنیان مى‌گذاریم! و آن گاه افتخار مى‌كنیم كه در صدد اجراى همین قوانینِ بدعت‌آمیز هستیم! و چنین چیزى را «قانون‌مدارى» مى‌نامیم! كدام قانون؟ قانون خدا و اسلام یا بدعت‌هایى در دین به نام قانون؟ آیا ما حق داریم خود را تابع على(علیه السلام)بدانیم؟ على(علیه السلام) كسى است كه پیشانى‌اش از كثرت سجده پینه بسته بود؛ حال ما چقدر در انجام عبادات خویش تلاش مى‌كنیم؟ على(علیه السلام)كسى است كه در شبانه روز هزار ركعت نماز مى‌خواند، آیا ما نماز واجب خویش را درست مى‌خوانیم؟ آیا قرائت نماز و سایر احكام نماز را به درستى مى‌دانیم؟ على(علیه السلام)كسى است كه وقتى بیل مى‌زد و یا آب از چاه مى‌كشید لب‌هایش به قرائت قرآن مشغول بود، آیا من و شما چقدر با قرآن آشنا هستیم؟ روى سخن من با بسیجیان و مردم مسلمان است. عزیزان من! به جاى قرآن، ترانه‌هاى غربى را به خورد شما ندهند و شما را نفریبند. مُهر رسمى وزارت ارشاد به معناى جوازِ گوش دادن به هر نوارى نیست.
﴿ صفحه 77 ﴾
شما را به عنوان «هنرهاى اسلامى»! در «فرهنگ‌سراها» فریب ندهند. و اللّه! دروغ مى‌گویند. برخى از هنرهایى كه به عنوان «هنرهاى اسلامى» اجرا مى‌شود در راه احیاى بدعت‌ها و میراندن سنّت‌ها است! با این هنرهاى مبتذل، جوانان متدیّن ما را از راه صحیح باز داشته و به فساد كشانده‌اند. آنان را از جلسات قرآن و معارف اسلامى باز داشته‌اند و به جلسات رقص و آواز و... دعوت مى‌كنند. به اسم «احیاى هنر»! دختر و پسر روابط نامشروع برقرار مى‌كنند. فرهنگ‌‌سراها محلى براى پخش مواد مخدر، نوارها و فیلم‌هاى مبتذل در میان جوانان و نوجوانانِ عزیز ما شده است؛ فیلم‌هایى كه نمونه آن را حتى در كشورهاى اروپایى كمتر مى‌توان یافت! آن هم با قیمتى ارزان‌تر از نوار خام! آیا فكر مى‌كنید اینان این كارها را براى خدمت به اسلام انجام مى‌دهند؟! این پرسش زیاد مطرح مى‌شود كه چرا در ظرف چند سال، ارزش‌هاى اسلامى فراموش شده است؟ امّا آیا توقعى بهتر از این مى‌توان داشت در حالى كه بیت‌المال مسلمین در راه احیاى بدعت‌هاىِ كفرآمیز، هنرهاى فاسد و مُفسد، فیلم‌هاى مبتذل و تشویق از افراد فاسد دورانِ شاه صرف مى‌گردد؟!
﴿ صفحه 79 ﴾

جلسه سى‌ام: ولىّ فقیه و حق قانون‌گذارى

1. وسعت اختیارات ولىّ فقیه و اهمیت عنصر زمان و مكان در اجتهاد

یكى از حقوق مردم بر حكومت یا دولت اسلامى، احیاى سنّت‌هاى اسلامى در جامعه و مبارزه با بدعت‌ها است. در این زمینه سؤالات و شبهاتى مطرح شده است كه با توجه به ظرفیت محدود بحث، توضیحاتى ارائه مى‌شود. برخى پرسش‌ها به سبب سوء تفاهم‌هایى است كه به وجود آمده و در مواردى نیز این گونه پرسش‌ها، ناشى از عمد و غرض است. به هر حال ما در این‌جا سعى مى‌كنیم پاسخ هایى مناسب براى این سؤال‌ها و اشكال‌ها بیان كنیم.
امام خمینى(رحمه الله) در باره وسعت اختیارات ولىّ فقیه یا حاكم اسلامى، تعبیرات خاصى مطرح فرموده‌اند. همین امر منشأ برخى سؤالات و یا حتى سوء استفاده‌هایى شده است. از نظر آن بزرگوار، قدرت ولىّ‌فقیه و حوزه اختیارات حاكم اسلامى به گونه‌اى است كه فقیه مى‌تواند در صورت وجود مصلحت براى جامعه اسلامى، دستور ترك بعضى واجبات را صادر نماید. براى مثال، حج یكى از واجبات مهم اسلام است. در هر سال صدها هزار نفر از مسلمانان عازم مكه مى‌شوند. حاكم اسلامى مى‌تواند در صورت وجود مصلحت، براى مدت یك یا چند سال حج را تعطیل نماید.(71)
نیز از نظر امام خمینى(رحمه الله) مجتهد باید در فتاواى خویش شرایط زمان و مكان را مدّنظر قرار داده و از عنصر زمان و مكان غافل نباشد. از سخنان ایشان این گونه برداشت شده كه:
﴿ صفحه 80 ﴾
مجتهد مى‌تواند بر اساس مصحلت‌سنجى و در زمان و مكان خاص، فتوایى بر خلاف حكم خدا صادر نماید! و یا طبق مصلحت، دستور اجراى امورى را صادر نماید كه صد در صد خلاف اسلام است! متأسفانه بارها این گونه مطالب را از شخصیت‌هاى رسمى كشور شنیده‌ایم.