نظریه حقوقی اسلام جلد اول

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی، محمدمهدی کریمی‌نیا

4. استدلالى بر «حق» بودن «خلقت انسان»

اكنون كه تفاوت كار حق و باطل روشن شد، متوجه مى‌شویم وقتى خدا در قرآن مى‌فرماید: خلقت آسمان و زمین و این جهان، حق است و لهو و لعب و عبث و باطل نیست، به چه معنا
﴿ صفحه 52 ﴾
است. اگر خلقت بخواهد عبث و بیهوده نباشد باید معادى در كار باشد؛ و به همین دلیل است كه مى‌بینیم در آیه شریفه، پس از نفى عبث بودن خلقت انسان، بلافاصله متذكر معاد مى‌شود: أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَیْنَا لاَتُرْجَعُون(44)؛ آیا پنداشتید كه شما را بیهوده آفریده‌ایم و این كه شما به سوى ما بازگردانده نمى‌شوید؟ در این آیه، جمله «وَ أَنَّكُمْ إِلَیْنَا لاَتُرْجَعُون»، به اصطلاح ادبیات عرب، عطف تفسیرى براى «خَلَقْنَاكُمْ» است؛ یعنى اگر خلقت شما عبث و بیهوده بود و هدف شایسته‌اى نداشت، البته معادى هم نبود؛ اما اگر آفرینش، عبث نباشد حتماً باید معادى در كار باشد. با توجه به این توضیح، طبیعتاً وقتى این آیه را مى‌خوانیم این سؤال برایمان مطرح مى‌شود كه چه ملازمه‌اى بین «عبث نبودن خلقت انسان» و «وجود معاد» هست؟ یعنى این‌جا قرآن مى‌خواهد یك استدلال عقلانى براى معاد بیان كند، به خلاف آیاتى مثل: بَلَى وَ رَبِّى لَتُبْعَثُن(45)؛ سوگند به پروردگارم حتماً برانگیخته خواهید شد، و نظایر آن كه بیان تعبدى است. اما دلیل عقلى كه این آیه در صدد افاده آن است، چیست؟
اگر بخواهیم بیان ساده‌اى از استدلال عقلى‌اى كه آیه شریفه مشتمل بر آن است ارائه دهیم، به این صورت است كه: ما مى‌بینیم خداوند در این عالم به نوع انسان توانایى‌هایى داده است؛ چه توانایى‌هاى جسمى و بدنى و چه توانایى‌هاى فكرى و روانى. انسان مى‌تواند این توانایى‌هاى خدادادى را در مسیرى صرف كند كه هم موجب خیر و سعادت خودش و هم موجب خیر و سعادت دیگران باشد؛ مثل كارى كه انبیا و اولیاى خدا و مصلحان جهان كردند كه فكر و جسم و مال و تمام هستى خود را در راه خدمت به خلق خدا و كسب رضاى الهى صرف كردند. راه دیگر این است كه انسان این توانایى‌هاى خدادادى را در راهى صرف كند كه موجبات بدبختى و ضرر و زیان خود و دیگران را فراهم آورد. اما چه در مورد كسانى كه عمرشان را صرف انجام كارهاى نیك فردى و اجتماعى مى‌كنند و چه در مورد كسانى كه عمرشان را صرف فساد و تباه‌كارى فردى و اجتماعى مى‌نمایند، در بسیارى از موارد این‌گونه است كه این جهان، ظرفیت پاداش نیكوكاران و مجازات تبهكاران را ندارد؛ لذا حتماً باید جهان دیگرى باشد تا هر دو گروه نیكوكاران و تبهكاران به آنچه كه استحقاق واقعى آن را دارند، برسند.
﴿ صفحه 53 ﴾

5. مثالى براى توضیح استدلال مذكور

ذكر مثالى در این رابطه، به بیشتر روشن شدن مسأله كمك مى‌كند:
امروز ما شاهد آن هستیم كه روز به روز توان بشر براى جنایت بیشتر مى‌شود. روزگارى انسان وقتى مى‌خواست مرتكب جنایتى شود و مثلا كسى را بكشد، باید با او رو در رو مى‌شد و نیروى بدنیش را به كار مى‌گرفت و با استفاده از شمشیر یا گرز یا چوب یا سنگ و امثال اینها او را از پاى درمى‌آورد. اما امروز با فشار یك دكمه مى‌تواند میلیون‌ها نفر را در یك لحظه نابود كند. براى موشك‌هاى مجهز به كلاهك‌هاى هسته‌اى، فقط كافى است یك دكمه را فشار بدهند تا هزاران كیلومتر آن طرف‌تر، یك شهر را با تمام ساكنانش نابود كنند. یا در سابق اگر مى‌خواستند توطئه و فتنه‌اى در جایى بكنند، چند ساعت دور هم مى‌نشستند و نقشه و طرحى مى‌ریختند كه چگونه بهانه‌اى به دست آورده و جنگى بر علیه دیگران به راه بیندازند یا مثلا فلان فرد یا گروه مؤمن و طرفدار پیامبران را اذیت كنند، مسخره نمایند، از چشم مردم بیندازند، كتك بزنند و...، تا آنها دست از خانه و زندگیشان كشیده و آواره شوند. اما امروزه، كار فتنه و طراحى توطئه‌ها بسیار پیچیده است. امروزه، ده‌ها كارشناس كار كشته و مجرب، سال‌هاى متمادى با استفاده از كامپیوترها و ابزارهاى مختلف بسیار پیشرفته علمى و تحقیقات میدانى و جامعه شناختى و تئورهاى روان‌شناختى، نقشه‌ها و توطئه‌هایى طرح مى‌كنند تا یك ملت را از پاى درآورند، تا شرف و عزت یك مملكت را از بین ببرند و یك جامعه صد میلیونى را با تزریق فرهنگ مورد نظر خود دگرگون كرده و به فساد و تباهى بكشانند. در زمان ما دیگر این طور نیست كه به تعبیر قرآن چند نفر «یُبَیِّتُونَ»، یعنى شب‌ها با هم بیتوته كنند و بنشینند و نقشه بكشند كه فردا چه كنیم، بلكه امروزه مى‌نشینند و براى پنجاه سال دیگرِ ملت‌ها و جوامع نقشه مى‌كشند كه چگونه آنها را تحت سلطه و استعمار خود درآورند. براى این كار، ابتدا افرادى را از داخل آن كشورها شناسایى و انتخاب مى‌كنند و بعد آنها را به كشورهاى خود برده و در غرب آموزش مى‌دهند و مدت‌هاى مدید در دانشگاه‌هاى خودشان آنها را تربیت مى‌كنند و با وعده و وعیدها و پذیرایى‌ها و روش‌هاى مختلف، سرانجام آنها را كاملا جذب كرده و روح و فكر آنان را در اختیار مى‌گیرند و بدین ترتیب عناصر لازم براى اجراى نقشه‌هاى خود را پرورش داده و به اصطلاح كادرسازى مى‌كنند. پس از ساختن و آماده كردن این نیروها، آنها را به كشورهاى خودشان بازمى‌گردانند تا به وسیله آنها زمینه‌هاى نفوذ و سلطه خویش را بر كشور
﴿ صفحه 54 ﴾
مورد نظر فراهم كنند. به این كادرهاى اولیه یاد مى‌دهند كه بروند و در داخل كشور، آن افرادى را كه به هر دلیلى زمینه‌هایى براى جذب دارند شناسایى كنند؛ افرادى كه ظلمى به آنها شده، كسانى كه خواسته‌اى داشته‌اند و تأمین نشده، افراد ریاست‌طلبى كه به خاطر پست و مقام حاضرند همه چیز را زیر پا بگذارند و خلاصه هر كسى كه مى‌توان به طریقى او را جذب كرد. پس از شناسایى این‌گونه افراد، توصیه و دستورالعمل بعدى این است كه سعى كنید به نارضایتى‌هاى آنان دامن زده و ضعف‌ها و كمبودها را برایشان بزرگ كنید و پیشرفت‌ها و خدمات نظام را كوچك و بى‌ارزش جلوه داده و بگویید: در طول این بیست سال عمر نظام اسلامى، چه قدر به مردم ظلم شده، چه قدر به زندان افتاده‌اند، كتك خوردند، وضع اقتصادى روز به روز وخیم‌تر شده و چه ویرانى‌ها كه به بار نیامده، و خلاصه با این قبیل القائات، چهره نظام را در نظر آنان هر چه سیاه‌تر و كریه‌تر جلوه دهید و عقده‌ها و نارضایتى‌هاى ایشان را تشدید كنید. از آن طرف هم به آن افرادى كه به دنبال پست و مقام هستند وعده و وعید بدهید كه وقتى این نظام از بین رفت ما از شما حمایت مى‌كنیم و شما را به فلان پست و مقام مى‌رسانیم.
به هر حال، مى‌خواهم این مطلب را عرض كنم كه وضعیت توطئه، امروز با سابق بسیار متفاوت است و با صرف میلیون‌ها دلار و در طول چندین سال انجام مى‌گیرد؛ حتى گاهى براى تسلط بر یك كشور و به دست گرفتن سرنوشت و مقدرات آن، براى یك قرن آینده آن كشور برنامه‌ریزى مى‌كنند و گام به گام و مرحله به مرحله، نقشه‌هاى خود را عملى مى‌كنند و در نهایت با نفوذ در همه دستگاه‌هاى تصمیم‌گیرى و اجرایى آن كشور، اختاپوسوار به مكیدن خون آن ملت مشغول مى‌شوند. در حال حاضر در كشور خود ما با استفاده از افرادى كه سال‌ها روى آنها كار كرده و تربیتشان نموده‌اند مشغول توطئه هستند. در جامعه‌اى مثل كشور ما از كجا باید شروع كرد؟ باید حساسیت مردم را در مقابل ارزش‌ها از بین برد. براى این كار باید روحیه تساهل و تسامح را ترویج كرد تا غیرت دینى مردم از بین برود. براى ترویج روحیه تساهل و تسامح نیز نمى‌توان به سراغ تك‌تك افراد جامعه رفت، بلكه باید از راه مطبوعات وارد شد. اما مطبوعات براى نوشتن محدودیت دارند، لذا باید روى مسأله آزادى مطبوعات كاركرد و آن را به عنوان یك ارزش مطلق و یكى از پایه‌هاى مهم دموكراسى ـ كه بت امروز جوامع بشرى است ـ مطرح نمود تا ارباب مطبوعات دگراندیش بتوانند هر چه مى‌خواهند، بنویسند و هیچ
﴿ صفحه 55 ﴾
محدودیتى در مقابل آنها نباشد و از طریق چاپ تهمت و دروغ و فحش، شخصیت‌هاى موجّه كشور و نظام را مخدوش كنند تا حرفشان دیگر در جامعه نفوذ نداشته باشد، و از آن طرف هم شروع كنند به القاى انواع شبهات فكرى و ترویج فرهنگ ضد دینى و حمله به مقدسات، و با اجراى این توطئه فرهنگى، در نهایت به مطلوب استعمارى خود برسند.

6. فتنه‌گرى، گناهى بزرگ‌تر از قتل

اكنون سؤال این است كه آن كسى كه با فشار دكمه یك بمب اتمى، صدها هزار انسان را به قتل مى‌رساند، چگونه باید او را در این دنیا مجازات كنند تا با جرمى كه مرتكب شده تناسب داشته باشد؟ نهایت كارى كه در این دنیا مى‌توانیم درباره او انجام دهیم این است كه یك بار او را بكشیم؛ اما روشن است كه یك بار اعدام، تنها در مقابل قتل یك نفر واقع مى‌شود و جنایتى كه در حق صدها هزار انسان بى‌گناه دیگر انجام داده بى‌پاسخ مى‌ماند. یا این كسانى كه با انجام آن توطئه‌ها ملتى را به بند مى‌كشند و ده‌ها سال در حق میلیون‌ها نفر ظلم كرده و به آنان خیانت مى‌كنند و دین و ایمان و دنیا و آخرت آنها را تباه مى‌كنند، چگونه مى‌توان آنها را در این دنیا به سزاى اعمال ننگینشان رساند؟ این در حالى است كه ما به اشتباه فكر مى‌كنیم آن كسى كه با بمب اتمى صدها هزار نفر را كشته، گناهش بیشتر از این كسى است كه با خیانتش ملتى را به دیگران فروخته، اما قضاوت و نظر قرآن غیر از این است. قرآن مى‌فرماید: أَلْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْل(46)؛ فتنه از قتل بدتر است. و یا در جاى دیگر مى‌فرماید: أَلْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْل(47)؛ فتنه از قتل بزرگ‌تر است. اگر كسى فتنه كرد و خداى ناكرده موفق شد نظام الهى و اسلامى را سرنگون و مردم را از مسیر قرآن و اسلام جدا كرده و ملت و مملكت را دوباره به دامان امریكا و غرب بیندازد، گناه این شخص بزرگ‌تر و سنگین‌تر از گناه كسى است كه با یك موشك هسته‌اى تمام 60 میلیون جمعیت ملت ایران را به خاك و خون بكشد. گناه كسانى كه با یك كودتاى سیاسى و فرهنگى خزنده، فردى را كه یك عمر بر علیه اسلام قلم زده و سناریو نوشته و فیلم ساخته، دعوت مى‌كنند و سیمرغ بلورین به او جایزه مى‌دهند و در صددند زمینه‌اى را فراهم كنند تا ضد انقلاب‌ها و مخالفان اسلام دوباره به این مملكت بازگردند و كارهاى حساس را در دست
﴿ صفحه 56 ﴾
بگیرند، هزاران بار بدتر و بزرگ‌تر از آدم‌كشى است؛ اینان با این كار خود به خون هزاران شهید خیانت مى‌كنند. این قبیل جنایت‌ها و خیانت‌ها چیزهایى نیستند كه در این عالم و در این عمر محدود قابل مكافات باشند، بلكه باید عالم دیگرى وجود داشته باشد كه این‌گونه افراد به مجازات اعمالشان هزاران سال در آتش بسوزند و هزاران بار بدنشان بسوزد و خاكستر شود و دوباره از نو گوشت و پوست تازه بروید و باز بسوزند تا پاسخى باشد به جنایت و خیانتى كه در حق میلیون‌ها نفر روا داشته‌اند. عبث نبودن خلقت این جهان در وقتى است كه عالم دیگرى در كار باشد كه چه از نظر پهنه مكانى و چه از نظر پهنه زمانى، بسیار وسیع‌تر از این عالم باشد و به تعبیر قرآن، گستره بهشت آن «جَنَّة عَرْضُهَا السَّمَوَتُ وَالاَْرْض(48)؛ بهشتى كه پهنایش [به قدر] آسمان‌ها و زمین است» و گستره زمانى آن «خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدا(49)؛ همیشه در آن جاودانند» باشد.