جامی از زلال کوثر

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

فاطمه الگویى دُردانه

سرورى فاطمه بر مریم و آسیه
معرفى مریم(علیها السلام) در مقام الگوى شایسته همه مؤمنان در حالى است كه بهترین تفسیر كننده آیات قرآن، مریم را سرور بانوان زمانه خویش معرفى می‌کند و فاطمه را سید، سرور و سرآمد جمله زنان در طول تاریخ:
مریم سرور زنان زمانه خویش بود؛ اما دخترم فاطمه سرور همه زنان جهان، از آغاز تا فرجام آن است.(126) او قسمتى از وجود من، نور چشم من، میوه قلب من و روح میان دو پهلوى من است!
فرشته‌ای بر من نازل شد و به من بشارت داد كه فاطمه، سرور همه زنان اهل بهشت و نیز سرآمد همه بانوان امّتم است.(127)
صدّیقةٌ لامِثْلَها صدیقة *** تَفْرَغُ بالصّدقِ عَنِ الحقیقة
بَدا بذالكَ الوجودُ الظَّاهر *** سرُّ ظهور الحقِّ فى المظاهر
هِىَ البتولُ الطُهْرُ و العذراء *** كَمَریَمَ الطُّهْرِ و لا سواء
فاِنّها سیّدة النّساءِ *** وَ مَریمُ الكُبْرى بِلا خفاء.(128)
بدین ترتیب فضیلت و سرورى فاطمه(علیها السلام) بر آسیه و مریم ثابت می‌شود. آرى، مقام و منزلت زهراى مرضیه نه‌تنها بسى والاتر از مقام آسیه و مریم صدیقه است، كه اوج
﴿ صفحه 79 ﴾
فضیلت آسیه و مریم بدان است كه توفیق خدمت‌گزاری آستان حضرت خدیجه كبرى را به هنگامه وضع حمل فاطمه زهرا یافته‌اند:(129)
مریم به ابریق بهشتى شوید او را *** عیسى فراز آسمان‌ها جوید او را
اگر خدا می‌خواست درباره حضرت زهرا(علیها السلام) مثل بزند، می‌فرمود: وَ ضَرَبَ اللَّهُ مثلاً لِلَّذیِنَ أَمنُوا فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّد. او الگوى همه زنان و مردان با ایمان است. او سرور بانوان هر دو جهان است. افتخار آسیه و مریم آن است كه از خدمت‌گزاران درگاه فاطمه(علیها السلام)می‌باشند.

فاطمه، استمرارِ اسوه حسنه

پدر فاطمه به فرموده صریح قرآنِ جاودان، اسوه شایسته همه خداباوران است: لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ اللَّهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ یَرْجُواْ اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْاخِرَ وَ ذَكَرَ اللّهَ كَثیرًا؛(130) مسلماً براى
﴿ صفحه 80 ﴾
شما در زندگى رسول خدا سرمشق نیكویى می‌باشد، براى آن‌ها كه امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد می‌کنند. و این در حالى است كه رسول‌الله، این شایسته‌ترین اسوه حسنه مؤمنان، به كرّات یگانه دخترش فاطمه را پاره وجود خویش، روح و ریحان خویش و جان و جانان خویش می‌خواند و با تعابیرى گونه‌گون رضایت او را رضایت خود و ناراحتى او را ناراحتى خویش اعلام می‌دارد.
چنین تأكیدات متواترى از جانب رسول‌الله با چه هدفى صادر گردیده است؟! چرا پیامبر رحمت، اسوه حسنه مؤمنان، بر این حقیقت، فراوان تأكید می‌ورزد كه: فاطمه، پاره‌اى از وجود من است؟! آیا این همه تأكید جز براى آن است كه توجه همه مؤمنان طول تاریخ را به اسوه‌پذیری از ابعاد زندگانى فاطمه، در مقام استمراربخش سیره رسول‌الله، جلب كند؟!
چرا چنین نباشد، در حالى كه وجود فاطمه از وجود رسول خدا جدا نیست. وجود فاطمه، قسمتى از وجود رسول خداست و سیره او جلوه دیگرى از سیره رسول خدا. وجود فاطمه، مكمل وجود رسول خداست و اسوه‌گری فاطمه، تكمیل كننده اسوه‌گری شایسته‌ترین اسوه حسنه. تکمیل‌کننده اسوه حسنه در عرصه‌هایی چون: دفاع جانانه از ارزش‌های اسلام، جانبازى براى استمرار رسالت، عشق‌بازی در راه بقا و دوام ولایت، جهاد بی‌امان فرهنگى، تقوا و عبادت، مهرورزى و محبت، عفاف و حجاب، تربیت فرزند، تدبیر منزل، تجهیز روحى و روانى مرد براى جهاد و... .

فاطمه، حجت و الگوى امامان

فاطمه، استمرار اسوه حسنه است و این است رمز و راز آنكه سیره فاطمه براى همه امامان از نسل او، اسوه، حجت و الگو می‌گردد: نَحْنُ حُجَةُ اللَّهِ عَلَى الْخَلْقِ وَ فَاطِمَةُ حُجَّةٌ عَلَیْنَا؛(131)ما (امامان معصوم) حجت خداوند بر مردمان هستیم و فاطمه، حجت (خداوند) بر ما.
اسوه‌گری سیره فاطمه(علیها السلام)، چنان در اوج یگانگى است كه مولاى عدل‌گستر ما كه جهانى چشم‌انتظار اوست تا ظهور نماید و الگوى همگان در تمام ابعاد وجودى انسان
﴿ صفحه 81 ﴾
گردد، فاطمه را اسوه نیكوى زندگانى خویش معرفى می‌فرماید: وَ فِى اِبْنَةِ رَسُولِ اللهِ لِىَ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛(132) همانا در دختر رسول خدا براى من، الگویى شایسته وجود دارد.
فاطمه، الگوى زندگانى من است، نه از آن جهت كه مادر من است؛ بلكه بدین جهت كه دختر رسول خداست و استمرار وجود او؛ پاره وجود رسول خداست و اسوه‌پذیری از وى، همان اسوه‌پذیری از رسول خداست و در یك كلام:
اسوه‌پذیری از فاطمه، همان امتثال فرمان خدا در اسوه‌پذیری از رسول خداست.
اى وجود اقدست روح و روان مصطفى *** مصطفى معبود را جانان، تو جان مصطفى.(133)
فاطمه نه تنها الگوى زنان، كه الگوى تمام جهانیان است. اسوه‌گری فاطمه هرچند براى زنان، در بردارنده یگانه‌ترین و زیباترین جلوه‌هاست؛ اما اسوه‌گری او ویژه زنان نیست. هرچند روز ولادت فاطمه، افتخاربخش تمام زنان عالم گردیده و روز زن نامیده شده است؛ اما روز ولادت او، افتخاربخش همه مردان و زنان جهان و جلوه‌نمای تمام مكارم اخلاقى است و بنابر یكى از جامع‌ترین و زیباترین بیان‌ها:
«انتخاب چنین روزى به عنوان روز زن به معنى انتخاب زیباترین، متعالی‌ترین و مقدس‌ترین الگو براى زنان مسلمان، بلكه زنان همه جهان است. تجلیل از مقام فاطمه(علیها السلام)، تكریم ایمان، تقوا، علم، ادب، شجاعت، ایثار، جهاد، شهادت و در یك كلمه مكارم اخلاق است كه پدر بزرگوارش براى اتمام آن مبعوث شد. و آن گاه كه رسول اكرم(صلى الله علیه وآله)، فاطمه را پاره تن خویش می‌خواند، به جهانیان می‌آموزد كه جلوه والاى كرامت انسانى و اخلاق اسلامى را در این چهره مقدس جستجو كنند و مادران جهان، شعاعى از این خورشید درخشان برگیرند و كانون حیات انسان‌ها را گرم و روشن سازند.(134)
﴿ صفحه 82 ﴾