جامی از زلال کوثر

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

فصل دوم: رسالت مجالس ذكر اهل بیت (علیهم السلام)

طراوت‌بخشى ایمان دین‌باوران
تقویت ارتباط قلبى با پیشوایان
محبت‌افروزى در قلوب شیعیان
معرفت‌افزایى نسبت به امامان
گسترش فرهنگ شهادت و پرورش شهادت‌طلبان
الگوسازى و الگودهى از سیره معصومان
﴿ صفحه 48 ﴾
﴿ صفحه 49 ﴾
میزان عظمت و منزلت هر «روز» به اندازه فضیلت و بزرگى صاحب آن است؛ از این روی‌ایامی كه متعلق به اهل‌بیت(علیهم السلام) مى‌باشد، شایسته والاترین تکریم‌ها و تعظیم‌هاست. در این میان، ایامى كه منسوب به حضرت صدّیقه طاهره(علیها السلام) می‌باشد، سزاوار والاترین بزرگداشت‌هاست؛ چرا كه فاطمه(علیها السلام) در پیشگاه خداوند و در نزد فرشتگان، پیامبران، امامان و اولیاى الهى، داراى مقامى بی‌بدیل و منزلتى بس عظیم است.
او یگانه دختر رسول خدا(صلى الله علیه وآله)، تنها كفو على مرتضى(علیه السلام)، مادر مهربان ائمه هُدى(علیهم السلام)و بزرگ‌ترین بانوى جهان اسلام؛ بلكه برترین بانوى عالم است:
مگو دختر! نه! تاج خلقت آباى روحانى *** مگو دختر! كه او سبع المثانى را بُوَد ثانى
مخوانش زن كه مردان خرد در وى به حیرانى *** مگر امّ الكتاب است این بتول از وحى سبحانى.(83)
آرى، به فرموده ذریه فاطمه، تجلیل از مقام فاطمه(علیها السلام)؛ تكریم ایمان، تقوا، علم، ادب، شجاعت، ایثار، جهاد، شهادت و در یك كلام، مكارم اخلاق است؛ مكارم اخلاقى كه پدر بزرگوار آن بانو براى اتمام آن مبعوث شد.(84)
برپایى مراسم جشن و سرور در ایام ولادت اهل‌بیت(علیهم السلام) و نیز تشكیل محفل‌هاى سوگوارى در ایام شهادت آن بزرگواران، از جمله شعایر الهى است كه تعظیم و بزرگداشت آن، هم نشانه پاكى و تقواى قلوب است و هم تثبیت كننده آن: وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ؛(85) هر كه نشان‌های خداوند را بزرگ بدارد، آن از تقوا و پرهیزگارى دل‌هاست.
﴿ صفحه 50 ﴾
اساساً آنچه در اسلام شعایر الهى و دینى معرفى شده، به سبب تأثیر مطلوبى است كه در نفوس و اذهان مردم می‌تواند داشته باشد. احترام و بزرگداشت شعایر، اثرى عمیق در روح مردم برجاى می‌نهد و این از آن روى است كه یك تبلیغ دسته جمعى، می‌تواند از بسیارى تبلیغ‌های انفرادى پر اثرتر و کاری‌تر باشد.
یكى از واقعیت‌های روانشناسى اجتماعى این است كه امور دسته جمعى و عمومی‌، چه حق باشد، چه باطل، تأثیرات عظیم و عمیقى در اذهان و نفوس انسان‌ها بر جاى می‌گذارد.(86)
تعظیم و بزرگداشت یاد و خاطره پیشوایان بی‌همتای دین، از جهات پُرشمارى حایز اهمیت است كه به مهم‌ترین آن‌ها در این مقام، اشارتى می‌کنیم:

طراوت‌بخشى ایمان دین باوران

یادآورى گفتار و رفتار خدایى اهل‌بیت عصمت و طهارت، همچون جوی‌های سرشارى است كه در جان مؤمنان روان می‌گردد و باغستان اندیشه و گلستان دل‌های ایشان را آبیارى نموده، به آن شادابى و سرزندگى می‌بخشد و افسردگى و پژمردگى را از آن می‌سترد.
آرى، همین مجالس ذكر و یاد اهل‌بیت(علیهم السلام) است كه احساسات دینى ما را زنده نگه می‌دارد و آن را به بالندگى و كمال می‌رساند.
پیامبر رحمت، محمد مصطفى(صلى الله علیه وآله) امت خویش را به برگزارى این گونه مجالس و محافل تشویق می‌نمایند و می‌فرمایند: یكدیگر را ملاقات كنید و از احادیث ما بگویید؛ چرا كه حدیث ما جلابخش قلوب است. همانا دل‌ها، چونان شمشیرها، زنگار می‌گیرند؛ جلا و صیقل دل‌ها به ذكر حدیث است.(87)
بارى، زُداینده زنگارهاى غفلت از آینه‌های دل و جان ما، یادآورى گفتار و كردار بیان اهل‌بیت(علیهم السلام) می‌باشد و بس؛ كسانى كه روحشان، سراسر جلوه‌نمای جمال و جلال الهى گردیده است.
﴿ صفحه 51 ﴾
دل‌های مُرده و افسرده بر اثر دنیاگرایی‌ها، شهوت‌جویی‌ها، جاه‌طلبی‌ها و... در پى یادآورى احادیث اهل‌بیت و سیره عملى ایشان جان تازه‌اى می‌یابد، و بانشاط و پرتوان در سیر به سوى حق، سرعت می‌گیرد. امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند: همانا احادیث ما، قلب‌ها را زنده می‌گرداند.(88)
به هر میزان كه ارتباط قلبى و عملى ما با این خاندان پرعظمت كاهش یابد، ایمان ما به خاموشى و دل‌های ما به پژمردگى می‌گراید؛ از این روى باید بكوشیم كه این مایه حیات و دَم جان‌فزا را هرچه عمیق‌تر در روح خویش و جان جامعه بدمیم.

تقویت ارتباط قلبى با پیشوایان(علیهم السلام)

رمز سعادت و موفقیت شیعیان در دنیا و آخرت، رابطه قلبى و روحى با اهل‌بیت(علیهم السلام) و توسل مداوم به ساحت مقدس ایشان است؛ از این روى مجالس و محافل مذهبى می‌باید ایجاد گر آن رابطه‌های عمیق روحى و تقویت كننده این توسل‌ها و اتصال‌های ژرف معنوى باشد.
علامه طباطبایى به نقل از استاد اخلاق و عرفانشان، مرحوم آیت‌الله قاضى(رحمه‌الله) می‌فرمودند: اگر من به چیزى رسیده‌ام، در سایه قرآن و توسل به سیدالشهدا رسیده‌ام.
آرى، راز پیروزى در سیر و سلوك به سوى حق و رمز ایمنى از آفات دنیا و آخرت، توجه و توسل مداوم به اهل‌بیت(علیهم السلام)، آن مقتدایان حق‌جویی، است. با تقویت رابطه قلبى و روحى با آن بزرگواران و توجه مدام به وجود مقدس ایشان، به ویژه در سایه توجه به ساحت مقدس مولایمان ولى عصر ارواحنا فداه، می‌توانیم بدان مقام نایل آییم كه همواره مشمول عنایت‌های ویژه و دعاهاى خالصانه آن حضرات باشیم.
اگر آدمى به سوى این پناهگاه‌های امن الهى بگریزد و از ایشان پناه جوید و خویش را وقف و فناى ایشان گرداند، به تدریج به ایشان نزدیك و نزدیک‌تر می‌شود تا آن جا كه با وجود مقدس ایشان پیوند روحى می‌یابد. این توجه و پناه‌جویی، باید با پذیرش ایمانى و
﴿ صفحه 52 ﴾
عملى گفتار و كردار ایشان همراه شود تا آن پیوند والاى روحى به دست آید وگرنه توسل بدون عمل، فایده چندانى نخواهد داشت.
توسل حقیقى، در واقع پیوند قطرهاى است ناچیز به اقیانوسى بىكران از عظمت، معنویت و نورانیت؛
مصون كننده انسان است در مقابل همه آفات و بلاهاى دنیا و آخرت؛
سدّ سدیدى است در مقابل وسوسه‌های شیاطین جنى و انسى؛
تبدیل‌کننده احساس تنهایى و وحشت است به اُنس و یگانگى و وحدت؛
روشنی‌بخش دل‌هاست و زمینه‌ساز نورافشانى براى دیگران.