سجاده های سلوک(شرح مناجات‌های امام سجاد علیه‌السلام)جلد دوم

نویسنده : آیت الله محمدتقی مصباح یزدی مترجم : تدوین و نگارش: کریم سبحانی

دوستان خدا و آرزوی نیل به لقای معبود در آخرت

در پایان فراز مزبور حضرت از خداوند لقا و شهود جمال کبریایی‌اش را درخواست می‌کنند. ما در مباحث پیشین، بارها به مفهوم رؤیت و لقای خداوند در قیامت اشاره کردیم و گفتیم که به‌دلیل محدودیت‌های عالم ماده، آن لقا و رؤیت در دنیا برای انسان‌ها فراهم نمی‌شود. اجمال سخن ما این بود که در دنیا روح انسان به بدن تعلق می‌گیرد و این تعلق محدودیت‌هایی را برای روح انسان در پی می‌آورد. در نتیجة تعلق روح به بدن و محدودیت‌هایی که بدن به منزلة موجودی مادی دارد، تحمل بدن و قوای آن برای حالات روحی و واکنش‌های روانی به حوادث ناگوار یا شادی‌بخش محدود است، و در مواردی بدن انسان تحمل برخی واکنش‌های روانی را ندارند. از همین روست که گاهی انسان بر اثر شوق زیاد غش می‌کند. برای نمونه، مادری که سال‌ها از دیدار فرزندش محروم بوده و در غم فراقش می‌سوخته است، وقتی به او می‌رسد، چه بسا از شدت شوق غش می‌کند و حتی ممکن است دچار سکته شود. این از آن روست که بدن و اعصاب و مغز انسان تحمل هر لذتی را ندارد؛ چنان‌كه تاب هر مصیبتی را نیز ندارد. با این فرض، روشن است که انسان در دنیا تحمل لذتی را که از مشاهدة نور
بی‌نهایت یا جمال بی‌نهایتِ خداوند حاصل می‌آید، ندارد؛ چنان که حضرت موسی(علیه السلام) که پیامبری اولوالعزم بود، نتوانست متحمل لقا و رؤیت جمال ربوبی گردد. آن حضرت از خداوند درخواست کرد که خود را به او بنمایاند و فرمود: رَبِّ أَرِنِی أَنْظُرُ إِلَیْکَ؛ «پروردگارا، [خود را] به من بنمای تا به تو بنگرم». خداوند در پاسخ او فرمود:
قَالَ لَنْ تَرَانِی وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِی فَلَمَّا تَجَلَّى
﴿ صفحه 383 ﴾
رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَ فَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَیْكَ وَأنَا أوَّلُ الْمُؤْمِنِینَ؛(267)«گفت: هرگز مرا نخواهی دید و لیکن به این کوه بنگر، پس اگر در جای خود قرار و آرام داشت مرا خواهی دید؛ و چون پروردگارش بر آن کوه تجلی کرد، آن را خرد و پراکنده ساخت و موسی مدهوش بیفتاد و چون به خود آمد گفت: [بارخدایا،] تو پاک و منزهی [از اینکه با چشم دیده شوی] به تو بازگشتم و من نخستین باوردارنده‌ام.
طبیعی است وقتی تجلی خداوند بر کوه باعث تلاشی آن می‌شود و این رخداد مهیب حضرت موسی(علیه السلام) را مدهوش می‌سازد، انسان نمی‌تواند در دنیا تاب تحمل لقای الاهی را داشته باشد و در نتیجه، بُنیة مادی ما نمی‌تواند در دنیا لذت لقای الاهی را درک کند. اما در آخرت که محدودیت‌های مادی از فراروی ساختمان وجودی انسان برداشته می‌شود، امکان لقای الاهی برای انسان‌ها و به‌ویژه برای اولیای خدا فراهم می‌گردد.
حضرت در پایان مناجات خود می‌فرمایند:
وَ أَخْرِج حُبَّ الدُّنیا مِنْ قُلُوبِنَا کَمَا فَعَلْتَ بِالصَّالِحینَ مِنْ صَفْوَتِکَ وَالأَبْرَارِ مِنْ خَاصَّتِکَ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمینَ وَیَا أَکْرَمَ اْلأَکْرَمینَ؛ «خدایا، محبت دنیا را از دل ما بیرون کن؛ چنان‌که با بندگان نیکوکار و خاصّان درگاهت چنین کردی؛ به حق رحمت بی‌پایانت، ای مهربان‌ترین مهربانان، و ای کریم کریمان».
﴿ صفحه 385 ﴾

كتابنامه

1. قرآن كریم.
2. نهج البلاغه.
3. مفاتیح الجنان.
4. ابن‌سینا، الاشارات والتنبیهات، مؤسسة النعمان، بیروت، 1413ه‍.ق.
5. ابن‌شهرآشوب، متشابه القرآن، انتشارات بیدار، قم، 1410ه‍.ق.
6. ابن‌منظور، لسان العرب، دار الفكر، بیروت، 1410ه‍.ق.
7. آلوسی، محمد، تفسیر روح المعانی، دار الفكر، بیروت، 1417ه‍.ق.
8. امام‌خمینی، صحیفة نور، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره)، تهران.
9. پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحه، انتشارات دنیای دانش، تهران، 1382.
10. 11. 12. حر عاملی، محمدبن‌حسن، الجواهر السنیة، نشر نعمان، نجف، 1384ه‍.ق.
13. ــــــــــــــــــــــــ ، وسائل الشیعه، مؤسسه آل‌البیت، قم، 1411ه‍.ق.
14. حسین‌زاده، محمد، درآمدی بر معرفت‌شناسی، انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی(ره)، قم، 1383.
15. حلی، حسن‌بن‌یوسف، نهج الحق و كشف الصدق، دار الكتب اللبنانی، بیروت، 1982م.
16. دیلمی، ارشاد القلوب الی الصواب، انتشارات شریف رضی، قم، 1412ه‍.ق.
﴿ صفحه 386 ﴾
17. سجادی، سیدجعفر، فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، كتابخانة طهوری، تهران، 1354.
18. سیدبن‌طاووس، مهج الدعوات و منهج العبادات، دار الذخایر، قم، 1411ه‍.ق.
19. ابن‌بابویه، محمدبن‌علی، ‌توحید، انتشارات جامعه مدرسین، قم، 1357.
20. طباطبایی، محمدحسین، تفسیر المیزان، ج19، ترجمة سیدمحمدباقر موسوی، بنیاد علمی و فكری علامه طباطبایی، تهران، 1364.
21. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، 22. فتال شیرازی، محمدبن‌حسن، ، انتشارات رضی، قم، [بی‌تا].
23. فیاضی، غلامرضا، درآمدی بر معرفت‌شناسی، انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی(ره)
24. فیض كاشانی، مولی محسن،‌ تفسیر صافی، دار الكتب الاسلامیة
25. كلینی، محمدبن‌یعقوب، كافی، مؤسسة26. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، المكتبة الاسلامیة، تهران، [بی‌تا].
27. ـــــــــــــــــ ، حیات القلوب، انتشارات سرور، قم، 1357.
28. مصباح یزدی، محمدتقی، به‌سوی خودسازی، انتشارات موسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی
29. ــــــــــــــــــــــ ، ره‌توشه، انتشارات موسسة آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی
30. ــــــــــــــــــــــ ، معارف قرآن (1ـ3)، مؤسسة در راه حق، قم، 1367.
﴿ صفحه 387 ﴾

نمایه‌ها

آیات
حمد
بقره
اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ... (257)......................................... 59
أُولَئِكَ عَلَیْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ (157).............................. 63
فَاذْكُرُونِی أَذْكُرْكُمْ (152).............................................................................. 272, 310, 312
لا یُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِی أَیْمَانِكُمْ وَلَكِنْ یُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ (225)............... 291
﴿ صفحه 388 ﴾
وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا یَتَفَجَّرُ مِنْهُ الأنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَشَّقَّقُ فَیَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاءُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَهْبِطُ مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ ... (74) 225
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا یُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ... (165) 28, 38, 72
آل‌عمران
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعاً وَلا تَفَرَّقُوا... (103).............................................................. 320
وَلا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ (169)............... 43
وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلاّ مَتَاعُ الْغُرُورِ (185)............................................................................ 102
وَمَنْ یَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِیَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ (101)......................................... 320, 326
﴿ صفحه 389 ﴾
نساء
وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلا (125)...................................................................................... 248
مائده
قَالَ اللَّهُ هَذَا یَوْمُ یَنْفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا ... (119) 83
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ وَجَاهِدُوا فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (35)........... 132
انعام
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتِیكُمْ بِهِ ... (46) 166, 168
وَالْمَلائِكَةُ بَاسِطُو أَیْدِیهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ ... (93) 333
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَیُرْسِلُ عَلَیْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لا یُفَرِّطُونَ (61) 333
﴿ صفحه 390 ﴾
اعراف
أُولَئِكَ كَالأنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ (179).................................................................................. 244
وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِی نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِیفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ وَلا تَكُنْ مِنَ الْغَافِلِینَ (205) 268
انفال
وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِیرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (45)............................................................................ 311
توبه
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قَاتِلُوا الَّذِینَ یَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْیَجِدُوا فِیكُمْ غِلْظَةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ (123) 56
یونس
إِنَّمَا مَثَلُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الأرْضِ مِمَّا یَأْكُلُ النَّاسُ ... (24) 371
﴿ صفحه 391 ﴾
وَإِذَا مَسَّ الإنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ یَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَسَّهُ ... (12) 190
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلاّ بِإِذْنِ اللَّهِ... (100)................................................................... 58
یوسف
اقْتُلُوا یُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا یَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِیكُمْ وَتَكُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْمًا صَالِحِینَ (9) 169
(90)....................................... 206, 215
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَةٍ وَكَانُوا فِیهِ مِنَ الزَّاهِدِینَ (20).................................. 377
رعد
وَیُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلائِكَةُ مِنْ خِیفَتِهِ وَیُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَیُصِیبُ بِهَا مَنْ یَشَاءُ ... (13).......... 225
حجر
نحل
وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَیْهِ تَجْأَرُونَ (53)................................... 48
﴿ صفحه 392 ﴾
اسراء
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالأرْضُ وَمَنْ فِیهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلاّ یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ ... (44) 218
کهف
هُنَالِكَ الْوَلایَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ (44).............................................................................................. 58
طه
إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنَا لِیَغْفِرَ لَنَا خَطَایَانَا وَمَا أَكْرَهْتَنَا عَلَیْهِ مِنَ السِّحْرِ وَاللَّهُ خَیْرٌ وَأَبْقَى (73).......... 102
وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِی (41).................................................................................................... 90
وَلِتُصْنَعَ عَلَى عَیْنِی (39).................................................................................................. 197
انبیاء
یُسَبِّحُونَ اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ لا یَفْتُرُونَ (20)............................................................................. 299
حج
نور
﴿ صفحه 393 ﴾
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالطَّیْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَتَسْبِیحَهُ ... (41) 218, 235
نمل
قصص
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَیْكُمُ اللَّیْلَ سَرْمَدًا إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ مَنْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتِیكُمْ بِضِیَاءٍ أَفَلا تَسْمَعُونَ (71) 167
عنکبوت
فَإِذَا رَكِبُوا فِی الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ یُشْرِكُونَ (65)........ 47, 156, 324
لقمان
سجده
تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنْفِقُونَ (16)... 283
﴿ صفحه 394 ﴾
قُلْ یَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِی وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ (11)............................ 333
احزاب
وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِیلاً (42)............................................................................................. 310
....................................................... 272, 310
فاطر
إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّیِّبُ (10).......................................................................................... 159
وَمَا كَانَ اللَّهُ لِیُعْجِزَهُ مِنْ شَیْءٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَلا فِی الأرْضِ (44)................................. 368
یس
صافات
زمر
اللَّهُ یَتَوَفَّى الأنْفُسَ حِینَ مَوْتِهَا وَالَّتِی لَمْ تَمُتْ فِی مَنَامِهَا فَیُمْسِكُ الَّتِی قَضَى عَلَیْهَا الْمَوْتَ ... (42) 332
وَإِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَإِذَا ذُكِرَ الَّذِینَ مِنْ دُونِهِ إِذَا هُمْ یَسْتَبْشِرُونَ (45) 120, 249, 257, 271
﴿ صفحه 395 ﴾
وَسِیقَ الَّذِینَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا ... (71)....... 255
غافر
فصلت
شوری
محمد(علیه السلام)
وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِینَ (15)................................................................................. 239
فتح
حجرات
ق
لَقَدْ كُنْتَ فِی غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْیَوْمَ حَدِیدٌ (22)................. 253
﴿ صفحه 396 ﴾
ذاریات
نجم
قمر
فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیكٍ مُقْتَدِرٍ (55).......................................................... 43, 147, 354
الرحمن
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ (46).................................................................................... 335
واقعه
.............................................................. 323
أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ (68)..................................................................................... 323
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ (66)............................................................................................................ 323
لا یُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلا یُنْزِفُونَ (19)................................................................................... 239
لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ (65)................................................................... 322
﴿ صفحه 397 ﴾
حدید
لِكَیْلا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ (23)..................................................... 378
حشر
جمعه
قُلْ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ هَادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِیَاءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِینَ (6) 76
تحریم
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِیكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَیْهَا مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدَادٌ ... (6) 365, 367
ملک
مدثر
قیامت
﴿ صفحه 398 ﴾
انسان
وَمَا تَشَاءُونَ إِلاّ أَنْ یَشَاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِیمًا حَكِیمًا (30).............................................. 58
نازعات
عبس
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ (41)............................................................................................................... 87
وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ (38)................................................................................................... 87
اعلی
وَالآخِرَةُ خَیْرٌ وَأَبْقَى (17)....................................................................................... 102, 374
فجر
یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ (27).................................................................................... 82, 125
ضحی

وَالضُّحَى (1)...................................................................................................................... 92
﴿ صفحه 399 ﴾
علق
كَلا إِنَّ الإنْسَانَ لَیَطْغَى (6)..................................................................................... 156, 321
بینه
﴿ صفحه 400 ﴾
روایات
حدیث قدسی
أُعَرِّفُهُ شُكْراً لا یُخَالِطُهُ الْجَهلُ وذِكْراً لاَ یُخَالِطُهُ النِسْیانُ وَمَحَبَّةً لا یُؤْثِرُ عَلَی مَحَبَّتیِ مَحَبَّةَ الْمَخْلُوقینَ ... 118
أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَكَرَنِی.............................................................................................. 270, 271
كُنْتُ كَنْزاً مَخْفِیّاً فَأحْبَبْتُ أنْ أُعْرَفَ فَخَلَقْتُ الْخَلْقَ لِِكَیْ أُعْرَفَ.......................................... 25
یَا دَاوُدُ، فَرِّغْ لِی بَیْتاً أَسْكُنُهُ، إِنَّ لِلّهَ فیِ أَیَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ أَلاَ فَتَرَصَّدُوا لَهَا.................... 137
پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله)
أرحنا یا بلال.................................................................................................................... 110
﴿ صفحه 401 ﴾
أَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبَادَةَ فَعَانَقَهَا وَأَحَبَّهَا بِقَلْبِهِ وَبَاشَرَهَا بِجَسَدِهِ وَتَفَرَّغَ لَهَا فَهُوَ لَا یُبَالِی عَلَى مَا أَصْبَحَ مِنَ الدُّنْیَا عَلَى عُسْرٍ أَمْ عَلَى یُسْرٍٍ 21
الزَّهَادَةُ فی الدُّنْیَا لَیْسَتْ بِتَحْرِیمِ الحَلالِ وَلا إِضَاعَةِ الْمَالِ وَلَکِنِ الزَّهَادَةُ فِی الدُّنیا أَنْ لا تَکُونَ بِمَا فی یَدَیْکَ أَوْثَقَ مِنْکَ بِمَا فی یَدِ اللَّهِ 379
الَلَّهُمَ لَا تُنْزِعُ مِنِّی صَالِحَ مَا أَعْطَیْتَنِی أَبَداً أللَّهُمَّ لَا تُشْمِتْ بِی عَدُوّاً ولَا حَاسِداً أَبَداً أَللَّهُمَ وَلَا تَرُدَّنیِ فِی سُوءٍ اسْتَنْقَذَتْنِی مِنْهُ أَبَداً ... 111
أَنَّهُ* سَلَّمَ عَلَیْهِ غُلاَمٌ دُونَ الْبُلُوغِ وَ بَشٍّ لَهُ وَتَبَسَّمَ فَرَحاً بِالنَّبیِّ* فَقَالَ لَهُ أَتُحِبُّنیِ یَا فَتَى؟ فقال إِی وَاللهِ یَا رَسُولَ الله ... 247
تَدْمَعُ الْعَیْنُ وَیَوْجَعُ الْقَلْبُ وَلَا نَقُولُ مَا یُسْخِطُ الرَّبَّ عزّوجلّ............................................. 81
رُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ اِلیَ مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْه.................................................................................. 241
لَمَّا أُسْرِی بِی إِلَی السَّمَاءِ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَرَأَیْتُ فِیهَا قِیعاناً بُقعاً مِنْ مِشکٍ وَرَأَیْتُ فِیهَا مَلائِکَةً یَبْنُونَ لَبْنَةً مِنْ ذَهَبٍ ... 364
﴿ صفحه 402 ﴾
مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ غَرَسَ اللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فی الْجَنَّةِ وَمَنْ قَالَ أَلْحَمْدُ لِلَّهِ، غَرَسَ اللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فی الْجَنَّةِ ... 363
امام علی(علیه السلام)
أَ فَأَعْبُدُ مَا لَا أَرَى؟ فَقَالَ وَكَیْفَ تَرَاهُ؟ فَقَالَ لَا تُدْرِكُهُ الْعُیُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْعِیَانِ وَلَكِنْ تُدْرِكُهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِیمَانِ 97, 216
اِلهى لَمْ یَكُنْ لِى حَوْلٌ فَانْتَقِلَ بِهِ عَنْ مَعْصِیَتِكَ اِلاَّ فى وَقْتٍ اَیْقَظْتَنى لِمَحَبَّتِكَ ..... 126, 381
فَهَبْنى یا اِلهى وَسَیِّدِى وَمَوْلاىَ وَرَبّى ، صَبَرْتُ عَلى عَذابِكَ، فَكَیْفَ اَصْبِرُ عَلى فِراقِكَ، وَهَبْنى صَبَرْتُ عَلى حَرِّ نارِكَ فَكَیْفَ اَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلى كَرامَتِكَ................................................................................................................................... 170
لَوْ تَكاَشفْتُم ما تَدَافَنْتُمْ...................................................................................................... 254
وَاللَّهِ لَهِیَ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ إِمْرَتِكُمْ إِلَّا أَنْ أُقِیمَ حَقّاً أَوْ أَدْفَعَ بَاطِلًا......................................... 260
وَلَمْ یُكَوِّنْهَا لِتَشْدِیدِ سُلْطَانٍ وَلا لِخَوْفٍ مِنْ زَوَالٍ وَنُقْصَانٍ وَلا لِلِاسْتِعَانَةِ بِهَا عَلَى نِدٍّ مُكَاثِرٍ .......... 315
﴿ صفحه 403 ﴾
وَیْلَكَ مَا كُنْتُ اَعْبُدُ رَبّاً لَمْ أَرَهُ. قَالَ وَكَیْفَ رَأَیْتَهُ؟ قَالَ وَیْلَكَ لا تُدْرِكُهُ الْعُیوُن فِی مُشاهَدَةِ الاَبْصَارِ وَلَكِنْ رَأَتْهُ الْقُلُوبُ بِحَقَایِقِ الإیمَانِ 49
امام حسین(علیه السلام)
اِلهى اَغْنِنى بِتَدْبیرِكَ لى عَنْ تَدْبیرى وَبِاخْتِیارِكَ عَنِ اخْتِیارى.......................................... 60
هَا اَنَا اَتَوَسَّلُ اِلَیْكَ بِفَقْرى اِلَیْكَ، وَكَیْفَ اَتَوَسَّلُ اِلَیْكَ بِمَا هُوَ مَحَالٌ اَنْ یَصِلَ اِلَیْكَ........... 141
امام سجاد(علیه السلام)
أللَّهُمَ إنَّكَ أیَّدْتَ دِینَكَ فِی كُلِّ أوَانٍ بِإِمَامٍ أقَمْتَهُ عَلَماً لِعِبَادِكَ وَمَنَاراً لِعِبَادِكَ وَمَنَاراً فِی بِلادِكَ ... 143
أَللَّهُمَّ یا مَلاذَ الْلائِذینَ وَیا مَعَاذَ الْعَائِذینَ وَیا مُنْجِیَ الْهَالِکیِنَ وَیَا عَاصِمَ الْبَائِسینَ وَیا رَاحِمَ الْمَسَاکِینَ ... 327
إِلَهِی بِكَ عَرَفْتُكَ وَبِكَ اهْتَدَیْتُ إِلَى أَمْرِكَ وَلَوْ لا أَنْتَ لَمْ أَدْرِ مَا أَنْت............................. 210
﴿ صفحه 404 ﴾
إلَهی فَاجْعَلْنَا مِمَّنْ اصْطَفَیْتَهُ لِقُرْبِكَ وَوِلایَتِكَ وَأخْلَصْتَهُ لِوُدِّكَ وَمَحَبَّتِكَ وَشَوَّقْتَهُ إلی لِقَائِكَ وَرَضَّیْتَهُ بِقَضائِكَ 39, 74, 77
اِلَهی فَأَلهمْنَا ذكِرَكَ فِی الْخَلاء وَالْمَلاء وَالَّلیْلَ وَالنَّهارِ وَالاَعلانِ وَالاَسْرارِ وَفی السَّراءِ وَالضَّراءِ وانِسْنَا باِلذِّكرِ الخَّفِّی ... 285, 309
إِلَهی فَلا تُخْلِنَا مِنْ حِمَایَتِکَ وَلا تُعْرِنَا مِنْ رِعَایَتِکَ وَذُرْنَا عَنْ مَوَارِدِ الْهَلَکَةِ فَإِنَّا بِعَیْنِکَ وَفی کَنَفِکَ 339
إِلَهی کَسْری لاَ یَجْبُرُهُ إِلَّا لُطْفُکَ وَحَنَانُکَ وَفَقْری لَا یُغْنیهِ إِلاّ عَطْفُکَ وَإِحْسَانُکَ وَرَوْعَتی لَا یسَکّنُهاَ إلَّا أمَانُکَ 160
267, 309
إِلَهِی مَا أَلَذَّ خَوَاطِرَ الْإِلْهَامِ بِذِكْرِكَ عَلَى الْقُلُوبِ وَمَا أَحْلَى الْمَسِیرَ إِلَیْكَ بِالْأَوْهَامِ فِی مَسَالِكِ الْغُیُوبِ ... 260, 261
﴿ صفحه 405 ﴾
اِلى سَعَةِ عَفْوِكَ مَدَدْتُ یَدى ، وَبِذِیْلِ كَرَمِكَ اَعْلَقْتُ كَفّى....................................... 147, 148
فَأَمَرْتَنَا بِذِكْرِكَ وَوَعَدْتَنَا عَلَیْهِ أَنْ تَذْكُرَنَا تَشْرِیفاً لَنَا وَتَفْخِیماً وَإِعْظَاماً وَهَا نَحْنُ ذَاكِرُوكَ كَمَا أَمَرْتَنَا ... 310
قَدْ كُشِفَ الْغِطَاءُ عَنْ أَبْصَارِهِمْ وَانْجَلَتْ ظُلْمَةُ الرَّیْبِ عَنْ عَقَائِدِهِمْ و ضَمَائِرِهِمْ وَانْتَفَتْ مُخَالَجَةُ الشَّكِّ عَنْ قُلُوبِهِمْ ... 253
وَاَخْلَیْتَ وَجْهَهُ لَكَ، وَفَرَّغْتَ فُؤَادَهُ لِحُبِّكَ، وَرَغَّبْتَهُ فِیما عِنْدَكَ وَفَرَّغْتَ فُؤَادَهُ لِحُبِّكَ، وَرَغَّبْتَهُ فِیما عِنْدَكَ 93, 99, 100
وَأَغْرِسْ فی أَفْئِدَتِنَا أَشْجَارَ مَحَبَّتِکَ وَأَتْمِمْ لَنَا أَنْوَارَ مَعْرِفَتِکَ وَأذِقْنَا حَلاوَةَ عَفْوِکَ وَلَذَّةَ مَغْفِرَتِکَ ... 38
وَأَوْفِرْ مَزِیدنَا مِنْ سَعَةِ رَحمَتِکَ........................................................................................ 380
﴿ صفحه 406 ﴾
وَدَعَتْنیِ الأِسَائَةُ إِلَی الإِنَاخَةِ بِفِنَاء عِزِّکَ.................................................................. 332, 338
وَعَلَتْ لِسَبْقِ السَّعَادَةِ فِی الزَّهَادَةِ هِمَمُهُمْ وَعَذُبَ فِی مَعِینِ الْمُعَامَلَةِ شِرْبُهُمْ وَطَابَ فِی مَجْلِسِ الْأُنْسِ سِرُّهُمْ ... 258
وَقَد أَلْجَأَتْنِی الذُّنُوبُ إِلَی التَّشَبُّثِ بِأَذْیَالِ عَفْوِکَ وَأَحْوَجَتْنِی الْخَطَایا إِلیَ اسْتِفْتَاحِ أَبْوَابِ صَفْحِکَ ... 331
وَقُلُوبُهُمْ مُتَعَلِّقَةٌ بِمَحَبَّتِكَ، وَاَفْئِدَتُهُمْ مُنْخَلِعَةٌ مِنْ مَهَابَتِكَ....................................... 105, 113
وَلَکَ أَسْأَلُکَ بِأَهْلِ خَاصَّتِکَ مِنْ مَلائِکَتِکَ وَالصَّالِحِینَ مِنْ بَرِیَّتِکَ أَنْ تَجْعَلَ عَلَیْنَا وَاقِیةً تُنْجِینَا مِنَ الْهَلَکَات ... 339
وَمَنَحْتَهُ بِالنَّظَرِ إلَی وَجْهِكَ وَحَبَوْتَهُ بِرضَاكَ وَأعَذْتَهُ مِنْ هِجْرِكَ وَقِلاكَ..................... 86, 91
یَا مَنْ اَنْوارُ قُدْسِهِ لِأَبْصَارِ مُحِبّیِهِ رَائِقَةٌ، وَسُبُحَاتُ وَجْهِهِ لِقُلُوبِ عَارِفیِهِ شائِقَةٌ.................. 119
﴿ صفحه 407 ﴾
یا منَى قُلُوبِ الْمُشْتَاقیِنَ وَیَا غَایَةَ اَمَالِ الْمُحِبّیِنَ، اَسْئَلُكَ حُبَّكَ وَحُبَّ مَنْ یُحِبُّكَ .......... 122
امام باقر(علیه السلام)
اَللّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشَّاكِرینَ لَكَ عَلى مُصابِهِمْ، اَلْحَمْدُ للَّهِ ِ عَلى عَظیمِ رَزِیَّتى.... 82, 108
بُنِیَ الاسْلامُ عَلَی خَمْسٍ،‌ عَلَی الصَّلاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصَّوْمِ وَالْحَجِّ وَالْوَلایَةِ وَلَمْ یُنَادَ بِشَیْءٍ كَمَا نُودِیَ بِالوَلایَةِ 55
كُلَّما مَیَّزْتُموُهُ بِأُوهَامِكُم فی أَدَقّ مَعَانیه مَخْلُوقٌ مَصْنُوعٌ مِثلُكُم مَرْدُودٌ إلَیْكُم ولَعَلَّ الَّنمْلَ الصِّغَارَ ... 198
یَا جَابِرُ... وَاعْلَمْ بِأنَّكَ لاتَكُونُ لَنَا وَلِیّاً حَتَّی لَوِ اجْتَمَعَ عَلَیْكَ أهْلُ مِصْرِكَ وَقالُوا إِنَّكَ رَجُلُ سَوْءٍ لَمْ یَحْزُنْكَ ذَلكَ وَلَوْ قالوُا إِنَّكَ رَجُلٌ صَالحٌ لَمْ یَسُرَّكَ ذَلِكَ ............................................................................................................................. 66
امام صادق(علیه السلام)
إِنَّ مَعْرِفَةَ عَیْنَ الشَّاهِدِ قَبْلَ صِفَتِه وَمَعْرِفَةَ صِفَةِ الغائِبِ قَبْلَ عَیْنِه............................ 206, 214
﴿ صفحه 408 ﴾
دَخَلَ علیه رَجُلٌ، فَقَالَ لَهُ مِمَّنِ الرَّجُلُ؟ فَقَالَ مِنْ مُحِبِّیكُمْ وَمَوَالِیكُمْ. فَقَالَ لَهُ جَعْفَرٌلا یُحِبُّ اللَّه عَبْدٌ حَتَّى یَتَوَلاهُ وَلا یَتَوَلاهُ حَتَّى یُوجِبَ لَهُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ قَالَ لَهُ مِنْ أَیِّ مُحِبِّینَا أَنْتَ؟ فَسَكَتَ الرَّجُلُ 202
لاَبأسَ بِذِكْرِ اللهِ وَأَنتَ تَبوُلُ فَإِنَّ ذِكْرَ اللهِ عَزَّوَجلَّ حَسَنٌ عَلیَ كُلِّ حالٍ فَلا تَسْأَمْ مِنْ ذِكْرِ اللهِ 272
وَالطَّبَقَةُ الثَّانِیَةُ النَّمْطُ الأَسْفَلُ أَحَبُّونَا فِی الْعَلانِیَةِ وَسَاروُا بِسیِرَةِ الْمُلُوكِ فَأَلْسِنَتُهُمْ مَعَنا وسُیُوفُهُم عَلَیْنَا ...ٍ 203
هَلْ رَكِبْتَ الْبَحْرَ؟ قالَ نَعَم. قَالَ فَهَل عَصَفَتْ بِكُمُ الرّیحُ حَتّی خَفَفْتُمُ الْغَرْقَ؟ قالَ نَعَم. قَالَ فَهَلْ انْقَطَعَ رَجَاؤُكَ ... 47, 190
امام جواد(علیه السلام)
یا مَوجُودَ مَنْ طَلَبَهُ........................................................................................................... 271
﴿ صفحه 409 ﴾
حضرت موسی(علیه السلام)
یَا رَبِّ أَ قَرِیبٌ أَنْتَ مِنِّی فَأُنَاجِیَكَ أَمْ بَعِیدٌ فَأُنَادِیَكَ؟ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَیْهِ یَا مُوسَى، أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَكَرَنِی 270
﴿ صفحه 410 ﴾
اشعار
این چه راز است و چه كفر است و فشار / پنبه‌ای اندر دهان خود فشار............................ 198
برقی از منزل لیلی بدرخشید سحر/ وه كه با خرمن مجنون دل‌افگار چه كرد.................... 120
پای هر خوشه‌ای كنیزك ترك / بنشاندی مگس پرانندی..................................................... 283
تو برای وصل كردن آمدی / نی برای فصل كردن آمدی...................................................... 198
تو كجایی تا شوم من چاكرت / چارقت دوزم كنم شانه سرت............................................ 198
جامه را بدرید و آهی كرد تفت / سر نهاد اندر بیابان و برفت............................................. 198
دید موسی یك شبانی را به راه / كاو همی گفت ای خدا و ای‌ اله...................................... 198
دیشب به سیل اشك ره خواب می‌زدم / نقشی به یاد روی تو بر آب می‌زدم..................... 284
گر كسان قدر می ‌بدانندی / شب نخفتی و رز نشانندی...................................................... 283
گفت ای موسی دهانم دوختی / وز پشیمانی تو جانم سوختی............................................ 198
گفت موسی‌، های خیره‌سر شدی / خود مسلمان‌ناشده كافر شدی..................................... 198
وحی آمد سوی موسی از خدا / بندة ما را ز ما كردی جدا................................................. 198
هر مرغ فكر كز سر شاخ طرب بجست / بازش به طرة تو به مضراب می‌زدم.................... 284
﴿ صفحه 411 ﴾
نام‌ها
پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله)..... 21, 26, 33, 36, 61, 73, 79, 81, 82, 108, 110, 111, 117, 118, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 142, 144, 145, 171, 172, 188, 195, 196, 202, 211, 220, 222, 223, 233, 235, 236, 241, 247, 273, 280, 281, 284, 299, 313, 360, 363, 364, 379
امام علی(علیه السلام)......... 35, 49, 50, 59, 73, 97,
فاطمة زهرا(علیها السلام)................................. 73, 110
امام حسن(علیه السلام)............................................ 73
امام حسین(علیه السلام)............ 60, 73, 78, 79, 80,
امام سجاد(علیه السلام)......................... 77, 143, 160
امام باقر(علیه السلام)............ 28, 55, 66, 188, 198,
امام صادق(علیه السلام)...... 47, 65, 190, 201, 202,
امام رضا(علیه السلام)............................................ 271
امام عصر(عجل الله)..... 35, 145, 164, 188, 271
ابراهیم(علیه السلام)..................................... 248, 292
داوود(علیه السلام).......................................... 30, 137
شعیب(علیه السلام)...................................... 117, 284
عیسی(علیه السلام)................................................... 75
موسی(علیه السلام) 44, 50, 51, 93, 98, 102, 117, 198, 262, 270, 272, 284, 290, 382, 383
یعقوب(علیه السلام).............................. 74, 169, 215
یوسف(علیه السلام)........ 169, 170, 206, 207, 215, 377
آسیه......................................................... 93
﴿ صفحه 412 ﴾
آلوسی، محمود...................................... 219
ابراهیم‌بن‌نبی(صلى الله علیه وآله)....................................... 81
ابن‌بابویه قمی، محمدبن‌علی (شیخ صدوق). 193
ابن‌تیمیه................................................. 197
ابن‌سینا............................... 216, 231, 288
ابن‌شعبة حرّانی، حسن‌بن‌علی.............. 206
ابن‌شهرآشوب................................ 47, 190
ابن‌فتال نیشابوری، محمدبن‌حسن....... 260
ابن‌منظور، محمدبن‌مکرم.............. 21, 131
ابوالفضل(علیه السلام).................................. 240, 349
ابوبکربن‌ابی‌قحافه................................... 81
ابوذر غفاری.......................................... 133
اشاعره................................................... 223
ام‌سلمه................................................... 110
بلال....................................................... 110
بنی‌اسرائیل....................................... 74, 75
بنیامین................................................... 170
بهجت، محمدتقی................................. 282
پاینده، ابوالقاسم.................................... 379
تبریزی، میرزاجواد............................... 136
جابربن‌یزید جعفی..................................... 66
جبرئیل(علیه السلام)..................................... 248, 292
جنگ جمل........................................... 260
حافظ شیرازی................... 238, 283, 284
حاکم حسکانی...................................... 134
حر عاملی، محمدبن‌حسن 90, 110, 316, 347, 363
حسین‌زاده، محمد................................ 183
حلی، حسن‌بن‌یوسف (علامه حلی)..... 314
خامنه‌ای، سیدعلی....................... 263, 270
خمینی، سیدروح‌الله 42, 159, 238, 262, 270, 274, 283
دیلمی، حسن‌بن‌محمد 42, 60, 175, 247, 281, 364
سجادی، سیدجعفر............................... 238
سدیر صیرفی..................... 202, 205, 213
سلمان فارسی........................................ 133
سید رضی.......................... 216, 222, 260
سیدبن‌طاووس....................................... 210
صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)...... 216,
طباطبایی، سیدمحمدحسین....... 207, 233,
طریحی، فخرالدین................................ 131
﴿ صفحه 413 ﴾
طوسی، خواجه نصیرالدین................... 231
ظاهرگرایان............................................ 199
عارفان........... 223, 224, 233, 234, 238,
عاملی، بهاءالدین (شیخ بهایی)..... 42, 345
عبدالله‌بن‌جندب............................... 65, 66
عزرائیل(علیه السلام).............................................. 333
علی‌بن‌الحسین(علیه السلام) (علی اکبر)................ 349
غروی اصفهانی، شیخ‌محمدحسین...... 281,
فرعون.................... 44, 93, 94, 102, 354
فیاضی، غلامرضا................................... 185
فیض کاشانی، ملامحسن............ 248, 292
قارون..................................................... 154
قمی، شیخ‌عباس.................................... 381
کلباسی.................................................. 121
کلینی، محمدبن‌یعقوب........... 21, 49, 55,
کوچه بیوکی (یزدی)، شیخ‌غلام‌رضا... 283, 306
لاهیجی، محمدبن‌یحیی........................ 238
مجسمه.................................................. 199
مجلسی، محمدباقر.......... 25, 30, 50, 66,
محمدبن‌حنفیه............................... 79, 134
مشائیان........................................ 216, 231
معاویةبن‌ابی‌سفیان................................. 259
معصومه(علیها السلام)............................................. 349
موسوی، سیدمحمدباقر..... 346, 367, 368
مولوی، جلال‌الدین محمد.................... 198
میکائیل(علیه السلام).................................... 248, 292
میلانی، محمدهادی.............................. 282
نصاری..................................................... 75
وهابیت.................................................. 197
یهود.................................................. 56, 75
﴿ صفحه 414 ﴾
اصفهان.................................................. 121
ایران...................................................... 259
تهران....................................................... 71
حجاز..................................................... 259
ذی‌قار.................................................... 260
شام........................................................ 259
عراق............................................ 134, 259
عرفات (صحرا).................................... 141
قم............................................................ 71
کربلا........................................................ 79
کوفه......................................................... 79
مدرسة حجتیه....................................... 136
مدینه........................................................ 56
مسجد جمکران....................................... 71
مسجد دمشق......................................... 197
مصر...................................................... 259
مکه.......................................................... 79
منا.......................................................... 164
یونان...................................................... 293
﴿ صفحه 415 ﴾
ارشاد القلوب...... 42, 60, 175, 247, 281, 364
الاربعین................................................... 42
الاشارات والتنبیهات............................. 288
التوحید.................................................. 193
الجواهر السنیة......................................... 90
الکافی. 21, 49, 55, 188, 270, 272, 280
المکاسب............................................... 282
المیزان فی تفسیر القرآن....................... 367
بحار الانوار...................... 25, 30, 50, 66,
به‌سوی خودسازی....................... 298, 303
تحف العقول عن آل الرسول............... 202,
ترجمة تفسیر المیزان.................. 346, 368
تفسیر روح المعانی............................... 219
تفسیر صافی................................ 248, 292
تندیس پارسایی..................................... 283
تورات................................................... 272
چهل حدیث............................................ 42
حیات القلوب....................................... 117
درآمدی بر معرفت‌شناسی.......... 183, 185
دیوان حافظ.......................................... 283
روضة الواعظین وبصیرة المتعظین........ 260
ره‌توشه.................................................. 379
شواهد التنزیل....................................... 134
صحیفة سجادیه..................................... 143
صحیفة نور............................................ 159
فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی 238
کفایة الاصول......................................... 282
﴿ صفحه 416 ﴾
لسان‌ العرب................................... 21, 131
متشابه القرآن................................. 47, 190
مثنوی معنوی........................................ 198
مجمع البحرین...................................... 131
معارف قرآن (1ـ3)............................... 188
مفاتیح الجنان.......... 28, 60, 73, 82, 108,
مهج الدعوات ومنهج العبادات............. 210
نهج البلاغه...... 98, 109, 196, 216, 222,
نهج الحق وکشف الصدق...................... 314
نهج الفصاحة......................................... 379
وسائل الشیعة............ 110, 316, 347, 363
یاد او..................................................... 268