زندگی در پرتو اخلاق

نویسنده : آیت الله ناصر مکارم شیرازی

واحدهاى اجتماعى

مهمترین مسأله در زندگى اجتماعى این است که چگونه مى توان از واحدهاى کوچک ، واحد بزرگ و نیرومندى ساخت ؟
اجتماع بشر تقریباً از همان روزهاى نخست بصورت واحدهاى کوچک و بزرگ متعددى درآمده است .
چیزى که باعث ایجاد این تعدّد و پراکندگى شده امور زیر بوده است :

1 ـ نژاد

در درجه اول توسعه خانواده و انشعاب خانواده هاى مختلف از یک خانواده ، سرچشمه تشکیل یک نژاد و قبیله و به دنبال آن یک واحد اجتماعى شده و در حقیقت نخستین رنگ اجتماعى بشر همان رنگ نژاد و قبیلگى است ، و الآن هم در جوامع عقب افتاده مسأله قبیله و نژاد اساس جامعه را تشکیل مى دهد ، و در بعضى موارد این مسأله بقدرى شدید است که از آمیخته شدن خونهاى دو قبیله با هم شدیداً جلوگیرى مى شود .

2 ـ منطقه جغرافیایى

قبایل مختلف که نژاد و خون ، آنها را از هم جدا مى کرد ، رفته رفته به هم آمیختند و تشکیل واحدهاى بزرگتر اجتماعى دادند که مناطق مختلف جغرافیایى آنها را از هم جدا مى ساخت .
مرزهاى جغرافیایى نخست جنبه « طبیعى » داشت ، مثلا فاصله شدن یک دره یا شط بزرگ و یا کوههاى بلند کافى بود که دو ملت را از هم جدا کند ; اما بعد جنبه قراردادى پیدا کرد و مرزهاى طبیعى با قراردادهاى مختلف کم و بیش از ارزش افتاد . اگرچه هنوز هم مرزهاى طبیعى در بسیارى از نقاط جهان سازنده مرزهاى جغرافیایى است ، مثلا جدایى کشور « بریتانیا » از « فرانسه » و « چین » از « ژاپن » و مانند اینها همه بر اثر مرزهاى طبیعى مى باشد ، ولى مسلماً مرز همه کشورها را مرزهاى طبیعى تعیین نمى کند .