زندگی در پرتو اخلاق

نویسنده : آیت الله ناصر مکارم شیرازی

تفسیر تازه اى درباره توریه

ولى در اینجا نکته اى است که شاید کلید حل مشکلات این بحث باشد و آن اینکه : « توریه » هر نوع اراده خلاف ظاهر نیست بلکه توریه مخصوص به مواردى است که کلام ذاتاً تاب دو معنى دارد و مى تواند قالب هریک از آن دو باشد . ولى ذهن به یکى از آن دو هنگام گفتن منصرف مى گردد مثلا جمله « اِنَّکُمْ لَسارِقُونَ ; شما دزد هستید » که به برادران یوسف گفته شد معنى ابتدایى آن همان « سرقت فعلى » است ولى تاب اراده « سرقت قبلى » ( سرقت کردن یوسف را از پدر ) نیز دارد ، منتها خلاف معنى ابتدایى آن است .
یا اینکه هنگامى که از کسى مى پرسند که این لباس را فلان کس به شما اهدا کرده ؟ او در جواب به عنوان توریه مى گوید : « خدا او را عمر دهد » ، شنونده چنین تصور مى کند که منظور گوینده این است که : « بله خدا او را عمر دهد » در حالى که چنین قصدى نداشته است .

غیبت

حربه خطرناک ناجوانمردان

یکى دیگر از بزرگترین و خطرناکترین و در عین حال شایعترین انحرافات زبان ، « غیبت » است .
« غیبت » عبارت است از ذکر نقاط ضعف و معایب پنهانى دیگران که اگر بشنوند ناراحت شوند ، خواه این نقاط مربوط به جنبه هاى دینى ، اخلاقى ، روحى و اجتماعى باشد ; یا مربوط به جهات جسمى ، اعم از قیافه و اعضاى بدن و نیروهاى جسمى و طرز حرکات و رفتار ، یا مربوط به متعلقان انسان اعم از زن و فرزند و یا لباس و خانه او و امثال آن .