در رابطه با ربا

نویسنده : استفتای جمعی از بازاریان محترم قم از حضرت آیه الله العظمی نوری همدانی (دامت برکاته)

4ـ حیله شرعی بوسیله انجام هِبَه از دو طرف

زید میخواهد یکصد هزار تومان به عمرو بدهد و بعد از یک ماه یکصد و ده هزار تومان بگیرد و چون این معامله به این شکل معامله رَبَوی است این حیله را به کار میبرند که یکصد هزار تومان فعلاً به او هِبَه می کند و چون قبلاً تبانی کرده اند او هم بعداً یکصد و ده هزار تومان به او هِبَه می کند.

5 ـ حیله شرعی بوسیله هِبَه مقدار اضافی

دو کیلو گندم میخواهد بدهد و سه کیلو بگیرد ولی چون به این صورت «ربا» است با تبانی و حیله اندیشی دو کیلو گندم را در برابر دو کیلو گندم معامله می کند و بعد از آن، مقدار اضافی را ربا دهنده به رباخوار هِبَه می کند.
این راه ها که ذکر شد هم در ربای قرضی و هم در ربای معاملی صورت می گیرد.

6 ـ حیله شرعی بوسیله قرض دادن و بریء الذمّه کردن

طرفین معامله برای فرار از ربا با تبانی قبلی هر یک کالای خود را بدیگری قرض میدهد بعد از آن هر یک از آنها ذمّه دیگری را از طلب خود بریء الذمّه می کند.
مثلاً یک کیلو برنج اعلا را میخواهد در برابر دو کیلو برنج پست معامله کند ولی چون این معامله «ربا» است این شخص یک کیلو برنج خوب را به او قرض میدهد و آن شخص هم دو کیلو برنج پست را به این شخص قرض میدهد بعداً هر دو یکدیگر را بریء الذمّه می کنند.
این راه نیز هم در ربای قرضی و معاملی صورت پذیر است.